Het duiden van de politieke koers van president Trump is ingewikkeld. Volgens sommige is hij een onnavolgbaar genie, volgens anderen een ongeleid projectiel. Maar als het gaat om het Iraanse regime zien we na weken van twijfel toch een voorkeur voor een deal met het Iraanse regime. Ook zijn onredelijke boosheid tegen premier Netanyahu over de aanpak van Hezbollah past hierbij.
Onvoorspelbaar
In de afgelopen weken zaten het Iraanse regime en Amerika in een soort schemertoestand: er was officieel geen staakt-het-vuren, maar er was ook geen oorlog. Daarbij postte president Trump om de zoveel dagen een bericht. Som stelde hij dat een deal heel dichtbij was, soms suggereerde hij dat de oorlog elk moment weer verder zou kunnen gaan.
De deal die gesloten zou kunnen worden is een tijdelijk staakt-het-vuren, waarbij de Straat van Hormuz onmiddellijk geopend zou worden. Tijdens het tijdelijke staakt-het-vuren spreken Amerika en het Iraanse regime dan verder over een definitieve oplossing. Het enige punt dat nog lijkt te tellen bij president Trump is garanderen dat het Iraanse regime geen kernwapen zal krijgen.
Amerikakenner Raymond Mens wees in zijn podcast op een interview van president Trum bij Fox News, waarbij hij zijn voorkeur voor een deal niet onder stoelen of banken stak. Hij liet daarbij wel merken geen haast te hebben, want dan is het niet mogelijk om een goede deal te sluiten. Hij stelt in het interview dat het Iraanse regime goed is in onderhandelen, maar dat Trump eigenlijk de oorlog al heeft gewonnen. Het interview is nota bene met zijn schoondochter, maar in het interview lijkt president Trump wel het achterste van zijn tong te laten zien.
Opstelling Libanon
Maar het is niet alleen het interview dat hierop wijst. Ook de opstelling van president Trump in het conflict tussen Hezbollah en Israel wijst hierop. Het blijft goed om te herhalen: Hezbollah heeft in de oorlog gemengd, op bevel van het Iraanse regime. Begin april dwong Amerika gesprekken af tussen Israel en Libanon en ontstond er formeel een staakt-het-vuren. Maar in de praktijk ging de oorlog tussen Hezbollah en Israel gewoon verder.
De terreurbeweging heeft in de afgelopen weken nieuwe drones ingezet. Het gaat om drones met een fiberdraad van kilometers lang, die Israel niet op afstand kan verstoren. Met de camera’s op de drones kan Hezbollah ze zeer effectief inzetten en dat leidt tot dodelijke slachtoffers onder Israelische militairen. In de afgelopen dagen was daarom een intensivering te zijn van de Israelische militaire inspanningen.
Israel dreigde nu weer met nieuwe aanvallen op een Hezbollah-wijk in Beiroet, de hoofdstad van Libanon. Het leidde tot een verhit gesprek tussen premier Netanyahu en president Trump, waarbij Israel uiteindelijk lijkt af te zien van aanvallen op de Libanese hoofdstad. De reden voor de boosheid van president Trump was dat het optreden van Israel ook invloed heeft op de onderhandelingen tussen het Iraanse regime en Amerika. Het Iraanse regime stopte namelijk de onderhandelingen, vanwege de dreigende escalatie in Libanon. Ook dat laat opnieuw de prioriteit zien van president Trump.
Oorlog
Toch houdt president Trump ook de mogelijkheid open om verder te gaan met de oorlog. Dat klinkt als een dreigement. Maar de vorige oorlog heeft laten zien dat dit ook niet de oplossing biedt. Natuurlijk heeft het Iraanse regime flinke klappen gekregen, maar het enkel bombarderen lijkt nog geen einde te maken aan het regime.
Premier Netanyahu blijft zeggen dat het Iraanse regime wel zal verdwijnen. Hij zegt dat in navolging van president Trump. Het zou natuurlijk prachtig zijn als het regime ten onder zou gaan en het is zeker niet ondenkbaar, maar voor nu zijn er niet meteen concrete aanwijzingen voor te zien. Het lijkt op dit moment vooral om wensdenken te gaan van premier Netanyahu en president Trump.
Beiden lijken soms vergeten te zijn dat je niet de hele wereld naar je hand kunt zetten met geweld. We horen voortdurend grootspraak, maar de praktijk blijkt veel weerbarstiger te zijn. Dat geldt natuurlijk nog veel meer voor het Iraanse regime, dat militair gezien er weinig van bakte. Het regime chanteert echter de buurlanden en reageerde met aanvallen op hen. Ook bedreigde het de burgerscheepvaart in de Straat van Hormuz. Dit gedrag wordt verkocht als een grote overwinning. En dan hebben we het nog niet gehad over het geweld dat het regime heeft toegepast op zijn eigen bevolking. Het is een grote valkuil, dat de afkeer van de grootspraak van Trump en Netanyahu kan leiden tot sympathie voor het Iraanse regime.
Nieuwe ronde
Het lijkt erop dat we voorlopig nog blijven in de schemerzone, zonder definitief akkoord. Maar het is wel duidelijk dat het hervatten van de oorlog overduidelijk niet de voorkeur heeft van president Trump. Niets lijkt zo veranderlijk te zijn als de mening van de Amerikaanse leider, maar toch zien we langzaam maar zeker wel de contouren van zijn voorkeuren. En dat zijn grillen waarmee Israel moet leven, want het lot van premier Netanyahu is sterk verbonden met de Amerikaanse president. Dat is de keuze geweest van de Israelische premier, die zijn geld heeft gezet op de Amerikaanse president.
Als we kijken naar de oorlogen van de afgelopen jaren, dan is misschien wel de conclusie: het is soms nodig om daadwerkelijk een conflict te starten, om de dreiging van een tegenstander weg te nemen. Maar net zoals een diplomatieke oplossing vaak niet meteen de oplossing biedt voor een conflict, zo geldt dat ook voor een gewapende oplossing.
En mocht het wel tot een definitief akkoord komen tussen Amerika en het Iraanse regime: we hoeven niet positief te zijn over de opstelling van het Iraanse regime, als we kijken naar het verleden. Dat heeft in de afgelopen decennia laten zien dat het niet bereid is om water bij de wijn te doen. Dat maakt het des te frustrerender dat het niet lukt om het regime op dit moment militair te verslaan: het gaat om een patstelling.