Bewoners Sheikh Jarrah worden niet uitgezet

IN ISRAEL / Door: HANNA LUDEN / 2 aug 2021 JERUZALEM

Het Israëlische Hooggerechtshof heeft een compromis voorgesteld voor de zaak-Sheikh Jarrah. De Palestijnse bewoners mogen er blijven wonen.

Zitting Israelische Hooggerechtshof over de kwestie-Sheikh Jarrah. Jeruzalem, 2 augustus 2021 (bron: Twitter)

Tevens krijgen ze huurbescherming, maar ze moeten erkennen dat de huizen eigendom zijn van de eisers en een symbolische huur van 1500 shekel per jaar betalen.  Ter vergelijking: de gemiddelde huurprijs in Jeruzalem is 4350 shekel per maand. Hiermee hoopt het Hooggerechtshof de angel uit het vuur te halen en de spanningen in de wijk te doen afnemen. Er waren al eerder berichten dat de regering liever niet over gaat tot uitzetting van de Palestijnse gezinnen. Internationale druk en interne veiligheid zouden hierbij de belangrijkste overwegingen zijn, zo stellen analisten. 

Eerder besloot de Israelische procureur-generaal zich niet met het onderwerp te bemoeien, aangezien dit over een civiel dispuut gaat. Verschillende groepen hebben echter als ‘vrienden van het hof’ hun standpunten aan het gerechtshof kenbaar gemaakt, met verschillende argumenten waarom de inwoners hun huizen niet moeten worden uitgezet. Afgelopen vrijdag en vanochtend werd in Jeruzalem gedemonstreerd tegen de uitzetting.

Pragmatische benadering

Als de partijen elkaar vinden in het vonnis zal hiermee een precedent geschapen zijn. Direct zal het invloed hebben op nog eens 11 gezinnen in Sheikh Jarrah, maar ook voor gezinnen in andere wijken van Oost-Jeruzalem. Eerder stelde het Hooggerechtshof de uitspraak over de situatie in Sheikh Jarrah nog uit.

In eerdere hoorzittingen over de kwestie-Sheikh Jarrah, kon de Stichting Nahalat Shimon haar eigendom bewijzen. De eigendom over de panden hebben zij overgenomen van twee religieuze stichtingen. Deze stichtingen beheerden de huize waar Joodse families nog vóór de oprichting van de staat Israël woonden.

De vier families in kwestie maken deel uit van een groep van 28 families die Israël ontvluchtten tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948. Jordanië, die het gebied tijdens deze oorlog veroverde, gaf hen huisvesting in Sheikh Jarrah, op land dat eigendom was van Joden; in ruil daarvoor gaven ze hun vluchtelingenstatus op.

De rechter riep de partijen op om van deze zaak geen politieke kwestie te maken. “Stap af van het politieke naar de praktische” zei rechter Amit. “Mensen moeten er blijven wonen… Wij willen een praktische oplossing”.

Ook in Nederland discussie over Sheikh Jarrah

De kwestie rond Sheikh Jarrah zorgde voor een storm op social media en bereikte zelfs de Tweede Kamer. Op uitnodiging van SP-Kamerlid Jasper van Dijk mochten twee Palestijnse activisten via Zoom vertellen over de kwestie , waarin zij tegelijkertijd Kamerleden Ruben Brekelmans (VVD) en Gert-Jan Segers (CU) respectievelijk uitmaakten voor ‘onwetend’ en ‘racist’. Palestijnse activist Mohammed El-Kurd bestempelde de vraag over huurbetaling “racistisch”. Het zou gaan om “etnische zuivering”. Volgens hem zou huur betalen het eigendomsrecht van de “kolonisten” erkennen. Echter, in 1982 tekenden de bewoners een vaststellingsovereenkomst dat zij huur zouden betalen, en in ruil daarvoor mochten blijven. Nu zeggen zij “misleid” te zijn door hun “Joodse Israelische advocaat”. Onder meer de annexatie van Oost-Jeruzalem en het huisvesten van Israeli’s in de stad zouden oorlogsmisdaden zijn, volgens El-Kurd.

De situatie in de wijk leidde tot Kamervragen en moties, waaronder van de SP, GroenLinks en de PvdA. Daarnaast riep premier Mark Rutte (VVD) Israel op om niet over te gaan op uitzetting van de bewoners. In de diplomatieke verklaring liet premier Rutte weten te hebben aangedrongen “de Palestijnse families in Sheikh Jarrah die bedreigd worden met uitzetting, permanent in hun huis te laten blijven”.

Politieke strijd

Ook in Israel zorgt de kwestie voor veel discussies. Over de wetgeving die deze situatie mogelijk maakt, bijvoorbeeld, terwijl Palestijnen hun bezittingen in Israel niet (meer) mogen terugvorderen. Bovendien zijn enkele Jeruzalemse wijken hierdoor een politiek strijdveld geworden, met hoofdrol voor extreme politici van beide flanken van het politieke spectrum.