Deze week verscheen een nieuw rapport over het seksueel geweld van Hamas. Het rapport is geschreven door een particuliere organisatie in Israel. De organisatie heeft bewijs verzameld in een database, die meer dan 1.800 uur aan videomateriaal, 10.000 foto’s en 430 interviews bevat. De conclusie is: Hamas heeft structureel en op grote schaal opzettelijk seksueel geweld ingezet op 7 oktober 2023.
Niet het eerste rapport
Het is niet het eerste rapport dat aantoont dat Hamas volop seksueel geweld inzette op 7 oktober 2023. Eerder verscheen er een rapport van het ‘Dinah Project’, dat zich ook richtte op het seksuele geweld van Hamas. Maar het nieuwe rapport van de ‘Civil Commision’ is nog uitgebreider en bevat nog meer bewijs. De organisatie is opgezet door een Israelische mensenrechtenadvocaat.
Het rapport van meer dan 280 pagina’s gaat gedetailleerd in op de gebeurtenissen van 7 oktober 2023. Het gaat daarbij onder meer in op de bloedbaden bij het Nova muziekfestival en de verschillende kibboetsen. Daarnaast richt het rapport zich ook op de gijzelaars die Hamas heeft meegenomen naar Gaza. Aan de hand van vele getuigenissen, beelden en foto’s laat het rapport zien dat ook na 7 oktober 2023 Hamas seksueel geweld is blijven inzetten.
Het rapport onderscheidt dertien vormen van seksueel geweld door Hamas, waaronder verkrachting. De conclusie is dat Hamas seksueel geweld op een berekende manier heeft ingezet, om slachtoffers te straffen, vernederen en te ontmenselijken. De kracht van het rapport zit in het schilderen van het hele plaatje: het combineert meerdere bewijsmiddelen en laat patronen zien. Een groot deel van het bewijs komt bovendien van filmpjes en materiaal dat Hamas nota bene zelf naar buiten bracht. Dat maakt de blijvende ontkenning van Hamas en het geloof dat velen hieraan hechten des te opvallender.
Gepland
Het rapport richt zich ook op de voorbereiding van de aanval van Hamas op 7 oktober. Het wijst op de instructies die Hamasterroristen bij zich hadden. Hierbij ging het onder meer om korte bevelen in het Hebreeuws, die terroristen bij zich droegen. Hierop stonden meer instructies om kleren uit te trekken, te gaan liggen en benen te spreiden. Daarnaast ging het om teksten die erop wezen dat alle Israelische burgers gerechtvaardigde doelwitten zijn.
De secties waarin het geweld van Hamas wordt beschreven zijn ronduit schokkend. Het rapport combineert verklaringen en beelden van bijvoorbeeld de gebeurtenissen bij het Nova Muziekfestival. De schrijver van dit artikel had eerder al de ongecensureerde beelden gezien, die vertoond zijn bij de Isaelische ambassade in Nederland. Maar ook deze beschrijvingen zijn moeilijk om te lezen. Het gaat om vele meldingen van (groeps)verkrachtingen, waarna de slachtoffers vaak zijn gedood. Opvallend was bovendien dat veel vrouwen schoten hadden in de schaamstreek en het gezicht. Sommige lichamen waren in brand gestoken. Bovendien waren veel lichamen (gedeeltelijk) ontkleed.
Daarnaast waren veel lichamen verminkt en toonden ze sporen van martelingen. Ook mannen waren hiervan soms slachtoffer. Zij moesten zich soms ontkleden of waren ook zij in hun schaamstreek geschoten. Het rapport richt zich ook op de gebeurtenissen in de kibboetsen. Maar zoals het rapport zelf stelt is daarover minder informatie beschikbaar, mogelijk omdat het gaat om gesloten gemeenschappen. Maar ook hier zijn meldingen van verkrachtingen en zijn ontklede vrouwenlichamen gevonden, met schoten door het hoofd. Vaak waren er geen getuigen meer. In sommige gevallen was ook niet meer te zien of er sprake was van mannelijke of vrouwelijke lichamen. In sommige gevallen schoten terroristen familieleden dood, in het bijzijn van de familie en kinderen. Vaak gebeurde dat bij de verdenking dat iemand diende in het Israelische leger.
Gijzelaars
Daarnaast richt het rapport zich ook uitvoerig op het ontvoeren van Israelische burgers door Hamas. Ook vrouwen en kinderen werden hier het slachtoffer van, soms zelfs hele gezinnen. De ontvoering ging gepaard met extreem geweld, zo was ook zichtbaar op vele beelden die Hamas zelf deelde. Daarop is de chaos, de angst en het geweld goed zichtbaar.
We herinneren ons allemaal de beelden van Shani Louk. Terroristen paradeerden met haar half-ontkleden lichaam in Gaza, achterop een pick-uptruck. Veel mensen juichten en spuugden en sloegen op haar lichaam. Ook zijn er veel beelden gedeeld waarop ontvoerde vrouwen, mannen en kinderen duidelijk in doodsangst zijn. Veel vrouwen rapporteerden seksueel geweld bij de ontvoering, zoals ontkleding en aanraking van hun lichamen. Vrouwelijke soldaten droegen vaak slechts hun ondergoed of pyjama’s.
Maar het stopte daarna niet. Veel gijzelaars verklaarden dat seksueel geweld ook plaatsvond gedurende de periode dat zij in Gaza gevangen zijn gehouden. Dit staat nog los van het geweld waaraan gijzelaars blootstonden. Het gaat om verkrachtingen en ander seksueel geweld, maar ook om subtieler seksueel geweld. Vaak ging het om gedwongen aanrakingen en ontkleden, het maken van seksueel getinte opmerkingen over een huwelijk en het aanwezig zijn bij bijvoorbeeld douchen. Hamasterroristen dwongen bijvoorbeeld twee minderjarige gijzelaars om elkaar aan te raken. Ook moesten veel gijzelaars intieme delen van hun lichamen scheren of gebeurde dat bij hen, om hen te vernederen.
Doel
Ook hier geldt dat het gedrag van de ontvoerders moedwillig was: Hamas zette het in om de gijzelaars te vernederen en te ontmenselijken. Regelmatig deelde de terreurbeweging beelden met families of de gehele Israelische samenleving. De tientallen pagina’s van het rapport die dit bewijzen spreken boekdelen.
Nederlandse media
Opvallend is dat het rapport relatief weinig aandacht kreeg. Hetzelfde lot trof een uitgebreid rapport dat de beschuldiging van genocide weerlegde. Media zoals NRC, Trouw en NOS gaven geen aandacht aan het rapport. Volkskrant schreef wel uitgebreid en evenwichtig over het rapport.
In dit geval spant Nu.nl de kroon. Het berichtte wel over het rapport, maar het is duidelijk dat de nieuwssite weinig geloof hecht aan het rapport. In plaats daarvan wijst het vooral op rapporten waarin Israel wordt beschuldigd van allerlei misdrijven. Maar het is overduidelijk dat de redacteur het rapport niet heeft gelezen. Nu.nl schrijft dat de onderzoekscommissie ‘aanwijzingen ziet’ dat er seksueel geweld is gebruikt, maar het gaat om meer dan ‘aanwijzingen’. Daarna wijst NU.nl op meerdere bronnen die Israel beschuldigen van seksueel geweld tegen Palestijnen. Maar dat doet absoluut geen recht aan dit zeer uitgebreide rapport.
Het grote verschil is namelijk dat dit rapport meerdere bronnen rapporteert. Het gaat niet alleen om getuigenverklaring, maar ook om beelden en foto’s van nota bene Hamas zelf. De rapporten waarin Israel wordt beschuldigd moeten zeker ook serieus genomen worden, maar die zijn gebaseerd op vooral verklaringen van gedetineerden. Het doet geen recht om dit gelijk te stellen met het opzettelijke, seksuele geweld van Hamas. Maar dit onderscheidingsvermogen is niet aanwezig bij Nu.nl.
Trend
Dit is een bredere trend. Juist in de week waarin dit rapport naar buiten kwam, publiceerde The New York Times een opinieartikel waarin de Amerikaanse journalist Nicholas Kristof Israel beschuldigt van seksueel misbruik van Palestijnse gevangenen. Israel heeft aangekondigd een rechtszaak te starten tegen de krant.
Het ingewikkelde is dat het overduidelijk is dat er ook misstanden zijn in Israelische gevangenissen. Maar in sommige gevallen gaat het om zeer extreme beschuldigingen. Kristof herhaalt de claim van een Palestijnse gevangene, dat hij verkracht zou zijn door een hond. Dat is eigenlijk zo goed als onmogelijk. Bovendien laat hij overduidelijk Hamassympathisanten aan het woord. Dat vertroebelt de mogelijke misstanden die er waarschijnlijk wel degelijk zijn.
Het effect is zichtbaar: het idee is dan al snel dat zowel Israel als Hamas zich schuldig zou maken aan seksueel geweld. Maar dat doet geen recht aan de werkelijkheid, aan de explosie van seksueel geweld op 7 oktober 2023. Dat betekent niet dat er geen misstanden zouden zijn in Israelische gevangenissen. Maar die zijn van een andere orde van grootte, type en schaal.