Israelische leiders op tour vlak voor verkiezingen

Ook al vinden de Israelische verkiezingen over vier dagen plaats, afgelopen week hebben zowel premier Lapid als president Herzog en minister van Defensie Gantz nog ontmoetingen gehad met buitenlandse leiders.

De Nederlandse minister-president Mark Rutte en de Israelische premier Yair Lapid op 24 oktober 2022 (Fotocredit: Screenshot persconferentie)

Op maandag 24 en dinsdag 25 oktober bracht de Nederlandse minister-president Mark Rutte een bezoek aan Israel en de Palestijnse gebieden. Na aankomst in Israel had hij eerst een lunch met verschillende CEO’s van Nederlandse bedrijven in Israel en Israelische bedrijven in Nederland. Vervolgens had Rutte een ontmoeting met de huidige Israelische premier Yair Lapid (Yesh Atid) en de minister van Defensie Benny Gantz (Nationale Eenheid).

Zowel Rutte als Lapid zeiden dat Israel en Nederland een goede verstandhouding hebben. Volgens Lapid bespraken de twee hoe de onderlinge samenwerking op het gebied van klimaat en kunstmatige intelligentie verder verdiept kunnen worden. Ook hebben beide leiders gesproken over de samenwerking voor hernieuwbare en groene energie tussen Israel en Europa. Na de ontmoetingen met Lapid en Gantz ging Rutte op bezoek bij het verzorgingstehuis Beit Mozes waar hij sprak met Nederlandse Holocaust-overlevenden. Hier benadrukte hij dat het van “groot belang is om het toenemende antisemitisme tegen te gaan”. De eerste dag eindigde met een ontmoeting met de president van de Palestijnse Autoriteit Mahmoud Abbas.

Rutte verklaarde na afloop dat hij tijdens de ontmoetingen met zowel Lapid als met Abbas de tweestatenoplossing en de “zorgelijke toestand tussen het Israelische leger en de Palestijnse groep de Lion’s Den” op de Westelijke Jordaanoever heeft aangekaart. Bovendien verzekerde hij Abbas dat Nederland de situatie in de Palestijnse gebieden wil verbeteren.

Een foto waar Rutte arm in arm staat met Abbas leidde overigens tot wat kritiek. De president van de Palestijnse Autoriteit heeft in het verleden namelijk herhaaldelijk de Holocaust ernstig gebagatelliseerd, en in feite zelfs zijn PhD geschreven voor dat doel. Met zijn doctoraat uit 1982 trachtte Abbas aan te tonen dat zionisten een “voorname partner in crime” waren van de nazi’s. Dit is een veel voorkomend thema in antisemitische beschouwingen van de Holocaust, die bijzonder cynisch de massamoord op Joden zelf neerzet als moderne variant van een ‘Joods complot’ om het ontstaan van Israel te bewerkstelligen. 

De laatste dag van Rutte’s bezoek stond vooral in het teken van een bezoek aan Orange Corners in de Palestijnse stad Ramallah. Dit is een Nederlands initiatief die jonge ondernemers ondersteunt. Voordat hij terugkeerde naar Nederland sprak Rutte ook nog met de Israelische oppositieleider en voormalig premier Benjamin Netanyahu (Likoed).

Herzog ontmoet Biden

Behalve Rutte vloog ook de Israelische president Isaac Herzog dinsdag 25 oktober vanaf de luchthaven Ben-Gurion. Herzog vloog op uitnodiging van de Amerikaanse president Biden naar de hoofdstad Washington D.C. voor een tweedaags bezoek. Als eerste stond een ontmoeting met Amos Hochstein op het programma. De Amerikaan trad op als bemiddelaar tijdens de Israelisch-Libanese onderhandelingen over de maritieme zeegrens. Herzog bedankte Hochstein voor al zijn hulp, wat uiteindelijk leidde tot een overeenkomst. Israel en Libanon ondertekenden gisteren officieel de overeenkomst op de basis van de Verenigde Naties in de Libanese grensstad Naqoura.

Na de ontmoeting met Hochstein sprak Herzog met verschillende Amerikaans-Joodse leiders. Hij verzekerde hen dat zij zich geen zorgen hoeven te maken dat de Israelische verkiezingen of de aankomende Midterms in de Verenigde Staten de sterke en warme banden tussen de Israeli’s en de Amerikanen in gevaar zal brengen. Ook tijdens de ontmoetingen met minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi werden deze warme en sterke banden tussen beide landen nogeens benadrukt.

Herzog sloot zijn officiële bezoek in de VS af in het Witte Huis waar hij een ontmoeting had met president Biden. De Amerikaanse president had lovende woorden voor Israel en noemde het een “historische doorbraak” dat de overeenkomst tussen Israel en Libanon over de maritieme zeegrens werd ondertekend. Herzog voegde daaraantoe dat de VS Israel’s “nauwste, sterkste en historische bondgenoot is”. Verder spraken de twee over de Amerikaanse Midterms, de Israelische verkiezingen, het toenemende antisemitisme en over Iran. Herzog sprak nogmaals zijn zorgen uit over “het nucleaire programma van Iran, de protesten in Iran maar ook over de Iraanse levering van wapens aan Rusland”.

Bovendien ging hij in op de druk van het Westen om bepaalde wapensystemen naar Oekraïne te sturen, die het land kunnen verdedigen tegen drone- en raketaanvallen. Hij zei dat Israel wil helpen waar mogelijk maar dat ze niet alle wapens kunnen exporteren. Dit omdat het gevaar bestaat dat het “in de handen van de vijand” terecht komt.

Gantz naar Turkije

Ook de Israelische minister van Defensie Benny Gantz, tevens partijleider van de Nationale Eenheid, ging één week voor de verkiezingen op werkbezoek. Woensdag 26 oktober vertrok hij naar Turkije. Doel van het bezoek is om de militaire banden te versterken, maar ook om de regionale veiligheid en stabiliteit te bevorderen. Daarnaast heeft het bezoek als doel om het vertrouwen in elkaar te vergroten. Het is voor het eerst in tien jaar dat een Israelische minister van Defensie een bezoek aan Turkije brengt. In de Turkse hoofdstad Ankara had Gantz ontmoetingen met zijn Turkse collega Hulusi Akar en de Turkse president Erdogan. Hij bedankte beiden voor hun hulp om de dreiging tegen Israelische burgers en Joodse mensen vanuit Iran weg te nemen.  

Israel en Turkije hebben in augustus 2022 de diplomatieke banden opnieuw volledig hervat na een impasse van tien jaar. Hierdoor werden ook weer ambassadeurs en consul-generaals aangesteld.