Woensdag 27 mei deed de rechtbank uitspraak in de zaak tegen Amin Abou Rashed, de vermeende fondsenwerver van Hamas. Het OM had maar liefst vier jaar cel geëist, waarvan een jaar voorwaardelijk. Maar de rechtbank sprak hem vrij van financiering van Hamas en het eindigde uiteindelijk in zes maanden cel voorwaardelijk. Dat is een flinke streep door de rekening van het OM. Het is een moeilijk te verteren vonnis, gezien het vele bewijs. Maar voor de rechter was het niet voldoende. Het is helaas een opsteker voor Hamas.
Hoge drempels
De verdenking was dat Amin Abou Rashed geld doorsluisde naar organisaties in Gaza, die onder controle stonden van Hamas. Maar dat gebeurt uiteraard op een slinkse wijze, zodat niet op voorhand duidelijk is dat het gaat om Hamas. Er is ook maar weinig bekend over deze wijze van financiering. In december 2023 schatte de Israelische krant Haaretz dat Hamas op deze manier ongeveer 100 miljoen dollar per jaar weet te verdienen. De tweede verdenking was dat hij de verboden stichting Al Aqsa heeft voortgezet, die verboden was vanwege steun aan Hamas.
Dat verloopt via een netwerk van goede doelen organisaties, met onverdachte namen. In de organisaties zitten vervolgens kopstukken van Hamas, die het onder controle houden. In de zaak van Amin Abou Rashed was er een deskundige benoemd die deze wijze van financieren had beschreven. Hij baseerde zich daarbij vooral op krantenartikelen en rapporten van Israelische en Amerikaanse veiligheidsdiensten. Maar de rechter was van mening dat dit mogelijk politiek gekleurde bronnen zijn.
Dat is mogelijk ook zo, maar juist Israelische veiligheidsbronnen zijn bij uitstek heel belangrijke bronnen, zij bestrijden immers de terreurbeweging Hamas en hebben hier veel kennis van. Nederlandse inlichtingendiensten zullen zich hier minder mee bemoeien. Bovendien is Israel op papier een bondgenoot van Nederland. Maar wellicht moeten we constateren dat die tijden voorbij zijn. De rechtbank vond dat het deskundige-rapport wel waarde kon hebben, maar alleen in samenhang met andere bewijzen.
Formele argumenten
Dat steunbewijs is er volgens de rechtbank niet. Daarbij stelt de rechtbank ook dat die organisaties niet op Europese of Nederlandse sanctielijsten staan. Dat is natuurlijk een bijzonder argument, want de rechters vinden zelf dat Israelische informatie niet te vertrouwen is. Daarom komen ze ook niet op de Europese lijsten terecht. Meerdere organisaties staan overigens wel op de Amerikaanse sanctielijst, maar ook dat heeft de rechtbank niet meegewogen.
De rechtbank stelt hoge eisen: het constateert dat er wel personele unies zijn. Dat betekent dat Hamasleden ook werkzaam waren bij de goede doelen organisaties. Maar voor de rechtbank moet het nog duidelijker zijn. Dat is een zeer hoge drempel en de vraag is of dat juridisch houdbaar is. Bovendien correspondeert dat juist ook met de informatie uit het rapport van de deskundige.
De rechtbank realiseert zich ook wel dat ze eigenlijk onmogelijke eisen stelt: “De rechtbank realiseert zich dat onderzoek in Gaza naar de verwevenheid tussen Hamas en genoemde organisaties zo niet onmogelijk dan toch heel moeilijk is, maar die onmogelijkheid kan de verdachte niet worden tegengeworpen.” Als klap op de vuurpijl zegt de rechtbank dat het eerdere oordeel van de AIVD dat Al Aqsa wel degelijk Hamas steunde het oordeel van de rechtbank niet anders maakt.
Onbegrijpelijk oordeel
Een opvallend stuk van het vonnis gaat over de Islamic Bank. Op een gegeven moment gebruikte Abou Rashed deze bank om het geld in Gaza te krijgen. Bij deze bank zijn er ook niet-Israelische bronnen die bevestigen dat deze bank onder controle staat van Hamas. De rechtbank stelt dan ook dat voor dit feit wel een veroordeling had kunnen volgen. Maar hier ontkent Amin Abou Rashed bij hoog en laag dat hij wist dat de bank onder controle stond van Hamas.
Maar dit is toch wel bijzonder ongeloofwaardig. De verdachte was immers vaak in Gaza en kende de situatie daar. Het is bijna een feit van algemene bekendheid dat deze bank onder controle stond van Hamas. Hier waren toch genoeg omstandigheden om te kunnen zeggen dat het niet anders kan dan dat hij het had kunnen weten. Dit is namelijk een bank die door Hamas zelf is opgericht, in de Gazastrook.
Dat wordt nog wranger, omdat de rechters wel zeiden dat ze hem wel zien als aanhanger van Hamas. Hij was onder meer VIP-gast bij een conferentie van Hamas. Al die omstandigheden bij elkaar maken de verklaring van Abou Rashed dat hij van niets wist uiterst ongeloofwaardig. De rechtbank gelooft Abou Rashed ook niet, maar vindt dat er onvoldoende bewijs is om het tegendeel te kunnen aantonen.
Gepruts bij het Ministerie van BuZA
Maar het OM had meer ijzers in het vuur. Het verweet Amin Abou Rashed ook dat hij de verboden organisatie Al Aqsa had voortgezet en banken had misleid. Hier moeten we even terug de geschiedenis in. Al in 2002 berichtte CIDI dat deze organisatie Hamas financieel zou ondersteunen. Ook deze organisatie stond onder de leiding van Abou Rashed. In 2003 verbood het Ministerie financiële steun, omdat uit een AIVD-rapport bleek dat de stichting inderdaad Hamas ondersteunde.
Het OM stelde dat dit was gebeurd van 2003 tot en met 2023. De rechtbank constateerde dat Abou Rashed zich hier schuldig aan heeft gemaakt. De betalingen die Al Aqsa had gedaan werden vrolijk voortgezet met de nieuwe stichting, genaamd ISRAA. En Abou Rashed en twee personeelsleden stapten ook over naar de nieuwe stichting. Hoewel hij formeel geen rol had bij de stichting vonden de rechters het ook overduidelijk dat hij wel aan de touwtjes trok. Meerdere voormalige bestuurders en werknemers hebben dat verklaard. Maar de rechtbank is van mening dat dit alleen gold tot eind 2011.
Bovendien bleek dat Al Aqsa in 2014 van de EU-sanctielijst is gehaald door ons eigen ministerie van Buitenlandse Zaken. De bedoeling was dat Al Aqsa zichzelf zou opheffen, maar dat is nooit gebeurd. Het Ministerie bleek te slapen en heeft de organisatie niet teruggeplaatst op de lijst. Al met al bleef over dat Abou Rashed zich schuldig heeft gemaakt aan ontduiking van de sanctiewet van 2003 tot en met 2011 en het voortzetten van een verboden organisatie van 2007 tot en met 2011. Dat leidde maar tot een beperkte straf, omdat het lang geleden was.
Wel Hamas-aanhanger, maar geen financiële ondersteuning
De Rechtbank vindt dat de verdachte hiermee op geraffineerde wijze heeft gehandeld. Maar daaraan voegt de rechtbank toe dat het primaire doel was om humanitaire hulp te verlenen. Niet om Hamas geldelijk te ondersteunen. Dat is een bijzondere overweging, omdat de rechters eerder constateren dat ze niet vast kunnen stellen of het geld bij Hamas terecht is gekomen. Maar blijkbaar heeft de rechtbank ook de overtuiging dat het niet zijn doel was. Dat is lastig te rijmen met het oordeel dat Abou Rashed wel een Hamas-aanhanger is. Als iets er uit ziet als een eend, zwemt als een eend en kwaakt als een eend, dan is het waarschijnlijk ook een eend. Dat is het gevoel dat je krijgt bij het lezen van dit vonnis.
De redeneertrant van de rechtbank is daarbij heel klinisch. Het bekijkt elk snippertje bewijs op zich en verwerpt dat dan. Maar het gaat juist om de opsomming, om alle omstandigheden. De rechters laten na om dat op te sommen, maar het is een flinke lijst met bewijzen:
- De telefoon van Abou Rashed stond vol met contacten van Hamas.
- Hij was regelmatig in Gaza. Eenmaal was hij zelfs VIP-gast op een congres van Hamas.
- Hij heeft de verboden stichting Al Aqsa voortgezet, waarbij duidelijk was dat Al Aqsa juist wel Hamas financierde.
- Er zijn personele unies tussen de organisaties die Abou Rashed steunde en Hamas.
- Als banken aangaven dat er een risico was van het financieren van Hamas kwam hij op de proppen met een nieuwe organisatie, ook weer met personele unies met Hamas.
- De Islamic Bank stond wel degelijk onder controle van Hamas. Abou Rashed ontkent dat te weten, maar dat is totaal ongeloofwaardig voor iemand die Gaza goed kent. Bovendien heeft de rechter zelf gezegd dat hij wel pro-Hamas is.
- Het deskundige-rapport bevestigt dat er banden zijn tussen de organisaties en Hamas.
- Bij verdachte thuis zijn Hamas-prullaria aangetroffen.
Ongeloof
Kortom: het hele dossier ademt het idee dat hij Hamas gefinancierd heeft, maar de rechtbank legt de lat heel hoog voor het OM. Met zekerheid het geld kunnen volgen in de Gazastrook, dat gaat niet. Het is zeer onbevredigend dat Abou Rashed hiermee wegkomt. Maar het lijkt erop dat we hem voorlopig nog de vermeende fondsenwerver van Hamas moeten blijven noemen. Het is te hopen dat het Openbaar Ministerie hoger beroep instelt.
Abou Rashed en zijn aanhangers vierden het met het uitdelen van koekjes. Wellicht volgt in hoger beroep nog een koekje van eigen deeg. En laten we niet vergeten dat hij wel veroordeeld is voor het voortzetten van een verboden organisatie, die wel is verboden vanwege het financieren van Hamas.