Palestijnen klagen bij VN om vaccins

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: JOSHUA FRIEDMANN / 27 jan 2021 CORONAVIRUS PA

De Palestijnse Autoriteit heeft via buitenlandminister Riyad al-Maliki geklaagd bij de VN-Veiligheidsraad dat Israel de Palestijnse bevolking nog niet heeft gevaccineerd tegen het coronavirus. Opnieuw stelde de PA dat het Israel’s verantwoordelijkheid is om burgers van de PA in te enten, in tegenstelling tot wat er in de Oslo-akkoorden bepaald is.

PA-minister van Buitenlandse Zaken Riyad al-Maliki. Bron: Palestine TV.

Vooralsnog heeft de PA zich er echter nog niet toe verlaagd om Israel zelf om hulp te vragen, alvorens over het gebrek aan hulp te klagen. Zowel de PA als internationale media lijken het slecht te verdragen dat Israel de eigen bevolking razendsnel vaccineert, maar dat het Palestijnse vaccinatieprogramma nog niet gestart is. Vanzelfsprekend wordt Israel regelmatig aangesproken op dit falen van de PA.

Israelisch VN-ambassadeur Gilad Erdan sprak van een “hedendaags bloedsprookje”. Hij wijst erop dat de Palestijnen hun eigen gezondheidszorg zouden regelen en al vaccins uit Rusland besteld hebben, en dat Israel de bezorging daarvan al geregeld heeft.

PA-zorgstelsel

Volgens de Oslo-akkoorden is het de verantwoordelijkheid van de PA, die internationaal als autonoom erkend wordt, om gezondheidszorg in Palestijnse steden en dorpen te regelen. Bij rampen moeten Israel en de Palestijnse Autoriteit van de akkoorden samenwerken. Dit verliep aanvankelijk goed, maar daarin ligt nu het probleem, sinds de samenwerking vrijwel stil kwam te liggen toen de PA in mei 2020 de veiligheidscoördinatie opzegde. Ook nu deze weer hervat is, wordt minder goed samen opgetreden tegen het coronavirus dan in het voorjaar van 2020. Bovendien had de PA aangekondigd zelf vaccins aan te schaffen en de eigen bevolking in te zullen enten. Klachten dat dat de verantwoordelijkheid van Israel zou zijn, kwamen er pas toen opeens honderdduizenden Israeli’s per dag werden gevaccineerd, en duidelijk werd dat het Palestijnse prikprogramma op zich zou laten wachten. Deze klachten houden aan, nu de vaccins die de PA van Rusland en Brits-Zweedse fabrikant Astrazeneca beiden vertraagd zijn.

Palestijns buitenlandminister Al-Maliki stelde verder dat Israel nog steeds van plan zou zijn delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren, hoewel daar in de Abraham-akkoorden expliciet van werd afgezien.

VN-gezant Tor Wennesland prees de samenwerking voorheen tussen Jeruzalem en Ramallah, en riep Israel op om risicogroepen in Palestijns gebied te helpen vaccineren en de “algemene verkrijgbaarheid van vaccins tegen COVID-19 te vergroten.” Hij ging niet mee in het standpunt van de PA en sommige internationale media dat het vaccineren van de hele bevolking de verantwoordelijkheid van Israel zou zijn.

Timing

Enkele dagen nadat Israel in december 2020 aangaf bijna door de eigen vaccins heen te zitten, vroeg de PA informeel via de Wereldgezondheidsorganisatie Israel om 10.000 vaccins, na maandenlang weigeren contact te leggen met Israel en officieel om hulp te vragen. Een officieel verzoek is nog steeds niet gebeurd. Op het moment van het informele verzoek weigerde Israel: de eigen voorraad was toen bijna op, en bovendien waren er helemaal geen voorzieningen of plan om zoveel vaccins in Palestijnse gebieden toe te dienen. Vervolgens ontkende de PA ooit Israel om vaccins te hebben gevraagd. Verschillende woordvoerders hebben dit sindsdien weersproken en bevestigd.

Israel zou ook een beperkte hoeveelheid vaccins in het geheim overgedragen hebben aan de PA, zoals meermaals bevestigd door Israel. De PA heeft in verschillende overleveringen dit ontkend, gezegd dat dit aanbod is afgeslagen, dan wel gezegd dat deze vaccins bedoeld voor “bijzondere humanitaire noodgevallen” nog niet gebruikt zijn, en ook bezworen dat zij in ieder geval niet ingezet werden om Palestijnse politici en hoge ambtenaren waaronder president Mahmoud Abbas te vaccineren.

Totdat de PA Israel daadwerkelijk vraagt om het Israelische vaccinatieprogramma uit te breiden naar burgers van de PA, kan dat ook niet gebeuren. Als teams Israelische legerartsen onuitgenodigd in Ramallah of Betlehem zouden opdraven met vaccins zoals op Israelische priklocaties, dan zou dat technisch gezien een militaire invasie zijn, en zeker zo genoemd worden door de PA. Tot dan zijn de enige Palestijnen die gevaccineerd worden, die in Oost-Jeruzalem. Deze tellen ook als bewoners van Israel, en zijn al aan de beurt gekomen.