EU: Amerikaans vredesplan wijkt af van internationaal overeengekomen parameters

Het vredesplan dat de Amerikaanse president Trump vorige week voor Israël en de Palestijnen heeft gepresenteerd, wijkt volgens EU-Hoge Vertegenwoordiger Borrell af van internationaal overeengekomen parameters.

Vorige week presenteerde president Donald Trump het langverwachte Amerikaanse vredesinitiatief voor Israël en de Palestijnen. Aanvankelijk reageerde EU-Hoge Vertegenwoordiger Josep Borrell het voorstel te zullen bestuderen, een statement dat werd gedeeld door het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Verschillende Tweede Kamerfracties reageerden echter stelliger op het Amerikaanse vredesplan.

Een week na presentatie van het plan, heeft Borrell een verklaring afgegeven over het Amerikaanse voorstel. Volgens de Hoge Vertegenwoordiger wijkt het vredesplan af van internationaal overeengekomen parameters. Hij doelt op een via onderhandelingen tot stand gekomen tweestatenoplossing, gebaseerd op de 1967-lijnen, met gelijkwaardige landruil, zoals overeengekomen tussen de partijen – met de staat Israël en een “onafhankelijke, democratische, aaneengesloten, soevereine en levensvatbare staat Palestina”. Verderop in het statement “herhaalt de Europese Unie haar fundamentele inzet voor de veiligheid van Israël, ook met betrekking tot de huidige en opkomende dreigingen in de regio.”

Zorgen over annexatie-uitspraken

De EU-Hoge Vertegenwoordiger zegt zich zorgen te maken over uitspraken over annexatie van de Jordaanvallei en andere delen van de Westelijke Jordaanoever. Zowel de Israëlische premier Netanyahu als Blauw-Wit leider Gantz zeggen na de verkiezingen van 2 maart de Jordaanvallei te zullen annexeren. Daarnaast wordt gesproken over annexatie van de gebieden op de Westoever die in het Trump-plan bij Israël gevoegd zijn. 

Borrell benadrukt dat de Europese Unie Israëls soevereiniteit over de gebieden bezet sinds 1967 niet erkent. Stappen richting annexatie, wanneer geïmplementeerd, zullen niet onbetwist toegelaten worden – aldus de EU-Hoge Vertegenwoordiger. “De Europese Unie roept beide partijen op zich opnieuw in te zetten en af ​​te zien van unilaterale acties die in strijd zijn met het internationale recht en die de spanningen zouden kunnen verergeren”, aldus het statement gepubliceerd door de Europese Dienst voor Extern Optreden.

Steun voor inspanningen

De EU zegt “alle inspanningen te blijven steunen die gericht zijn op het doen herleven van een politiek proces dat in overeenstemming is met internationaal recht, gelijke rechten waarborgt en voor beide partijen aanvaardbaar is”. De vooruitzichten hierop zijn echter somber: onlangs stelde de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok nog dat dat er “geen perspectief is op spoedige hervatting van onderhandelingen” tussen Israël en de Palestijnen. De laatste keer dat de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse president Abbas elkaar aan de onderhandelingstafel ontmoetten, was in 2013 onder auspiciën van de toenmalige Amerikaanse president Obama. Nadat dit faalde gaf de toenmalige Amerikaanse administratie aan de EU de kans om een leidende rol in het vredesproces te nemen. De Europeanen wisten de twee partijen echter geen enkele keer samen aan tafel te krijgen. Een Frans initiatief om een vredesovereenkomst te schrijven zonder aanwezigen van Israël of de Palestijnen, liep ook op niks uit.