Tien maanden na het bereiken van een staakt-het-vuren tussen Israel en Hamas is de situatie in Gaza nog altijd een patstelling. De Amerikaanse president Trump, persoonlijk nauw betrokken bij de totstandkoming van de wapenstilstand, wil daar verandering in zien. Een doorbraak in Gaza zou de aandacht van de mislukkingen rondom Iran afleiden. De Israelische beleidsbepalers zijn echter niet bereid om zomaar gehoor te geven aan de wensen van Trump. De onenigheid tussen beide bondgenoten is koren op de molen voor Hamas, dat de wapens ondanks mooie woorden naar de buitenwereld niet zal neerleggen.
Hamas zegt tegen het Westen bereid te zijn de wapens neer te leggen, maar in Arabische en Perzische media laat het een ander geluid klinken. Israel hecht geen geloof aan de woorden van Hamas, maar botst daardoor met Trump.
Twee gezichten
De ellende die Hamas over de Gazastrook afriep met zijn ongekende terreurdaad op 7 oktober 2023 is niet te overzien. Willens en wetens lokte de terreurgroep een ongenadig harde tegenreactie uit met de barbaarse moord op 1200 Israeli’s. Daarnaast koos Hamas voor een asymmetrische strategie in de onvermijdelijke oorlog die daarop volgde. De uniformen werden opgeborgen, burgers als menselijk schild gebruikt en civiele infrastructuur geboobytrapt en misbruikt voor militaire doeleinden. Het resultaat van de aanpak van Hamas was een totaal verwoeste Gazastrook.
De wederopbouw van de strook laat nog op zich wachten. Dat heeft alles te maken met de weigering van Hamas om te ontwapenen. De terreurgroep praat op dat punt met twee monden. Richting het Westen houdt het de schijn op van goede wil te zijn en bereid de wapens neer te leggen, maar in Arabische en Perzische media laat het een heel ander geluid horen. In het aan de Iraanse Revolutionaire Garde gelieerde persbureau Tasnim liet de terreurgroep optekenen dat het de wapens niet neer zal leggen zolang Israel bestaat.
Onomkeerbaar pad van de jihad
Dat laatste is ook veel geloofwaardiger en sluit naadloos aan op waar Hamas voor staat. De terreurgroep werd opgericht om de gewapende strijd tegen Israel en het Joodse volk te voeren. Geweld vormt het kloppend hart van Hamas. Het is volstrekt ondenkbaar dat de terreurbeweging ineens de wapens zal neerleggen en het pad van vreedzame co-existentie zal bewandelen. De hele beweging valt of staat bij wat het zelf omschrijft als gewapend verzet. Ontwapening zou de facto het einde van Hamas betekenen, omdat de gewapende strijd tegen Israel de raison d’être vormt van de terreurgroep.
Dat is ook terug te lezen in het handvest van Hamas, dat doorspekt is van plechtige beloftes om Israel en het Joodse volk met geweld te vernietigen. De noodzaak tot het voeren van de jihad vormt de rode draad in het oprichtingsdocument. Al in de inleiding wordt duidelijk gemaakt dat de strijd tegen de Joden existentieel is. In artikel 7 wordt de hadith aangehaald, waarmee duidelijk wordt gemaakt dat de dag des oordeels niet zal komen tot de moslims alle Joden hebben gedood. Artikelen 8, 13 en 15 benadrukken dat jihad de enige weg is; vreedzame oplossingen worden resoluut afgewezen. In artikelen 32 en 34 verklaart de terreurorganisatie dat ‘alleen de islam de vernietiging van de Joden kan bewerkstelligen.’
Onenigheid
Het is ook niet zo dat dit alleen bij stevige taal is gebleven. Decennialang heeft Hamas aanslagen gepleegd op Israelische burgers, met als dieptepunt het bloedbad van 7 oktober. Wie nu gelooft dat Hamas daadwerkelijk geweld af zal zweren, is grenzeloos naïef. In Israel weet men dat de woorden van de terreurgroep geen knip voor de neus waard zijn. Netanyahu wees het laatste Gazaplan van Trump dan ook af, in een zeldzame daad van ongehoorzaamheid. Dat kon niet bepaald op goedkeuring rekenen van de Amerikaanse president, die publiekelijk eiste dat Israel zou stoppen met aanvallen op Hamasdoelen in de Gazastrook. Het punt is dat Israel vastberaden is alle daders van de aanslag op 7 oktober te elimineren of arresteren. Het is geenszins van plan terroristen een vrijgeleide te geven die op die zwarte zaterdag Israelische burgers vermoordden, verminkten en verkrachtten. Het Israelische leger schakelde tot dus ver meer dan de helft van de 7 oktober-betrokkenen uit.
Ook de door Trump voorgezeten Board of Peace is kritisch op het Gazabeleid van Israel. Topman Nickolay Mladenov laakte het optreden van de Joodse staat, dat het als blokkade ziet voor vooruitgang ten aanzien van de Gazastrook. Een van Trumps voornaamste onderhandelaars, zijn schoonzoon Jared Kushner, sprak persoonlijk met Netanyahu. Dat leverde weinig concreets op, maar benadrukte wel de overeenstemming tussen de VS en Israel dat Hamas eerst echt moet ontwapenen voordat aan de wederopbouw van de Gazastrook kan worden begonnen.
Zolang de terreurgroep dat ondanks de mooie woorden naar de buitenwereld blijft weigeren, laten ze de bevolking van Gaza creperen. De dag moet echter nog aanbreken dat Hamas het welzijn van de Gazanen boven zijn eigen belangen stelt. Tijdens de oorlog bejubelde de terreurgroep in interne communicatie de vele burgerdoden, omdat het de zaak van Hamas zou helpen. Wat dat betreft is er weinig optimisme dat de Gazanen aan de ellende kunnen ontsnappen zolang Hamas nog bestaat.