Gezant VS: antisemitisme andere landen mogelijk gevolgen betrekkingen

De VS overweegt betrekkingen te herzien met landen waarvan het vindt dat ze zich schuldig maken aan antisemitisme. Dat heeft Elan Carr, Amerikaans gezant voor de bestrijding van antisemitisme, gisteren tijdens een toespraak in Israel laten weten.   

De uitspraak komt een ruime maand nadat Amerikaans minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo antizionisme – het specifiek tegen een Joodse vorm van nationalisme zijn – heeft omschreven als een vorm van antisemitisme, dat volgens hem wereldwijd aan toenemende hand is. “De regering-Trump is hier ondubbelzinnig op tegen en we zullen er continu tegen optreden”, liet hij toen weten.

Twee jaar geleden maakte de Franse president Macron een vergelijkbare uitspraak door te stellen dat antizionisme een “heruitvinding van antisemitisme” is. Afgelopen maart herhaalde hij zijn standpunt toen hij een plan van zijn regering presenteerde om het toenemende antisemitisme in Frankrijk een halt toe te roepen.

Carr duidde hierop tijdens zijn toespraak van gisteren, en voegde toe dat “de VS bereid zijn betrekkingen te herzien met welk land dan ook, en zeker wanneer deze zich schuldig maken aan antisemitisme, hetgeen een grote bron van zorg is”. “Ik zal het punt ter discussie stellen in landen over de hele wereld. We zullen er, achter gesloten deuren, openhartige gesprekken over moeten voeren”.

Wat voor gevolgen zijn voornemen precies zal hebben, liet Carr in het ongewisse. “Ieder land is een apart geval in diplomatiek opzicht. Daarbij zullen middelen die hierbij te pas komen minder effectief zijn als we hier nu details over vrijgeven”.

Binnenlandse politiek

Of antisemitisme inderdaad een nieuwe factor wordt in Amerikaanse bilaterale betrekkingen, en in hoeverre, is dus niet duidelijk. Verschillende commentatoren vermoeden dan ook dat de beslissing met name een ambitie weerspiegelt van de regering-Trump om Joodse stemmers te trekken in de VS.

Ook in de VS staat antisemitisme steeds hoger op de politieke agenda. De aanval op een synagoge in Poway, waar een bezoeker bij omkwam, was de tweede dodelijke terreurdaad in de VS binnen een half jaar tijd. Een week geleden heeft Trump zelf zich kritisch uitgelaten over een spotprent met antisemitische lading in de New York Times. Ook zei hij in een toespraak op zijn buitenhuis Mar-a-Lago dat de Democratische partij in de VS “Joodse mensen haat”.

Het aantal mensen in de VS dat zich als Joods identificeert wordt geschat tussen de 5 en 7 miljoen inwoners. Doorgaans wordt deze groep gezien als politiek bijzonder geëngageerd, waardoor ‘Joodse’ thema’s wel eens ter sprake komen als onderdeel van de verkiezingsstrijd.

Update 7-8-2019: 

Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken is de volledige versie van de IHRA-werkdefinitie van antisemitisme gaan hanteren. Dat blijkt uit een aanpassing over het onderwerp op haar website. Het voorbeeld van antisemitisme waarbij Israëlisch regeringsbeleid vergeleken wordt met net nazisme werd tot voor kort niet gehanteerd, maar is nu aan de werkdefinitie toegevoegd. 

De verandering is niet groots aangekondigd door het ministerie zelf, en is de pro-Israël activist Adam Milstein opgevallen. Hij insinueert dat dit gevolgen kan hebben voor de BDS-beweging, die onlangs  als “belemmering voor vrede” werd bestempeld in een een motie die door de meerderheid het Huis van Afgevaardigden is aangenomen.