Israel vreest Iraanse dreiging bij de Golan door wapenstilstand in Zuid-Syrië

De door Rusland afgedwongen wapenstilstand in Zuid-Syrië dreigt de veiligheid van de Israëlische Golanhoogte in gevaar te brengen. Iraanse troepen dreigen de rust te gebruiken om vlakbij Israel te komen in het Syrische grensgebied met de Golanhoogte.

Sinds juli 2017 is er in Zuidwest-Syrië een wapenstilstand tussen de regering en de rebellen. Het staakt-het-vuren was het resultaat van onderhandelingen tussen Rusland, de Verenigde Staten en Jordanië, en moest de aanzet vormen tot een breder akkoord om de rust in Syrië terug te brengen na zes jaar burgeroorlog. Nu dreigt Israel de dupe te worden van de wapenstilstand.

De verschillende bufferzones zoals voorgesteld door Israel, en zoals uiteindelijk bepaald door Rusland. Kaart overgenomen van Haaretz.

Tijdens de onderhandelingen voor de wapenstilstand had Israel geëist dat er een bufferzone van 60 kilometer zou worden ingesteld in Syrië vanaf de Israelische grens. De bufferzone moest voorkomen dat Iraanse troepen of milities gelieerd aan Iran de Israelische grens naderden. Al het gebied ten westen van de weg tussen Damascus en Al-Suwaydah (zie kaart) moest vrij blijven van Iraanse aanwezigheid, vond Israel. 

Huidige bufferzone geeft ruimte aan Iran

Rusland – een bondgenoot van de Syrische president Assad en van Iran – weigerde de Israelische eis in te willigen. Uiteindelijk werd bepaald dat er een bufferzone zou komen van vijf kilometer vanaf de bestandslijn tussen het Syrische regime en de rebellen. Omdat het Syrische regime de controle heeft over het noordelijke deel van de Israelisch-Syrische grens komt dit erop neer dat Iran zou kunnen naderen tot aan de grens met de Israelische Golanhoogte. Dit betekent dat de Russen Iran slechts zullen weghouden van de feitelijke grens met Israel, van een echte bufferzone is geen sprake.

Israelische veiligheidsexperts en politici, waaronder premier Netanyahu, hebben hun zorgen geuit over de dreiging van Iraanse troepen en aan Iran gelieerde milities bij de Israelische grens. De Iraanse Revolutionaire Garde, Hezbollah en andere sjiitische groeperingen zouden het grensgebied met Israel geleidelijk willen binnendringen, om uiteindelijk een vaste militaire aanwezigheid te vestigen.  Israel vreest dat Iran op die manier een tweede front wil openen om Israel aan te vallen in het geval van een oorlog met Hezbollah. Hezbollah (een proxy van Iran) bedreigt Israel al jaren vanuit Zuid-Libanon. Wanneer de Iraanse Revolutionaire Garde zich in het Syrische grensgebied met Israel vestigt, kan Israel uit twee hoeken onder vuur worden genomen.

Iran steunt bondgenoten in heel het Midden-Oosten

Iran besteedt jaarlijks bijna 700 miljoen euro om Hezbollah financieel en militair te steunen. Ook sjiitische milities in Irak en Syrië, het regime van Assad en de Houthi-rebellen in Jemen krijgen honderden miljoenen per jaar van Iran. De steun aan Hezbollah omvat onder meer een project om de precisie van het raketarsenaal van Hezbollah te verbeteren. Op die manier zou Hezbollah specifieke doelwitten in Israel onder vuur kunnen nemen.