Hooggerechtshof vernietigt ‘Reguleringswet’ voor legaliseren huizen Westoever

Het Israelische Hooggerechtshof heeft dinsdag de Reguleringswet uit 2017 vernietigd. Volgens deze niet onomstreden wet mochten Israeli’s op de Westoever blijven wonen in huizen gebouwd op land waarvan zij niet wisten dat het Palestijns eigendom was, of waar zij met toestemming van de staat op Palestijns land gebouwd hebben.

Met de wet werd de juridische status geregeld van zo’n 4.000 huizen van Israeli’s gebouwd op grond in privébezit van Palestijnen. De Reguleringswet moest deze huizen met terugwerkende kracht legaliseren: een de facto onteigening van Palestijns land.

Het Israelische Hooggerechtshof in Jeruzalem, met de Knesset op de achtergrond

Procureur-generaal Avichai Mandelblit weigerde opmerkelijk genoeg de wet in de rechtbank te verdedigen namens de regering. Mandelblit beschouwde de wet zelf als onrechtmatig, zo liet hij weten.

Acht van de negen rechters van het Hof stemden om de wet ongeldig te verklaren. Volgens de uitspraak van het Hof was de bouw van zogeheten buitenposten op land van Palestijnen in strijd met hogere wetgeving. “Deze wet schendt de eigendomsrechten en gelijkheid van Palestijnen, en geeft een duidelijke prioriteit aan Israelische settlers boven Palestijnse bewoners [van de Westelijke Jordaanoever],” aldus opperrechter Esther Hayut.

‘Links-extremistische uitspraak’
Knesset-voorzitter Yariv Levin (Likoed) was ontevreden met de uitspraak. “Opnieuw vertrapt het Hooggerechtshof de Israelische democratie en mensenrechten,” aldus Levin. Minister van Nederzettingen Tzipi Hotoveley, eveneens van Likoed, sprak van een “oorlogsverklaring op het recht van Joden om zich in het Land Israel te vestigen.” Bezalel Smotrich (Jamina), de oorspronkelijke indiener van het wetsvoorstel, beschuldigde de rechters ervan gewacht te hebben op een “zwakke regering” om een “links-extremistische” uitspraak te doen.

Plaatsvervangend premier Benny Gantz van Blauw-Wit reageerde niet verrast. “De wet ging in tegen het grondwettelijke stelsel van Israel, en de juridische problemen ermee waren reeds bekend toen de wet werd ingevoerd.” Avigdor Lieberman, in 2017 defensieminister en voorstander van de wet, voorspelde indertijd dat er “100% kans” was dat het Hooggerechtshof de wet ongeldig zou verklaren. Meretz-voorzitter Nitzan Horowitz noemde de wet “racistisch”.

De Israelische regering maakt juridisch onderscheid tussen legale nederzettingen, gebouwd met toestemming van het ministerie van Defensie op land dat in handen van de Staat Israel is, en illegale constructies op grond die privébezit is van Palestijnen. Een wetsvoorstel voor een beperkte, aangepaste versie van de Reguleringswet werd vandaag ingediend door Likoed-Knessetlid Michal Shir.