Vorige week domineerde de aanval op het communicatienetwerk van Hezbollah alle krantenkoppen. Toen was de verwachting al dat de oorlog tussen Israel en de Libanese terreurbeweging een nieuwe fase in zou gaan, zoals minister Gallant van defensie ook verklaarde. Sindsdien lijkt Israel de handschoenen af te hebben gedaan wat betreft de strijd in het noorden. Over heel Libanon werden militaire doelen van Hezbollah onder vuur genomen; het leidde tot een ware exodus van inwoners uit Zuid-Libanon.
Hezbollahleider Hassan Nasrallah in bespreking met ayatollah Khamenei van Iran
Harde klappen voor Hezbollah
De eerste bombardementen daalden afgelopen zaterdag neer op Zuid-Libanon, terwijl ook Hezbollahdoelen in Beiroet werden bestookt. Bij die aanvallen op de Libanese hoofdstad werd het leiderschap van de sjiitische terreurorganisatie verder gedecimeerd. Onder anderen Ibrahim Aqil, berucht vanwege meerdere bloedige aanslagen op Israeli’s en Amerikanen, bevond zich onder de doden. Al eerder kreeg het netwerk van leider Hassan Nasrallah zware klappen te verwerken. In juli wist Israel op vernuftige wijze Fuad Shukr uit te schakelen, waarmee Hezbollah zijn hoogste militair kwijtraakte. Door diverse Israelische aanvallen is inmiddels vrijwel de gehele Hezbollahtop uitgeschakeld.
Het weerhoudt ayatollah Ali Khamenei van grote broer Iran er echter niet van de moed erin te houden; ondanks de zware klappen die het te verduren kreeg, ziet hij Hezbollah nog steeds aan de winnende hand. Bovendien dreigt zijn regime met direct ingrijpen, mochten de vijandelijkheden tussen de Libanese terreurgroep en Israel verder escaleren. Desondanks lijkt het voorlopig bij woorden te blijven vanuit Teheran; Hezbollah kreeg nul op rekest toen het Iran verzocht Israel direct aan te vallen. Hoewel Iran onmiskenbaar uit is op de vernietiging van Israel, lijkt het er op dat Hezbollah voorlopig op zichzelf aangewezen is. Eerder moest Hamas al zijn eigen boontjes doppen in de Gazastrook. Het past binnen de langetermijnstrategie van Teheran om Israel internationaal te isoleren door het in oorlogen te sleuren met proxy’s als Hamas en Hezbollah.
Onhoudbare situatie
De Libanese terreurgroep sloot zich al op 8 oktober aan bij de strijd tegen Israel, naar eigen zeggen uit solidariteit met de Palestijnen. Sindsdien is met name het noorden van Israel geteisterd door een rakettenregen: tot op heden vuurde Hezbollah minimaal 8000 raketten af, zo’n 23 per dag. Het leidde tot een ware exodus uit Noord-Israel: minstens 60.000 Israeli’s moesten hun huizen noodgedwongen verlaten. De Libanese terreurorganisatie ging intussen onophoudelijk door met het afvuren van raketten en drones. Het absolute dieptepunt vormde het afschuwelijke bloedbad in het Druzendorpje Majdal Shams, waar twaalf spelende kinderen gedood werden door een voltreffer van Hezbollah. De raket die daarbij gebruikt werd, was van Iraanse makelij.
De ontheemde Israeli’s en de onophoudelijke rakettenregen werden een onhoudbare situatie. Hezbollah heeft Noord-Israel bijna een jaar gegeseld; derhalve besloot de Joodse staat de afgelopen dagen hard terug te slaan. Desondanks was de internationale gemeenschap daar ontzet over. Al bij de chirurgische operatie tegen het communicatienetwerk van Hezbollah stroomden de verbolgen reacties binnen. Zo ging de VN, bij monde van Volker Turk, uit van oorlogsmisdaden en veroordeelde ook EU-buitenlandchef Josep Borrell de aanval in scherpe bewoordingen. Ook na de intensivering van de strijd tussen Hezbollah en Israel, die door de Libanese terreurbeweging op 8 oktober is begonnen, wezen de vingers wederom beschuldigend naar de Joodse staat.
De Volkskrant kopte een tweetal analyses met “Met de aanval op Hezbollah sleurt Israel Libanon mee in een onzekere strijd” en “Opnieuw zaait Israel dood en verderf, nu in de strijd tegen Hezbollah. Maar wat weten we precies?” Die laatste kop werd na hevige kritiek aangepast, maar het is duidelijk dat Israel de kop van jut is. Ook internationaal moest de Joodse staat het ongelden; VN-chef Antonio Guterres waarschuwde voor ‘een tweede Gaza’ en ook Borrell gebruikte woorden van gelijke strekking. De westerse bondgenoten van Israel gingen niet zo ver, maar riepen wel op tot een staakt-het-vuren van drie weken. Een dag later sloot ook de Nederlandse premier Dick Schoof zich daarbij aan.
Preludium
Die oproep bleek aan dovemansoren gericht; Israel gaf te kennen niet van plan te zijn om zijn aanvallen op Hezbollahdoelen te staken. De Joodse staat kan het zich niet veroorloven om de Libanese terreurgroep een adempauze te geven. De dreiging van Hezbollah aan zijn noordgrens zou in dat geval blijven. Een van de belangrijkste oorlogsdoelen, het terug laten keren van de ontheemde Israeli’s naar hun huizen, zou dan onbereikbaar worden. Bovendien speelt mee dat de coalitie van Netanyahu op dit punt fragiel is; minister van nationale veiligheid Itamar Ben Gvir dreigde dat zijn partij zich terug zou trekken in het geval van een wapenstilstand. De weigering van Netanyahu zette kwaad bloed bij de Amerikanen, wat hem ertoe bewoog te benadrukken dat hij wat betreft de doelstellingen op één lijn zit met zijn voornaamste bondgenoot.
Het middel daarvoor zal naar alle waarschijnlijkheid echter anders zijn dan de VS hadden gehoopt. Het ligt in de lijn der verwachting dat de intensivering van de strijd zal leiden tot een volledige, grootschalige oorlog tussen Hezbollah en Israel. De Libanese terreurgroep lijkt daarvoor, hoewel tot de tanden bewapend door Iran, niet klaar voor. Israel is zich terdege bewust van de strategie die Iran probeert uit te spelen en lijkt minder gevoelig te worden voor druk van buitenaf, zelfs van zijn westerse bondgenoten. Het verzwakken van Hezbollah – als proxy van Teheran – vergroot de veiligheid van de Joodse staat, zeker op de lange termijn. Het doorzetten van de oorlog tegen de Libanese terreurgroep is dan ook cruciaal, zeker nu Israel met een voorsprong lijkt te beginnen.
Israel voert een oorlog tegen een terroristische organisatie die zijn vernietiging tot belangrijkste doelstelling heeft. Die ambitie wordt uitgedragen door de hele ‘As van verzet’ onder leiding van Iran, waar naast Hezbollah ook Hamas en Ansar Allah (de Houthi’s) toe behoren. Israel kan zich dan ook niet veroorloven de aanvallen van deze Irancoalitie onbeantwoord te laten. Zeker in het Midden-Oosten dwingt gewapend optreden respect af; de weg van de diplomatie geldt er als een teken van zwakte. Door te laten zien dat het militair in staat is om zijn proxy’s uit te schakelen, geeft Israel een signaal af aan Teheran dat het afstand moet nemen. Die strategie staat binnen de krijgswetenschap bekend als ‘deterrence’. Door de vijand – Iran en zijn proxy’s – te laten zien dat het militair superieur is, kan Israel zijn nationale veiligheid op de lange termijn consolideren. Elf maanden aan diplomatie hebben tot niets geleid. De woorden van Clausewitz zijn dan ook – twee eeuwen later – nog altijd relevant: “Der Krieg ist eine bloße Fortsetzung der Politik mit anderen Mitteln.”