Corbyn geschorst na rapport over Labour-antisemitisme

Het gisteren gepubliceerde onderzoeksrapport over de antisemitismeproblematiek binnen Labour bevestigt de grootste zorgen die Joodse (voormalig) partijleden en actiegroepen de afgelopen jaren hebben geuit. Volgens de mensenrechtenorganisatie EHRC is Labour “ernstig nalatig” geweest in haar aanpak van antisemitisme, en was de behandeling van klachten op dit terrein “onvoldoende”.

  • Volgens de EHRC is Labour op meerdere punten schuldig aan het schenden de Equality Act, een wet die partijen verplicht tot bepaalde gelijkheidsprincipes
  • Oud-leider Corbyn geschorst nadat hij stelde dat het probleem “dramatisch overdreven” zou zijn om politieke redenen
  • Joodse belangengroepen reageren opgelucht op het EHRC-onderzoek, en zeggen zich goed te kunnen vinden in de conclusies
  • Labour heeft tot 10 december om aanbevelingen over te nemen

Jeremy Corbyn (links, wit hemd, met krans) verklaarde “aanwezig maar niet betrokken” te zijn geweest bij het leggen van een bloemenkrans op het grafmonument voor Zwarte September-terroristen Atef Bseiso en Salah Khalaf in Tunis in 2014. Foto: Palestijnse ambassade, Tunis

Lang verwacht onderzoek

De Equality and Human Rights Commission (EHRC) heeft vanmorgen het lang verwachte onderzoeksrapport gepresenteerd. Het 130 pagina’s tellende document is bijzonder kritisch over de aanpak door Labour van antisemitisme binnen de eigen gelederen, waarover steeds meer zorgen ontstonden ten tijde van het partijleiderschap van Jeremy Corbyn (2015-2019).

“EHRC’s analyse wijst op een cultuur binnen de partij die in het beste geval niet genoeg heeft gedaan om antisemitisme te voorkomen, en in het slechtste geval ervoor kan worden aangezien, het te hebben geaccepteerd”, valt te lezen in een verklaring.

De EHRC is een bij wet geordonneerde instantie die toeziet op de bescherming van mensenrechten in het Verenigd Koninkrijk. Het is vergelijkbaar met het College voor de Rechten van de Mens, die ook onafhankelijk opereert.

Specifiek bevindt de EHRC Labour op drie punten schuldig aan in de Equality Act (2010) vastgelegde gelijkheidsprincipes:

  • Politiek gemotiveerd hinderen van klachten gerelateerd aan antisemitisme

In totaal zijn 70 concrete incidenten met een antisemitisch aspect diepgaand onderzocht. In 23 gevallen is onderzoek opzettelijk verhinderd, onder meer door medewerkers van de partijleiding. Het rapport meldt ook dat het opzettelijk verhinderen een gebruik is geworden, dat bovendien vaker voorkwam bij klachten gerelateerd aan antisemitisme dan andere type klachten, hetgeen melders van antisemitische incidenten bij voorbaat in moeilijkheden bracht.

  • Inadequate behandeling klachten en opleiding behandelaars

Het afhandelen van klachten gerelateerd aan antisemitisme is niet transparant geweest, en inconsistent. 62 van de 70 onderzochte incidenten toonden incomplete bestanden die in handen van Labour verloren zijn gegaan, en door EHRC achterhaald moesten worden. Dit heeft tot een vertrouwensbreuk geleid wat betreft het oppakken door Labour van dergelijke klachten.

  • Antisemitische intimidatie

Twee personen worden specifiek aangewezen als daders van antisemitische intimidatie: Ken Livingstone, voormalig burgemeester van Londen en voormalig partijbestuurslid, en Pam Bromley, een gemeenteraadslid. Livingstone deed beschuldigingen van antisemitisme van een Labour-politica af als laster van de “Israel lobby”, Bromley plaatste over een periode van langer dan een jaar verschillende antisemitische uitingen op haar persoonlijke Facebookpagina.

De EHRC oordeelt dat beide politici niet zomaar geassocieerd waren met Labour, maar hun uitingen deden als vertegenwoordiger van de partij, waarmee Labour verantwoordelijk is voor de uitingen. “Deze gevallen waren slechts het topje van de ijsberg”, merkt het rapport verder op: er werden 18 verdere antisemitische uitingen gevonden waarbij de verantwoordelijkheid van Labour “twijfelachtig” is.

De onderzochte incidenten droegen bij aan “een vijandige omgeving in Labour voor zowel Joodse als niet-Joodse leden van de partij,” aldus de mensenrechtenrechtenorganisatie.

Corbyn geschorst

Kort na de publicatie van het rapport stelde Jeremy Corbyn, die partijleider over de gehele periode die onder de loep werd genomen, in een statement het antisemitisme binnen zijn partij als probleem te zien. Corbyn claimt dat tijdens zijn leiderschap stappen in de juiste richting zijn gezet, en schuift de schuld af op anderen: “Iedere antisemiet is er een te veel, maar de omvang van het probleem is dramatisch overdreven om politieke redenen, door onze tegenstanders binnen en buiten de partij, en door grote delen van de media.”

Niet veel later werd Keir Starmer, de nieuwe partijleider, tijdens een persconferentie over het EHRC-rapport geconfronteerd met de vraag of Corbyn voor dat statement geschorst zal worden. Het verweer van gezagdragers binnen Labour dat aantijgingen van antisemitisme “overdreven” zijn is een berucht cliché geworden, en daarmee een waarschuwingssignaal op zichzelf. Starmer wilde nog niet op de vraag ingaan, maar niet veel later heeft Labour toch laten weten Corbyn als lid te schorsen.

Corbyn heeft laten weten zijn schorsing “ten sterkste” aan te vechten.  

Reacties hoopvol

Het uitgebreide onderzoek volgt op jaren aan voorbereidend werk van Campaign Against Antisemitism (CAA) en Jewish Labour Movement (JLM). De CAA is een Brits-Joodse NGO die zich richt op antisemitismebestrijding, terwijl JLM een officiële groep is van Joodse leden van Labour.

Beide organisaties reageren positief op het gepubliceerde onderzoek. Verder heerst in de Brits-Joodse gemeenschap bovenal opluchting dat het langslepende probleem binnen Labour steeds dichter bij een afronding lijkt te komen.

“Dit rapport was eerlijk gezegd niet veel anders geweest, hadden wij het geschreven,” reageert Gideon Falter van CAA. “Dit is een vrijspraak waar Britse Joden zo hunkerend naar hebben verlangd, maar die ze te lang is ontzegd”, refererend aan de bevinding beschuldigingen van hetze een groot deel van het probleem zijn geweest.

“Het rapport biedt Joodse leden van Labour de opluchting waar ze zo lang op hebben gewacht, maar die de partij ze vijf jaar lang heeft nagelaten te bieden”, reageerde JLM.

Keir Starmer, sinds april de nieuwe partijleider, zei tijdens een persconferentie gisteren dat de publicatie van het rapport een “dag van schaamte” vormt voor de partij. Hij zei dat Labour de aanbevelingen van het rapport zal overnemen.

De betekenis van het rapport, en wat daartoe aanleiding is geweest, is moeilijk te overschatten. Niet zelden ontlenen Britse politici trots aan liberale idealen, waarin de geschiedenis van hun land een grote rol heeft gespeeld. Juist het sociaaldemocratische Labour heeft gelijke behandeling en emancipatie hoog in het vaandel. Ironisch genoeg is de EHRC in 2007 ontstaan uit een wet waar Labour zich zelf destijds sterk voor heeft gemaakt. De enige andere politieke partij die de mensenrechtenorganisatie dusdanig onder de loep heeft moeten nemen, is de neofascistische British National Party (BNP) geweest.

Tijdlijn antisemitismeprobleem Labour

De tot voor kort hardnekkige cultuur van antisemitische retoriek en intimidatie is uniek voor een politieke middenpartij in West-Europa. Sinds het aantreden van Corbyn werd het institutionele antisemitisme, dat zich langer op de achtergrond in Labour-kringen voordeed als ‘antizionisme’, steeds groter en prominenter aanwezig. Terwijl vele Labour-aanhangers de beschuldigingen afdeden als karaktermoord van Corbyn door de media, blijft Labour terecht in het nieuws wegens antisemitisme:

  • Juli 2018: Labour neemt een afgezwakte versie van de IHRA-werkdefinitie als deel van een richtlijn om antisemitisme binnen de partij te bestrijden. De partij negeert daarmee een roep uit het overgrote deel van de Joodse gemeenschap om de volledige definitie te hanteren. Bij een vergadering over het onderwerp werden Joodse partijleden weggeschreeuwd, en Joodse tegenstanders van de beslissing uitgemaakt voor “fanatieke Trump-supporters”.
  • Augustus 2018: Jeremy Corbyn komt in opspraak, nadat beelden van hem boven water komen bij een herdenking in Tunis van onder meer de leiders van Zwarte September, de Palestijnse terreurgroep die onder andere 11 Israelische Olympiërs vermoordde in München in 1972. Corbyn verklaarde een andere herdenking op dezelfde begraafplaats met dezelfde mensen bij te wonen, en “aanwezig maar niet betrokken” te zijn geweest bij het leggen van een bloemenkrans op het grafmonument voor Zwarte September-terroristen Atef Bseiso en Salah Khalaf.
  • September 2018: Lucianna Berger, een Lagerhuislid destijds namens Labour, wordt door politie beveiligd op het congres van haar eigen partij vanwege aanhoudende bedreigingen aan haar adres. Berger is Joods en verzet zich fel tegen antisemitisme binnen de partij.
  • Mei 2019: Corbyn raakt in opspraak vanwege een voorwoord dat hij schreef in 2011 voor een heruitgave van het boek Imperialism: a study van John Atkinson Hobson uit 1902. Het boek stelt onder meer dat Joden (‘a peculiar race’) de macht in handen hebben over de financiën van heel Europa. Corbyn noemde het boek ‘briljant’.
  • Juli 2019: een uitzending van BBC Panorama met de veelzeggende titel “Is Labour Anti-Semitic?” schetst een schokkend beeld van het antisemitismeprobleem, met name de haat en intimidatie waar klachtenbehandelaars van de partij mee te maken kregen.
  • December 2019: Labour krijgt een flinke dreun in de Lagerhuisverkiezingen. Verschillende analisten wijzen erop dat het antisemitismeprobleem een van de factoren is geweest waarom sommige traditionele bolwerken van Labour de partij massaal de rug toe hebben gekeerd.
  • April 2020: Keir Starmer treedt aan als nieuwe partijleider. Hij stelt als prioriteit om het antisemitisme “met wortel en tak” uit de partij te roeien.
  • Juni 2020: Keir Starmer ontslaat Rebecca Long-Bailey, ooit de gedoodverfde opvolgster van Corbyn, van zijn schaduwkabinet na het retweeten van een antisemitische complotstheorie geuit door actrice Maxine Peake. Het wordt als sterk signaal tegen antisemitisme binnen de partij gezien, en door aanhangers van Corbyn als ‘rechtse coup’.
  • Oktober 2020: De EHRC publiceert een uitgebreid rapport met zeer kritische bevindingen; Labour zegt toe om aanbevelingen over te nemen. Corbyn wordt geschorst wegens het bagatelliseren van het rapport, niet vanwege zijn persoonlijke rol in het beschermen van antisemieten binnen de partij en zijn eigen antisemistische acties en uitspraken.