Verkiezingen in Israel: Partijportret Unie van Rechtse Partijen

In de aanloop naar de Israelische verkiezingen op 9 april publiceert CIDI een serie ‘portretten’ van de verschillende partijen. De Unie van Rechtse Partijen is een alliantie van (uiterst) rechtse, religieuze partijen.

De Unie van Rechtse Partijen is een alliantie die met name om pragmatische, electorale redenen tot stand is gekomen. Zonder deze alliantie riskeerden alle drie de partijen onder de kiesdrempel van 3,25% te eindigen. De lijst bestaat uit de partijen Het Joodse Huis (Bayit Yehudi), de Nationale Unie (Ichud Leumi) en Joodse Kracht (Otzma Yehudit).

De eerste plaats van de gezamenlijke lijst is vergeven aan Rafi Peretz (het Joodse Huis), de tweede aan Bezalel Smotrich (Nationale Unie). Joodse Kracht heeft de plaatsen 5 en 8 toebedeeld gekregen. Deze zijn vergeven aan partijleider Michael Ben-Ari en jurist Itamar Ben-Gvir. 

Het Joodse Huis
Het Joodse Huis is de belangrijkste politieke vertegenwoordiger van de religieus-zionistische stroming. Het religieus-zionisme, gekoppeld aan het modern-orthodox jodendom, stelt dat de komst van de Messias nabij is en dat de stichting van de staat Israël daarin een belangrijke stap is geweest.

Essentieel in het bespoedigen van de komst van de Messias is volgens religieus-zionisten de volledige controle over het hele land Israël, inclusief de Westelijke Jordaanoever. Het bouwen van huizen en gemeenschappen in de (vaak religieus-zionistische) nederzettingen en het tegengaan van een tweestatenoplossing, heeft voor religieus-zionisten daarom de hoogste prioriteit.

Religieus-zionisten combineren het houden van de Joodse religieuze wetten met een leven in de moderne Israelische samenleving en zonderen zich niet van die samenleving af.

In 2013 wist het Joodse Huis onder hun toenmalig nieuwe leider Naftali Bennett meer stemmen dan ooit te trekken. De partij behaalde twaalf zetels en ging meeregeren. In 2015 viel de partij terug naar negen zetels. Hoewel het Joodse Huis opnieuw tot de regering toetrad, ontstonden er interne fricties.

Bennett en zijn vertrouweling Ayelet Shaked meenden dat rechtsere, religieuzere elementen binnen het Joodse Huis een belemmering tot electoraal succes onder gematig-religieuze en seculiere kiezers vormden. In januari 2019 scheidden zij zich af en richtten zij de nieuwe partij Nieuw Rechts op. Een gedeelte van het actieve kader van de partij ging met hen mee.

Het restant van het Joodse Huis is rechtser en religieuzer dan voorheen en verkoos de voormalig legerofficier Rafi Peretz als nieuwe partijleider.

Nationale Unie
De Nationale Unie is een fusie van verschillende religieus-zionistische bewegingen. Een deel ervan ging voor de verkiezingen in 2013 op in het Joodse Huis, een ander deel bleef onafhankelijk maar sloot allianties met het Joodse Huis en maakte telkens deel uit van dezelfde parlementaire fractie. De Nationale Unie (ook Tkuma: “Wederopstanding” genoemd) vormde binnen de fractie van het Joodse Huis telkens de rechterflank.

In de voorverkiezingen in 2019 won het omstreden Knessetlid Bezalel Smotrich de strijd om het partijleiderschap van Uri Ariel, de huidige minister van Landbouw.

Joodse Kracht
Joodse Kracht (Otzma Yehudit) is een uiterst rechtse partij, geworteld in het gedachtegoed van rabbijn Meir Kahane. Hij wilde dat Israel een theocratie zou worden en de Palestijnse bevolking het land uitzetten. In 1988 weerhield de Centrale Verkiezingscommissie Kahane ervan om aan de verkiezingen deel te nemen wegens zijn antidemocratische standpunten en racisme. In 1990 werd Kahane vermoord. Zijn partij Kach werd in 1994 onder anti-terrorismewetgeving verboden. Het leiderschap van Joodse Kracht, dat in 2013 en 2015 de kiesdrempel niet wist te halen, stelt niet alle standpunten van Kahane te onderschrijven. Desalniettemin putten Otzma-leiders Michael Ben-Ari en Itamar Ben-Gvir duidelijk uit zijn ideologische bron.

De kandidatuur van Joodse Kracht is omstreden omdat de partij met het Kahanisme wordt geassocieerd. Bovendien had partijprominent Itamar Ben-Gvir tot de vorming van de Unie van Rechtse Partijen een portret van massamoordenaar Baruch Goldstein in zijn huis hangen. Als voorwaarde voor de fusie eiste de andere partners dat Ben-Gvir het portret uit zijn huis zou verwijderen. Of Ben-Gvir ook afstand neemt van zijn extreme gedachtegoed  mag worden betwijfeld.

Nadat premier Benjamin Netanyahu de vorming van een alliantie tussen het Joodse Huis en de Nationale Unie enerzijds en Joodse Kracht anderzijds publiekelijk steunde spraken verscheidene Joodse organisaties, binnen en buiten Israel, zich uit tegen de kandidatuur van Joodse Kracht. Netanyahu denkt de partij mogelijk nodig te hebben om na de verkiezingen een rechtse coalitie te kunnen formeren. CIDI verwerpt Netanyahu’s oproep, die aan de formatie van de Unie van Rechtse Partijen heeft bijgedragen en er zo mogelijk toe leidt dat de Kahanisten Michael Ben-Ari en Itamar Ben-Gvir in de Knesset zitting zullen nemen.

Op 6 maart behandelde de Verkiezingscommissie een verzoek om de kandidatuur van Michael Ben-Ari niet toe te staan. Procureur-generaal Avichai Mandelblit adviseerde tegen de kadidatuur van Ben-Ari. Dit wegens zijn uitlatingen over de Arabische bevolking in Israel, die Mandelblit als opruiend en discriminatoir bestempelde. De Verkiezingscommissie – samengesteld uit de politieke partijen in de huidige Knesset stemde voor deelname van Ben-Ari aan de verkiezingen. 16 leden stemden voor Ben-Ari, 15 tegen. De voorzitter van de kiescommissie – de vice president van de hoge raad – onthield zich van stemmen omdat hij verwacht dat de zaak bij de hoge raad zou komen. De tegenstanders gaven inderdaad aan in hoge beroep te gaan. Het Hooggerechtshof zal nu over zijn kandidatuur oordelen.