PA klaagt over gebrek aan vaccinaties door eigen toedoen

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: JOSHUA FRIEDMANN / 13 jan 2021 CORONAVIRUS PA

De Palestijnse Autoriteit klaagt dat Israel nog niet is begonnen de burgers van de PA te vaccineren tegen het coronavirus, na maandenlang weigeren met Israel samen te werken. Nadat Ramallah de veiligheidscoördinatie opzegde in mei 2020 en tot december op ieder punt weigerde samen te werken met Israel, ook in de strijd tegen COVID-19, is de PA nu boos dat Israel het eigen geslaagde vaccinatieprogramma niet in gebieden onder Palestijns beheer heeft toegepast.

Apotheek op de Westelijke Jordaanoever (UNRWA)

Oslo en gezondheidszorg

Totdat het Israelische vaccinatieprogramma al enkele weken gevorderd was, had de PA op geen enkele manier Israel om hulp gevraagd met het inenten van Palestijnse burgers. Volgens de Oslo-akkoorden is de PA verantwoordelijk voor de gezondheidszorg van haar eigen burgers. Israel en de PA dienen wel volgens de akkoorden samen te werken in geval van regionale rampen zoals de pandemie. De PA moet dan wel om hulp vragen, voordat Israel op grote schaal hulpverleners Palestijnse gebieden in mag sturen. Dit zou door internationale media anders alsnog een militaire invasie genoemd kunnen worden.

Vlak voordat de PA de veiligheidscoördinatie met Israel in mei 2020 opzegde, prees de VN(!) nog de samenwerking tussen de Israeli’s en Palestijnen in de strijd tegen het coronavirus. Deze samenwerking werd vervolgens nauwelijks voortgezet, ook nadat in november 2020 de veiligheidscoördinatie door Ramallah hervat werd.

De PA kondigde meermalen aan dat zij zelf deals gesloten hadden met verschillende leveranciers om zelf zo’n 90% van de Palestijnse bevolking te kunnen vaccineren. Toen startte in december 2020 de Israelische vaccinatiecampagne, en zijn sindsdien al meer dan anderhalf miljoen Israeli’s gevaccineerd.

Klagen over eigen vertragingen

Het Israelische vaccinatieprogramma is een enorme logistieke operatie, waarbij onder meer duizenden reservisten van het leger zijn ingezet. Ten eerste sloot Israel een aparte deal met farmaceut Pfizer, waarin de hoofdprijs betaald werd voor snelle levering. Dit vaccin moet met –70 graden Celsius bewaard worden, in kleine, supergekoelde pakketten verdeeld worden en toegediend op locaties in het hele land, wat ook in Nederland lastig blijkt. Om deze operatie gelijktijdig op te starten in Palestijnse gebieden, was uitvoerig overleg nodig geweest in de laatste maanden van 2020, precies de periode waarin alle samenwerking tussen Israel en de PA stillag.

Desondanks klaagt het Palestijnse ministerie van Buitenlandse Zaken dat Israel “haar plichten als bezetter schendt en de Palestijnen discrimineert” door miljoenen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever onder PA-bewind niet in de Israelische vaccinatiecampagne op te nemen, toen deze erg succesvol bleek. Israel kreeg onmiddellijk de schuld dat de Palestijnen onder het zorgstelsel van de PA niet zo snel gevaccineerd werden.

Slecht getimede en ontkende verzoeken

Al gauw werd bekend werd dat Israel de PA al wat vaccins had aangeboden uit de eerste partij die in Israel aankwam in December. De PA ging indertijd niet in op het aanbod en stond erop een eigen vaccinatieprogramma helemaal geregeld te hebben.

Pas 5 januari 2021, toen inmiddels meer dan een miljoen Israeli’s gevaccineerd waren en nieuwszenders al over zich heen vielen om te impliceren dat het Israel’s schuld was dat ‘de Palestijnen’ nog niet geprikt waren, kwamen de eerste berichten naar buiten dat de PA wel graag wat vaccins van Israel zou ontvangen. Deze informele aankondiging werd gedaan uren nadat Israel zo snel aan het prikken was, dat de eerste levering vaccins bijna op was, en dat er een tekort was ontstaan in plaats van het betrekkelijke overschot aan dosissen dat in december voorhanden was.

 Nieuwszender KAN berichtte op 6 januari dat Israel een partij vaccins in het geheim had aangeboden aan de Palestijnse Autoriteit. De PA heeft intussen alle berichten ontkend dat zij vaccins aan Israel gevraagd zouden hebben, of dat zij al wat vaccins ontvangen zouden hebben. Deze vaccins die niet ontvangen waren zouden ook vooral nog niet toegebracht zijn. Hoewel de PA ontkent met Israel gecommuniceerd of meegewerkt te hebben, vinden zij nu wel dat Israel alle Palestijnen moet vaccineren, nu het Palestijnse vaccinatieprogramma achterloopt.

Oponthoud bij leveranciers

Naar verwachting zullen de eerste aantallen Palestijnen – buiten die uit Oost-Jeruzalem die al door Israel ingeënt worden – in maart geprikt worden. De PA heeft onder meer afspraken gemaakt met fabrikant Astrazenica, waarvan het vaccin pas net is goedgekeurd (wat ook in Nederland voor oponthoud zorgde) en Sputnik, het Russische vaccin dat nog niet buiten Rusland is goedgekeurd. Ook doordat het Chinese Sinopharm-vaccin niet is goedgekeurd op internationaal niveau laat het COVAX-programma van de VN op zich wachten, waarvan de PA juist hoopte dat zij 20% van de Palestijnse bevolking zou inenten. Deze vaccins zullen vermoedelijk wel binnenkort goedgekeurd worden. Ongeacht de redenen waarom de meeste Palestijnen moeten wachten, Israel zal ongetwijfeld de schuld blijven krijgen.

De kans blijft aanwezig dat Israel zelf nog een groot deel van Palestijnse vaccinaties op zich zal nemen, als de PA eenmaal beter mee gaat werken. Volgens de Israelische regering zou heel Israel eind maart gevaccineerd moeten zijn. Dan zullen ook de Palestijnse bevolkingen van de Westelijke Jordaanoever en Gaza ingeënt moeten worden, zo niet eerder. Anders is er geen groepsimmuniteit, wat juist hetgeen is wat de Israeli’s als eerste ter wereld willen bereiken.