In mei van dit jaar zorgde het Internationaal Strafhof voor veel ophef. De aanklager van het hof kondigde aan dat hij wil dat arrestatiebevelen worden uitgevaardigd voor premier Netanyahu en minister van Defensie Gallant. Het hof heeft nu de mogelijkheid geboden aan eenieder om hun opmerkingen over deze zaak in te brengen. De “High Level Military Group” heeft hiervan gebruik gemaakt. Hun stelling is dat het hof de arrestatiebevelen niet had moeten uitvaardigen, omdat Israel voldoet aan haar humanitaire en militaire verplichtingen.
De groep bestaat uit voormalige militaire commandanten, officieren en ministers van NAVO-landen. Ze stellen dat Israel juist al het mogelijke heeft gedaan om te zorgen voor voldoende humanitaire hulp en in het voorkomen van burgerslachtoffers tijdens de militaire operaties. Dat is gebaseerd op hun kennis van militaire operaties.
Humanitaire hulp
De groep militairen heeft Israel en de Gazastrook bezocht. Ze hebben gesprekken gehad met militairen uit alle geledingen en hebben met eigen ogen de humanitaire inspanningen van Israel gezien. Als eerste stellen ze dat Israel veel heeft gedaan om humanitaire hulp te faciliteren. Het gaat dan bijvoorbeeld om speciale wegen voor hulpkonvooien die de IDF heeft aangelegd in de Gazastrook. De groep wijst erop dat bij de aanval van 7 oktober een van de grensovergangen volledig verwoest is door Hamas. Israel heeft die grensovergang opnieuw geopend. Dat zijn sterke contra-indicaties tegen het idee dat het land honger als wapen in zou zetten.
De groep wijst er verder op dat er in VN-rapporten over hulp aan de Gazastrook vaak gegevens missen, zoals de private hulp. Bij die rapporten over hulp ontbreekt ook de notie dat Hamas de hulp steelt en gebruikt voor hun eigen militaire doeleinden. Bovendien kiest de terreurbeweging voor een tactiek om zich te verschuilen tussen burgers.
De groep erkent dat er in de eerste weken van de oorlog minder hulp naar binnen kwam. Maar dat kwam mede door de schade die de aanval van Hamas op 7 oktober had veroorzaakt aan waterleidingen en elektriciteitsleidingen. In de eerste weken was er daarbij sprake van een intensieve militaire operatie, waarbij Hamas eerst verdreven moest worden uit Israel. Daarna is Israel al snel begonnen met reparaties en het faciliteren van hulptransporten.
Militaire operaties
Verder stelt de organisatie dat er absoluut geen sprake was van het willekeurig doden van Palestijnen op grote schaal, maar dat Israel voldoet aan haar plichten op het gebied van humanitair oorlogsrecht. Uiteraard zijn er incidenten, zoals dat in elke oorlog gebeurt. Maar dat is absoluut geen beleid van het Israelische leger. De richtlijnen van het leger hebben juist de bescherming van burgers voor ogen. Israel kiest er regelmatig voor om aanvallen uit te stellen of niet uit te voeren, vanwege mogelijke burgerslachtoffers. Bovendien speelt hierin mee dat Hamas zich verschuilt tussen de burgerbevolking en zich niet onderscheidt van burgers. Het negeren van deze tactieken zorgt ervoor dat de verantwoordelijkheid volledig bij Israel wordt neergelegd, maar dat is niet terecht.
Strafhof en complementariteit
Een belangrijk onderwerp bij het Internationaal Strafhof is het beginsel van complementariteit. Dit beginsel houdt in dat het hof alleen zaken mag onderzoeken als nationale rechtbanken of andere instanties (onderzoekscommissies) hier niet in slagen. Het idee hierachter is dat het hof eigenlijk een laatste redmiddel is, als nationale rechtbanken de zaken niet kunnen of willen oppakken. Het Israelische leger heeft eigen mechanismen om onderzoek te doen naar mogelijke schendingen van het humanitair oorlogsrecht. Momenteel onderzoekt het leger zo’n 300 incidenten. Het onderzoeken hiervan kost tijd. Het onderzoek naar het gedrag van Australische militairen in Afghanistan duurde bijvoorbeeld meerdere jaren. Het is daarom van belang om Israel eerst zelf een kans te geven om onderzoek te doen.
Vanuit militair perspectief
Het is belangrijk dat een diverse groep met militaire expertise dit stelt. Het laat een heel ander perspectief zien dan wat de aanklager schetste, door een groep mensen met verstand van de materie. Er zijn ook nog andere groepen die eenzelfde visie op de zaak hebben en die gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid om opmerkingen in te dienen. Het is belangrijk dat het Internationaal Strafhof dit goed tot zich neemt.