Toen de oorlog met het Iraanse regime begon was de grote vraag: gaat Hezbollah meedoen in de strijd? We herinneren ons allemaal de gevoelige klap die Israel Hezbollah had toegebracht. Maar de terreurbeweging heeft innige banden met het Iraanse regime. Dat laatste gaf de doorslag om zich toch in het conflict te mengen. Dat heeft grote consequenties voor Libanon. Het laat ook zien dat de rol van Hezbollah nog niet is uitgespeeld.
Klappen
Na de aanval van 7 oktober 2023 mengde Hezbollah zich ook al snel in de strijd. Maandenlang bestookte Hezbollah doelen in Israel. In de zomer van 2024 plande Hezbollah een meer grootschalige raketaanval, maar Israel verijdelde die aanval. In de herfst sloeg Israel keihard toe. De beruchte pieper-aanval deed Hezbollah op zijn grondvesten schudden. Daarna volgde een offensief waarbij Hezbollah niet in staat bleek om het Israelische leger te stoppen. Eind november 2024 volgde een fragiele wapenstilstand.
Toch bleek dat Hezbollah niet was uitgeschakeld. De Libanese regering kondigde wel aan om Hezbollah te ontwapenen, maar Libanon blijft een zwakke staat. Het was overduidelijk dat Hezbollah weer probeerde op te krabbelen. Maar tijdens de oorlog tussen het Iraanse regime en Israel in juni 2025 hield de terreurbeweging zich koest.
Bondgenoten
De grote vraag was: zal dat in deze oorlog opnieuw gebeuren? Van tevoren stelde Hezbollah dat het niet zal reageren bij een ‘beperkte aanval’. Maar een aanval op het leiderschap van het Iraanse regime was een rode lijn. En die rode lijn is ruimschoots overschreden, gezien de dood van Khamenei.
Het Iraanse regime heeft verschillende proxies, zoals Hezbollah, Hamas en de Houthi’s. Maar de meeste innige banden heeft het regime met Hezbollah. De alliantie met Hamas is bijzonder. Het Iraanse regime is sjiitisch, terwijl Hamas soennitisch is. Hamas is ook veel minder afhankelijk van het Iraanse regime en heeft meer steunpilaren, zoals Qatar. Maar Hezbollah is net zoals het Iraanse regime sjiitisch. De Iraanse Revolutionaire Garde had de hand in de oprichting van de Libanese beweging. Veel Hezbollah-militanten zagen Khamenei ook als de opperste religieuze leider van Hezbollah.
Bovendien is Hezbollah veel meer afhankelijk van het Iraanse regime. Het heeft weinig andere bondgenoten. Een ineenstorting van het regime in Iran zal een enorme klap betekenen voor de terreurbeweging. Niet meedoen aan de oorlog zou evenzo geleid hebben tot veel problemen met het Iraanse regime. Maar het laat wel zien waar de belangen van Hezbollah liggen. Niet bij Libanon, maar uiteindelijk bij het Iraanse regime.
Interventie
Bemoeienis met dit conflict was dus eigenlijk onvermijdelijk. Maar dat zorgt wel voor grote binnenlandse problemen. Libanon wordt hiermee opnieuw in een conflict gezogen, ondanks de vele problemen die het land al heeft. Maar het toonde ook aan dat de aanpak van de Libanese regering niet echt effectief is geweest. De regering stelde dat Hezbollah ontwapend zou zijn in het zuiden, maar niets bleek minder waar.
In de nacht van 2 maart besloot Hezbollah om zich te mengen in het conflict. Dat was een relatief beperkte aanval, maar daarna volgden veel meer aanvallen per dag.
Het hoogtepunt tot nu toe volgde woensdagavond, in een gecombineerde aanval met het Iraanse regime. Hezbollah vuurde tweehonderd raketten en twintig drones af op het noorden van Israel, maar ook een aantal op centraal-Israel. Tegelijkertijd vuurde het Iraanse regime ook ballistische raketten af op Israel. Hiermee laat Hezbollah zien dat het nog niet is uitgeschakeld.
Libanon
Israel slaat hard terug in de richting van Hezbollah. De Israelische luchtmacht bestookt al dagenlang veel doelen van Hezbollah. Daarbij richt Israel zich niet alleen op het zuiden van Libanon, maar ook op wijken van Beiroet die bekendstaan als Hezbollah-bolwerken. Maar ook andere plekken waar Hezbollah actief is ontspringen de dans niet.
Dat heeft grote gevolgen voor Libanon. Er zijn al honderden doden gevallen. Daarnaast zijn honderdduizenden Libanezen weggevlucht uit het zuiden en uit Beiroet, vanwege Israelische evacuatiebevelen. En voorlopig zullen deze aanvallen op doelen van Hezbollah alleen maar toenemen. Net zoals Hamas zit Hezbollah diep verscholen tussen de burgers in Libanon. De grote vraag is vooral: zal Israel ook een grondoffensief starten? Na zo veel oorlogen zou dat een grote belasting zijn van het Israelische leger. Bovendien lijkt het erop dat Hezbollah zich maandenlang heeft voorbereid op een conflict.
Het lijkt er in ieder geval op dat Israel het conflict los zal koppelen van de oorlog tegen het Iraanse regime. Het ligt voor de hand dat Israel die aanvallen zal staken als president Trump zegt dat de oorlog is afgelopen. Maar de oorlog tegen Hezbollah zal dan waarschijnlijk doorgaan. Israel zal de veiligheid van de burgers in het noorden van Israel willen garanderen, nadat zij na 7 oktober 2023 al moesten evacueren.
Gok
De vraag is wel wat dit gaat betekenen voor de steun voor Hezbollah in Libanon. Want het lijkt er op dat deze keer ook het sjiitische smaldeel van Libanon kritisch is op de beweging. Dat komt vooral omdat deze aanvallen in ieder geval niet de Libanese belangen dienen. Dat betekent dat er ook weer meer druk zal komen op de Libanese regering om nu eens echt op te treden tegen de terreurbeweging. Dat zou een positieve ontwikkeling zijn.
Maar wie kijkt naar de geschiedenis in Libanon kan niet te hoopvol zijn. Met alleen luchtaanvallen is het ingewikkeld om echt een beslissende slag toe te dienen. Het hoogst haalbare lijkt om flinke klappen uit te delen aan de terreurbeweging, in de hoop dat de dreiging voorlopig beperkt blijft. Het tekent de ingewikkelde strijd van Israel.