Het tunneldilemma: krijgen terroristen vrijgeleide?

In de Gazastrook doet zich een netelige situatie voor. Honderd tot tweehonderd Hamasmilitanten zitten vast in een tunnelsysteem nabij Rafah, binnen het gebied dat nog onder controle staat van Israel. Onder hen zijn verantwoordelijken voor een aanval op Israelische militairen nadat het staakt-het-vuren al was ingegaan, waarbij twee doden vielen. Israel is dan ook niet voornemens de terroristen een vrijgeleide te geven, maar het is niet uitgesloten dat het onder Amerikaanse druk een bittere pil moet slikken.

Bijna tweehonderd Hamasterroristen zitten als ratten in de val in een van hun tunnels. De druk op Israel om hen een vrijgeleide te geven, groeit met de dag.

Modus operandi

Het gebruik van tunnels door Hamas maakt de oorlogsvoering in de Gazastrook sowieso een uitdaging. Van de vele honderden kilometers aan ondergrondse terreurgangen is slechts een fractie blootgelegd en buiten werking gesteld. Veel andere tunnels zijn nog intact, van waaruit de Palestijnse terreurbeweging ook nog steeds aanvallen kan uitvoeren. Al twee keer sinds de wapenstilstand in werking trad vielen er Israelische doden door Hamasterroristen die vanuit tunnels omhoog kwamen en het vuur openden.

Het is inmiddels de beproefde modus operandi van de terreurclub. Op vergelijkbare wijze werd in 2006 korporaal Gilad Shalit ontvoerd en twee andere militairen gedood. Shalit kwam pas in 2011 vrij, in ruil voor meer dan duizend veroordeelde Palestijnse terroristen. Onder hen was Yahya Sinwar, het meesterbrein achter de slachtpartij van 7 oktober. In 2014 kwamen Hamasterroristen tijdens een staakt-het-vuren tevoorschijn uit een tunnel en doodden drie Israelische militairen, waarbij het lichaam van luitenant Hadar Goldin werd ontvoerd naar Gaza.

Diplomatiek spel

Het stoffelijk overschot van Goldin was nu, macaber genoeg, inzet van een diplomatiek spel rondom Hamasterroristen met bloed aan hun handen die vast zitten in een tunnel onder Rafah. Hamas wil hen ongeschonden terug, maar Israel heeft weinig zin om daar aan mee te werken. De regering-Trump kwam daarop met de eis dat Hamas het lichaam van Goldin zou overhandigen in ruil voor een vrije doortocht voor de terroristen die nu in een benarde situatie zitten.

Hamas gaf het lichaam van Hadar Goldin gisteren terug, waarmee het een wit voetje weet te halen bij Trump & co. Washington zet Israel nu onder druk om de ingesloten militanten een vrijgeleide te geven. Daar komt ook nog pressie bij vanuit Ankara, zij het op tragikomische wijze. De Turkse regering riep op om ‘de tweehonderd burgers’ vrij te laten die vastzitten in de tunnel. In de ogen van Erdogan zijn Hamasterroristen dus gewoon burgers. Gezien de innige band tussen de Turkse tiran en Donald Trump kan de bemoeienis vanuit Ankara echter wel degelijk de druk verder opvoeren.

Turkse tentakels

Het regime van Erdogan beweert bij hoog en laag een cruciale rol te hebben gespeeld in het vrijgeven van het lichaam van Goldin. De despoot is sowieso bezig om invloed te krijgen op het naoorlogse Gaza, tot afgrijzen van Israel. De banden tussen Erdogan en de regering-Trump zijn bijzonder goed, waardoor het niet uitgesloten is dat de Joodse staat straks lijdzaam moet toekijken hoe Turkije gaat participeren in de wederopbouw en het bestuur van Gaza. Israelische functionarissen zijn nu nog heel stellig en weigeren Turkse militairen in Gaza, maar een pennenstreek vanuit Washington kan daar snel verandering in brengen.

Vooralsnog staan landen namelijk nog niet in de rij om deel te gaan nemen in de stabilisatiemacht die Trump voor ogen heeft. Weinig Arabische staten willen hun handen branden aan de explosieve landstrook. Voor de flamboyante president is het slagen van zijn vredesplan belangrijker dan de Israelische grieven over wie er wel en niet mee mogen doen. Om het staakt-het-vuren te continueren is Trump eveneens bereid om de Hamasterroristen in de Rafahtunnels een vrijgeleide te geven. Het gevoel leeft bij zijn adviseurs dat de wapenstilstand in gevaar zou kunnen komen als Israel de militanten zou doden of arresteren.

Sterven voor Allah

Geheel in de stijl van Hamas kwam de terreurbeweging met de bombastische verklaring dat de meer dan honderd militanten zich niet zullen over geven en hun wapens niet zullen inleveren. Het eist een vrijgeleide nu het de resten van Hadar Goldin heeft overhandigd. ‘Overgeven komt niet in ons woordenboek voor’, zo luidt de belofte van de Palestijnse terreurclub. Historisch en ideologisch gezien moeten die woorden serieus worden genomen. Militanten van Hamas vechten zich doorgaans liever dood dan dat ze capituleren en in Israelische handen vallen. In zijn handvest staat ook letterlijk dat sterven voor Allah het hoogste doel is. Of het voor deze militanten ook zal gelden valt nog te bezien. Het is goed mogelijk dat een streng telefoontje vanuit het Witte Huis een dezer dagen Israel dwingt hen ongemoeid te laten.