Israel heeft donderdag 26 januari 2023 een actie uitgevoerd in Jenin, waarbij gericht een terroristische cel is uitgeschakeld. In het weekend volgden er bloedige aanslagen in Jeruzalem, gericht op onschuldige Israelische burgers.

(Fotocredit: Dirk Spannaus op Flickr)
Donderdag 26 januari 2023 heeft het Israelische leger (IDF) een operatie uitgevoerd in Jenin, in de zogenoemde A-gebieden op de Westelijke Jordaanoever. Het IDF heeft een verklaring uitgegeven waarin werd gesteld dat het om een antiterrorisme-operatie ging, gericht op een cel van de Islamitische Jihad.
De terroristen waren volgens de IDF betrokken bij het plannen en uitvoeren van terroristische aanvallen op Israelische burgers en soldaten. Het gebouw waarin de cel zich schuilhield stond midden in Jenin. Vanwege de vele barricades was het lastig voor de IDF om hier te komen.
In totaal zijn negen Palestijnen bij de actie om het leven gekomen. Meerderen van hen waren leden van de Islamitische Jihad. Een ander lid is gearresteerd. Volgens The Times of Israel is ook een Palestijnse vrouw om het leven gekomen. De IDF zegt dat zij dit nader gaan onderzoeken. Daarnaast zijn bij de operatie twintig gewonden gevallen.
Gedurende de actie was er veel onrust in Jenin. Voertuigen van de IDF raakten beschadigd door explosieven. Ook openden veel gewapende Palestijnen het vuur op de IDF en werden molotovcocktails en stenen gegooid. Op beelden is te zien dat een drone van de IDF tijdens de actie uit de lucht is geschoten.
Break the Wave
De actie is onderdeel van “Operation Break the Wave”, een operatie die vorig voorjaar is gestart om de golf van terreuraanslagen te stoppen. Deze operatie bestaat onder meer uit veel invallen op de Westelijke Jordaanoever. De actie van donderdag in Jenin kan dan ook in deze context worden gezien.
Reactie Palestijnen
Als reactie op de gebeurtenissen in Jenin heeft de Palestijnse Autoriteit de veiligheidssamenwerking met Israel opgezegd. Een van de omgekomen Palestijnen was ook lid van de veiligheidsdienst van de Palestijnse Autoriteit. Volgens de Palestijnse Autoriteit was er sprake van een “slachting” in Jenin.
Daarnaast zijn er vanuit de Gazastrook ook een aantal raketten afgevuurd op Israel als vergeldingsactie. Het Israelische leger heeft als tegenreactie daarop een aantal doelen in de Gazastrook aangevallen.
Berichtgeving
Op de website van de NOS verscheen een bericht over de gebeurtenissen in Jenin. In het bericht spreekt een antropoloog van de Universiteit van Amsterdam over een ‘bloedige aanval’ en mensen die worden gearresteerd ‘onder de noemer van terrorisme’. Het gaat echter om gerichte acties van de IDF tegen leden van terroristische organisaties, zoals Islamitische Jihad en de Al-Aqsa Martelarenbrigade. Deze organisaties staan ook op de Europese terreurlijst.
Helaas vormt Jenin een grote voedingsbodem voor nieuwe terroristen. De Nederlands-Palestijnse documentairemaker Sakir Khader (die tijdens de actie ook aanwezig was in Jenin) zegt dat kinderen in Jenin al aangeven dat ze later ‘strijder’ willen worden, omdat ze iemand kennen die om het leven is gekomen. Ook zijn er op beeldmateriaal van de actie veel jongeren te zien die stenen gooien naar voertuigen van het Israelische leger.
In het artikel staat dat het gewelddadige optreden van het Israelische leger de aanleiding is voor de steun voor gewapend verzet. Oud-correspondent Ties Brock gaf in een uitzending van Nieuwsuur aan dat ook het afnemende vertrouwen in president Abbas en de Palestijnse Autoriteit een oorzaak is. Dat afnemende vertrouwen leeft ook in Israel. De Israelische regering heeft aangegeven dat deze operaties nodig zijn omdat de Palestijnse Autoriteit zijn plicht niet doet.
Aanslagen in Jeruzalem
Afgelopen weekend zijn er twee aanslagen gepleegd in Jeruzalem. Vrijdag 27 januari 2023 is een aanslag gepleegd op een synagoge in Oost-Jeruzalem, waarbij zeven mensen om het leven kwamen. Een terrorist opende het vuur toen de mensen de synagoge uitliepen na de Shabbatdienst. Het ging vermoedelijk om een terrorist die alleen handelde. Zaterdag 28 januari 2023 opende een 13-jarige Palestijn het vuur in Oost-Jeruzalem, waarbij twee personen gewond raakten. Vervolgens is de 13-jarige dader overmeesterd. De terreuraanslagen leverden verbijsterende taferelen op: Palestijnen vierden feest. Ze staken vuurwerk af en deelden zoetigheden uit om de doden en gewonden te vieren.
Koppeling geweld
In de berichtgeving rondom de gebeurtenissen in Jenin en de terreuraanslagen in Jeruzalem was nog iets opmerkelijks te zien. De berichten van de NOS spreken bijvoorbeeld over een aanval van Israel in Jenin en een aanval op een synagoge in Jeruzalem, alsof deze twee zaken één op één kunnen worden gelijkgesteld. De actie van Israel was echter gericht op het uitschakelen van terroristen, terwijl de Palestijnse terroristen onschuldige Israelische burgers vermoordden. Bovendien vierden de Palestijnen feest na de aanslag in Israel. Het is zeer opmerkelijk dat Nederlandse media dit verschil niet duidelijk uitleggen in hun berichtgeving.
Vlucht naar voren
De Palestijnse Autoriteit heeft in ieder geval laten zien dat zij niet in staat is om de golf van terrorisme te (willen) stoppen. Israel kiest met operatie “Break the Wave” de vlucht naar voren: vroegtijdig terroristen opsporen en aanpakken. Voor het laten stoppen van deze operatie is echter nodig dat de Palestijnse Autoriteit daadwerkelijk weer terrorisme aanpakt. Dan zullen de acties van het Israelische leger ook niet meer nodig zijn.
Daarnaast is het van belang dat het sentiment in Jenin en onder alle Palestijnen verandert. De vraag is wat de inwoners van Jenin willen bereiken. Maar de haat en boosheid lijken zo diep te zitten dat voor enige zelfreflectie voorlopig nog geen ruimte is.