Het offensief in Libanon lijkt over het hoogtepunt heen. Vanwege de zeer verschillende militaire doelstellingen ten opzichte van die in Gaza en grote verschillen in strijdtoneel lag het al niet voor de hand dat het Israelische offensief een langdurige zou worden. De laatste weken is er achter de schermen hard gewerkt aan een diplomatieke uitweg, waarbij er nu schot in de zaak lijkt te zitten. Tot het zover is opereert het leger nog altijd actief in Zuid-Libanon, waar het hoopt Hezbollah nog zo ver mogelijk uit de weg te drijven voordat er een staakt-het-vuren ingaat. Intussen zinspeelt Teheran op een intensivering van zijn nucleaire programma.
Amos Hochstein onderhandelt met de strijdende partijen over een wapenstilstand.
Oorlogsmoe
De operatie tegen Hezbollah begon spectaculair, met daverende successen. Nog voordat grondtroepen de grens hadden overgestoken, werd het communicatienetwerk op geraffineerde wijze ontmanteld. Nog geen week na de start van het grondoffensief werd Hassan Nasrallah uitgeschakeld, terwijl in de maanden daarvoor al vrijwel de gehele commandostructuur van de terreurbeweging was weggevaagd. De chaos binnen de rangen van Hezbollah was groot en zijn effectiviteit op het slagveld gering. De partij van god is tot grote onvrede van grote broer Iran nauwelijks in staat gebleken Israel significant te vertragen in zijn opmars.
De aanhoudende geluiden over een wapenstilstand zijn dan ook niet verrassend. Ondanks de aanhoudende retoriek vanuit de nieuwe partijleiding dringt de terreurgroep aan op een einde aan de vijandelijkheden. Militair is Hezbollah, net als Hamas in Gaza, uitgeput. Die constatering is ook in Teheran gemaakt: de proxystrategie heeft gefaald. Omdat ook de ballistische raketten niet de schade hebben aangericht waar de mullahs op hadden gehoopt, wordt het steeds waarschijnlijker dat Iran zijn pogingen een nucleaire macht te worden in een stroomversnelling zal brengen.
Strategie Iran
Daarmee is Teheran aangekomen op zijn laatste voorwaartse verdedigingslinie. Die heeft altijd uit drie lagen bestaan, waarvan de eerste twee zogezegd ineffectief zijn gebleken. De miljarden die het land heeft gestoken in de ontwikkeling en productie van ballistische raketten en drones zijn letterlijk en figuurlijk in rook opgegaan, terwijl de as van verzet steeds verder uit elkaar valt. Eerder kreeg Hamas niet de regionale oorlog waar het op hoopte, terwijl ook Hezbollah nauwelijks hoefde te rekenen op directe Iraanse inmenging. De ayatollahs zijn diep teleurgesteld in het functioneren van zijn bondgenoten, terwijl dat gevoel bij Hamas en Hezbollah wederzijds is.
Iran is binnen zijn huidige strategie dan ook min of meer aangewezen op een intensivering van zijn kernprogramma. Hoewel het niet lichtzinnig zal denken over de gevolgen van nucleaire bewapening, is het niet waarschijnlijk dat Teheran zijn strategie grondig zal heroverwegen. In het licht van de herverkiezing van Donald Trump in de V.S. is er bovendien haast bij geboden voor Khamenei en consorten. In zijn vorige termijn draaide de Republikein eigenhandig een nucleaire deal met Teheran de nek om en de vooruitzichten voor het ayatollahregime zijn niet veel beter geworden. De nieuwe president zal naar verwachting alles in het werk stellen om te voorkomen dat Iran een nucleaire macht wordt.
Einde nabij
Teheran kreeg deze week nog een tik op de vingers van de VN-atoomwaakhond IAEA. Het ligt niet in de lijn der verwachting dat Iran zich daar veel van aan zal trekken, maar het land zal zich serieus zorgen moeten maken om de VS en Israel. De luchtmacht van de Joodse staat heeft met zijn aanval in oktober de weg vrijgemaakt voor toekomstige aanvallen op nucleaire doelen. Deze week kwam naar buiten dat bij die luchtaanval ook al een voorproefje daarop werd genomen; een onderzoekscentrum binnen het kernprogramma werd daarbij verwoest.
In Libanon gaat het Israelische leger in elk geval nog altijd door met zijn operaties. Daarbij boeken de strijdkrachten steeds meer terreinwinst. De territoriale opmars moet de onderhandelingspositie van verder Israel verstevigen. De Amerikaanse gezant Amos Hochstein is de afgelopen dagen druk bezig geweest aan de onderhandelingstafel, waarbij hij in toenemende mate positief is over de kansen op een wapenstilstand. Dat optimisme wordt ook in Tel Aviv gevoeld, terwijl ook terreurgroep Hezbollah zich niet afwijzend opstelde. De hoop op een begin van het einde van de oorlog in de regio neemt daarmee toe.