Nu ook het Israelische kabinet akkoord is met de deal die een eind moet maken aan de vijandelijkheden in Libanon, is een wapenstilstand een feit. Eerder ging de zwaar gehavende terreurbeweging Hezbollah al akkoord. Binnen Israel wordt wisselend gereageerd op het akkoord. Met name plaatselijke leiders van gemeenschappen in het noorden van het land maken zich grote zorgen. Tegelijkertijd is er bij een ander deel van de bevolking juist opluchting nu er een front weg lijkt te zijn gevallen.
De deal is het laatste kunststukje van de regering-Biden in het Midden-Oosten.
Last van de schouders
Hezbollah werd door Israel lange tijd gezien als de grootste directe bedreiging aan zijn landsgrenzen. Tegenstander Iran zag de Libanese terreurgroep tevens als zijn belangrijkste voorwaartse pion in de strijd tegen Israel. Veertien maanden na de start van de oorlog en twee maanden na het begin van grondoperaties in Libanon is Hezbollah echter niet in staat gebleken die verwachtingen waar te maken. Niet geheel verrassend hunkerde de terreurbeweging naar een adempauze. Die is er nu gekomen.
Voor Israel is dat op het eerste gezicht evenmin ongunstig. Het leger kampt met tekorten en vecht logischerwijs liever niet op meerdere fronten tegelijk. Vanwege de personeelsproblemen werden al ultraorthodoxen opgeroepen, tot afgrijzen van de haredipartijen in de Knesset. Ondanks de bezwaren uit de haredigemeenschap lijkt de lang genoten uitzonderingspositie niet langer vol te houden. Inmiddels ziet ook een aantal rabbijnen dat in. Onder de rest van de Joodse bevolking heerst grote onvrede over de dienstweigering van hun ultraorthodoxe landgenoten. Tot hun verontwaardiging ligt daarnaast ook een verlenging van de diensttijd voor reservisten in het verschiet, wat de druk op de Israeli’s die al wel dienen nog meer verzwaart. Het wegvallen van het Libanonfront zou de lasten enigszins kunnen verlichten.
Kritiek op de deal
Desondanks zit niet iedereen in dit stadium al te wachten op het begraven van de strijdbijl. Lokale gemeenschapsleiders uit het noorden maken zich ernstig zorgen over de gevolgen van een wapenstilstand in deze fase van de oorlog. Volgens hen is het werk nog niet af en is de dreiging voor Noord-Israel niet weggenomen. Ook bij politici zijn er grote zorgen. Oud-premier Naftali Bennett noemt het akkoord een faliekante mislukking. Benny Gantz is eveneens kritisch op het akkoord en waarschuwt dat ‘er geen half werk geleverd mag worden.’ De scepsis komt voor een deel voort uit de totale mislukking van de implementatie van resolutie 1701, die in 2006 een einde moest maken aan de Libanonoorlog die toen meer dan een maand had gewoed. De VN-vredesmacht UNIFIL en de Libanese strijdkrachten zijn er sindsdien niet in geslaagd te voorkomen dat Hezbollah in Zuid-Libanon kon uitgroeien tot het grootste terreurleger ter wereld.
Internationaal werd er de afgelopen dagen steeds meer druk uitgeoefend om het staakt-het-vuren te ratificeren. Eerder riep EU-buitenlandchef Josep Borrell al op ‘het moorden te stoppen’, vandaag drong ook de G7 aan op een akkoord. De G7 benadrukte bovendien nog maar eens dat het UNRWA als onmisbaar ziet voor de hulp aan Gaza. Borrell was van mening dat ‘Israel geen excuses meer heeft’ om niet te tekenen en ‘dat alle veiligheidsgaranties in de deal opgenomen zijn.’ De Amerikaanse toponderhandelaar Amos Hochstein waarschuwde tevens dat dit de laatste poging van de regering-Biden zou zijn om de boel te lijmen. Met het akkoord gaat er een zucht van opluchting door de internationale gemeenschap. Op platform X liet ook de Nederlandse premier Dick Schoof weten content te zijn met de overeenkomst.
Afspraken en de laatste stuiptrekkingen
De wapenstilstand ging om 03:00 uur vannacht Nederlandse tijd in. In de komende zestig dagen dienen de Israelische strijdkrachten zich volledig terug te trekken uit Zuid-Libanon. Een bufferzone was onbespreekbaar voor Libanon, dat wel zijn staatsleger zal inzetten om erop toe te zien dat Hezbollah zich inderdaad niet opnieuw in het zuiden vestigt. Volgens de afspraak moet de afwikkeling van het conflict uit 2006 geïmplementeerd worden, wat erop neerkomt dat Hezbollah zich niet mag begeven in het gebied ten zuiden van de Litani rivier. Israel behoudt zich volgens de afspraken het recht voor om Hezbollah aan te vallen wanneer de terreurgroep zich niet aan de overeenkomst houdt.
Premier Benyamin Netanyahu gaf drie redenen voor de wapenstilstand. Ten eerste zou nu de aandacht uit kunnen gaan naar de (directe) strijd met Iran. Ten tweede bood het akkoord ruimte om troepen rust te geven en logistieke problemen te verhelpen. Ten slotte zijn er met het wegvallen van het noordelijk front meer middelen beschikbaar voor de strijd tegen Hamas en het bevrijden van de gijzelaars. Met de deal is duidelijk geworden dat de Palestijnse terreurgroep – of wat er nog van over is – er alleen voor staat. Vanuit Hamas klonken vandaag geluiden dat ook zij openstaan voor een vergelijkbaar akkoord met Israel. Strategisch gezien lijkt het akkoord met Hezbollah dan ook geen slechte zet te zijn geweest.
Zoals gebruikelijk in oorlogsvoering voerden beide partijen de intensiteit van de strijd nog flink op in het zicht van het einde aan de vijandelijkheden. Hezbollah schoot de afgelopen dagen nog een forse hoeveelheid drones en raketten af op Israel, terwijl de Israelische strijdkrachten ook nog flinke aanvallen uitvoerden op terreurdoelen binnen Libanon. Nu de kanonnen zwijgen, is het afwachten of die stilte ook gehandhaafd blijft.