Deze week verschenen er meerdere rapporten over de situatie in de Gazastrook. Organisaties luiden de noodklok over de verslechterende situatie in het gebied. Het is belangrijk om dat serieus te nemen. Een van die rapporten was van Oxfam. Dit rapport heeft een meer juridische inslag en stelt dat Israel hulp aan de Gazastrook met opzet blokkeert. Het rapport is unfair en zeer eenzijdig. Het grossiert in niet-onderbouwde beschuldigingen aan het adres van Israel. Bovendien ontbreekt de rol van Hamas volledig in het rapport.
Gebrek aan informatie
De situatie in de Gazastrook is ernstig. Dat geldt zeker voor het noorden en het midden van de Gazastrook. Hamas is in deze gebieden grotendeels uitgeschakeld. Dat leidde tot problemen in het leveren van humanitaire hulp, omdat de situatie te gevaarlijk werd voor hulporganisaties. De konvooien worden gedeeltelijk beschermd door het Israelische leger, maar in sommige gebieden worden de konvooien niet beschermd. Dit leidde tot plunderingen.
Het vermoeden is dat het in sommige gevallen om Hamas ging, maar in andere gevallen ging het om radeloze burgers die meededen aan de plunderingen. Het is lastig om een goed beeld te krijgen van de situatie, omdat het simpelweg ontbreekt aan goede en duidelijke informatie. Het is het woord van Hamas tegenover het Israelische leger.
Rapport Oxfam
In het rapport van Oxfam wordt Israel beschuldigd van het moedwillig tegenhouden en tegenwerken van humanitaire hulp aan de bevolking van Gaza. Het begint meteen al met de stelling dat 1,7 miljoen inwoners van de Gazastrook op de drempel van hongersnood staan. Waarop baseert Oxfam dit? Op een rapport van het zogenoemde WASH(Water, Sanitation and Hygiene)-cluster Palestine, waar Oxfam zelf onderdeel van is. Maar in dat rapport staat niet dat 1,7 miljoen mensen het risico lopen op hongersnood, maar dat ze ontheemd zijn.
Het rapport stelt verder dat Israel op 10 oktober 2023 een complete belegering heeft afgekondigd van de Gazastrook. Het rapport legt niet uit dat dit gebeurde vlak na 7 oktober en dat Israel al snel weer goederen heeft toegelaten. Oxfam zegt dat Israel de Erez-grensovergang heeft gesloten, maar verzuimt te vertellen dat Hamas op 7 oktober toesloeg en de gebouwen bij de grensovergang ernstig heeft beschadigd.
Iets verderop staat dat er in februari maar 100 vrachtwagens per dag met hulpgoederen Gaza binnenkwamen. Dat is 20 % van het aantal vrachtwagens dat voor 7 oktober binnenkwam. Daar ontbreekt echter de uitleg dat maar een gedeelte van die 500 vrachtwagens voedsel en water bevatte. In de oorlog zijn er iets meer dan 15.000 vrachtwagens met hulp Gaza binnengekomen, maar volgens Oxfam hadden dat er minimaal 90.000 moeten zijn. De bronvermelding leidt naar een ander document van Oxfam uit 2022, waarin in de verste verte niet staat onderbouwd waarom dit er 90.000 zouden moeten zijn.
Principe van onderscheid
Opvallend is verder dat in de optiek van Oxfam er blijkbaar geen terreurorganisatie is die zich verschuilt tussen en onder de burgers en die Israel op 7 oktober aanviel. Nergens is te lezen dat Israel zich richt op terroristen van Hamas, dat gegeven ontbreekt volledig. Op die manier zouden de aanvallen van Israel inderdaad onrechtmatig zijn. Maar omdat Hamas gebruikt maakt van civiele objecten worden dit wel degelijk legitieme doelen voor Israel.
Tekenend voor het rapport is de beschuldiging dat Israel het beginsel van onderscheid ernstig zou schenden. Dat is een beginsel uit het humanitair oorlogsrecht en betekent dat je onderscheid moet maken tussen burgers en strijders. Vervolgens stelt Oxfam dat Israel 31.000 Palestijnen heeft gedood, zonder dat de organisatie zelf enig onderscheid maakt tussen burgers en terroristen van Hamas.
Onduidelijke incidenten
Oxfam noemt de afgrijselijke gebeurtenissen op 20 februari 2024, waarbij tientallen Palestijnen om het leven zijn gekomen. Hamas heeft Israel beschuldigd van het opzettelijk doden van Palestijnen in dit geval, maar Israel heeft daar een ander verhaal tegenover gezet. Wat er precies is gebeurd, dat is nog niet duidelijk. Maar wel voor Oxfam. Met een bronverwijzing naar een bericht van nota bene Al Jazeera constateert Oxfam dat Israel dit heeft gedaan. Dat is een onafhankelijke ngo onwaardig.
Eenzijdige eisen aan Israel
Gezien de teneur van het rapport is het geen verrassing dat er alleen eisen aan Israel worden gesteld. Hamas wordt niet opgeroepen om hun wapens neer te leggen en de gijzelaars vrij te laten. Blijkbaar gelden de regels van het humanitair oorlogsrecht alleen voor Israel. Dat land is de dader en Hamas en de Palestijnen zijn het slachtoffer.
Hoe diep dat idee is doorgedrongen bij Oxfam maakt een zinsnede in het rapport weer duidelijk, waarin staat dat beschuldigingen aan het adres van Hamas eerst maar eens goed onderzocht moeten worden. Oxfam laat echter niet na om Israel te veroordelen op basis van flinterdun bewijs en eenzijdige bronnen.
Oxfam stelt dat het opkomt tegen onrecht, maar het rapport laat zien dat Oxfam Israel onrecht aandoet. Het leest daarom meer als een eenzijdige aanklacht tegen Israel dan als een gedegen rapport van een onafhankelijke ngo.