Huis van Afgevaardigden beaamt: boycotbeweging BDS belemmering voor vrede

IN ISRAEL / Door: HIDDE VAN KONINGSVELD / 24 jul 2019 BDS ILHAN OMAR NRC VS

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft dinsdag met overweldigende meerderheid gestemd voor een resolutie die zich uitspreekt tegen de anti-Israelische boycotbeweging BDS (Boycot, Desinvesteren en Sancties). Slechts 17 van de 435 leden stemden tegen de motie, die BDS een belemmering voor vrede noemt en oproept tot nauwere samenwerking met Israel.

Resolutie 246 heeft waarschijnlijk weinig praktische gevolgen, maar geeft een krachtig signaal af tegen de omstreden BDS-beweging. Zowel Republikeinen als Democraten steunden in groten getale de motie, op enkele radicaal-linkse politici en een libertarische Republikein na.

Destructief voor vrede
Het voorstel werd ingebracht door de Democratische politicus Brad Schneider. De letterlijke tekst van de motie herbevestigt de Amerikaanse steun voor de tweestatenoplossing en noemt de BDS-beweging “destructief voor vooruitzichten op vrede en een tweestatenoplossing”. BDS wil volgens de motie onder meer het Joodse volk haar recht op zelfbeschikking ontzeggen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat de oprichter van de BDS-beweging heeft toegegeven tegenstander te zijn van een Joodse staat “in welk deel van Palestina dan ook”. In sommige gevallen zou de beweging zich zelfs richten op Joden buiten Israel.

BDS promoot het collectief straffen van mensen en sluit bevolkingsgroepen buiten, aldus resolutie 246. De resolutie van Congreslid Schneider verklaart daarom dat het Huis van Afgevaardigden zich verzet tegen BDS. Israel en de Palestijnen moeten volgens de motie terug naar de onderhandelingstafel, waarbij de tweestatenoplossing het uitgangspunt zou moeten zijn. Ten slotte wordt de regering opgeroepen om nog nauwer samen te werken met Israel op wetenschappelijk en technologisch gebied, om op die manier de effecten van BDS terug te dringen.

Brede steun
In totaal stemden 16 Democraten en één Republikein, de libertariër Thomas Massie, tegen. De brede steun voor resolutie 246 laat opnieuw zien dat beide partijen Amerika’s trouwste bondgenoot nog altijd een warm hart toedragen. Onder de Democratische tegenstemmers bevonden zich met name radicaal-linkse Congresleden zoals Alexandria Ocasio-Cortez, Ilhan Omar en de van oorsprong Palestijnse Rashida Tlaib.

Tlaib trok eerder op de dag fel van leer tegen de resolutie. Het Congreslid waarschuwde voor een “aanval op de vrijheid van meningsuiting”. In haar toespraak trok ze een impliciete parallel tussen BDS en de Amerikaanse boycot van nazi-Duitsland in de jaren 30. Tlaib’s collega Ilhan Omar diende vorige week een pro-BDS motie in, waarin deze vergelijking tussen Israel en nazi-Duitsland ook werd gemaakt. Omars voorstel ligt nu bij de commissie voor Justitie van het Huis van Afgevaardigden.

Vrijheid van meningsuiting
De plaatsvervangend adjunct-hoofdredacteur van NRC herhaalde de kritiek van Rashida Tlaib. Derk Walters claimde woensdag op Twitter zelfs dat resolutie 246 het boycotten van de Joodse staat verbiedt. Volgens Walters schept de resolutie een “opmerkelijke uitzondering op de First Amendment”, daarmee doelend op het recht op vrijheid van meningsuiting zoals vastgelegd in de Amerikaanse grondwet. Deze beweringen kloppen echter niet.

Sterker nog: het recht op vrijheid van meningsuiting is juist expliciet vastgelegd in de motie. De tekst noemt het recht van burgers om de regering te laten weten wat ze van het buitenlands beleid vinden “een van de kenmerken van de Amerikaanse democratie”. Ook wordt er nergens gesproken over mogelijke verboden. Van de claim van Tlaib en Walters, dat door deze motie de vrijheid van meningsuiting in het gedrang zou komen, blijft dus niets over.

Anti-BDS wetten
De VS is niet het eerste land waarin het nationale parlement stelling neemt tegen de boycotbeweging. In mei nam de Duitse Bundestag een wet aan die verder gaat, en BDS als antisemitisch bestempelt. De Duitse overheid wordt opgeroepen om op geen enkele manier zaken te doen met BDS-organisaties. Onze Tweede Kamer stemde in 2016 al voor een motie van de SGP, VVD en ChristenUnie, die een einde probeerde te maken aan directe of indirecte financiering van clubs die BDS nastreven.

Ook in de Verenigde Staten zelf zijn er, op statelijk niveau, al anti-BDS wetten aangenomen. Reeds tientallen staten hebben eigen maatregelen getroffen tegen de beweging. Veel van deze wetten werken volgens het principe ‘boycot de boycotter’: bedrijven die Israel boycotten krijgen geen aanbestedingen meer. De staat New York plaatste bijvoorbeeld vier Nederlandse bedrijven (Royal Haskoning, ASN Bank, Triodos Bank en Vitens) op een zwarte lijst omdat zij, onder druk van BDS, investeringen in Israel zouden hebben stopgezet.

Afbeelding: John Brighenti.