Voormalig premier Barak richt nieuwe partij op

Voormalig premier Ehud Barak kondigde gisteren aan opnieuw de politiek in te gaan met (weer) een nieuwe partij. De naam van de partij is nog niet bekend, de eerste kopstukken wel. In de afgelopen periode heeft Barak, na een ruime tijd politiek inactief te zijn geweest, zich zeer kritisch uitgesproken over de Israelische politiek in het algemeen en over premier Netanyahu in het bijzonder. Volgens analisten is Barak een van de weinigen die Netanyahu als een echte rivaal beschouwt.

Militair, politicus, zakenman, politicus 

Barak, een gedecoreerd militair en voormalig stafchef heeft na zijn diensttijd zijn sporen verdiend in de politiek. Tot dan werd hij gezien als een briljante en zeer getalenteerde man, maar de overstap naar de politiek vereiste andere talenten. Het ontbreekt hem in ieder geval aan populaire steun, hij komt afstandelijk en elitair over en  kan derhalve niet de massa’s achter zich binden, zo zeggen kenners. Als premier namens de Arbeidspartij, in de jaren 1999-2001 was hij verantwoordelijk voor de terugtrekking van het Israelische leger uit Libanon. Barak voerde (mislukte) vredesgesprekken met Syrië, maar was ook verantwoordelijk voor de aanval op de nucleaire installatie in dat land. Het mislukken van de door hem gevoerde vredesonderhandelingen met de Palestijnen, in lijn met de Oslo-akkoorden, heeft hij gezien als een grote teleurstelling, en heeft zijn geloof in de goede bedoeling van Abbas zeer aangetast. Het uitbreken van de tweede intifada heeft zijn vertrouwen in de Palestijnse president Abbas nog sterker aangetastHij verloor de verkiezingen van Ariel Sharon, ging in de oppositie, en kort daarna uit de politiek. In de periode 2007-2013 was hij terug in het centrum van de macht, en werd minister van Defensie in een regering van Netanyahu. In beide periodes buiten de politiek (2001-2007 en sinds 2013) was Barak actief als adviseur en spreker. Sinds 2017 mengt hij zich weer in de publieke discussie, en gisteren kondigde hij de oprichting van een nieuwe partij onder zijn leiding.  

Medestanders

Twee prominente Israelis steunen hem hierbij, voormalig generaal Yair Golan en professor Yifat Biton. 

Yair Golan was de tweede man in het leger onder de zeer populaire stafchef Gadi Eisenkot. Hij kwam onverwacht in de publiciteit omdat hij in een toespraak waarschuwde voor de aantasting van democratische processen: “ik signaleer tendensen vergelijkbaar met de huiveringwekkende tendensen in Europa [voor WO2]”.De toespraak leverde hem heftige kritiek op, en kostte hem waarschijnlijk de positie van stafchef. Golan benadrukte vandaag in een radio interview zichzelf als een linke politicus te zien.  

Rechtenprofessor Yifat Biton is zeer maatschappelijk actief, feministe en verdediger van zwakken in de samenleving. Zij profileert zich als vertegenwoordigster van Sefardim. In de vorige verkiezingen stond ze op de lijst van de uitsluitend op maatschappelijke thema’s gerichte partij Gesher. Die partij haalde de kiesdrempel niet.  

Een nieuwe partij in de strijd tegen Netanyahu

In zijn oprichtingsaankondiging gisteren zei Barak een nieuw partij te hebben opgericht met het doel een grote Tikoen in de Israelische staat en samenleving te realiseren. Tikoen Olam is een Joods religieus begrip dat duidt op het verbeteren van de wereld.  

Barak heeft al lang zeer scherpe kritiek op Netanyahu en de mensen om hem heen, die hij corrupt en vooral geïnteresseerd in eigen belang vindt. Hij verwijt hen het democratische gehalte van Israel te beschadigen en stelt hen verantwoordelijk voor de groeiende polarisatie in de Israelische samenleving, even als de aantasting van de positie en rol van de rechtelijke macht. Barak riep op om de waarden van een democratische staat te herstellen, in lijn met de onafhankelijkheidsverklaring en de geest van de profeten. Barak positioneert zichzelf als enige alternatief voor Netanyahu. “Ik ken Netanyahu al 50 jaar, en hij heeft mooie dingen gedaan, maar hij heeft het einde van zijn weg bereikt… als jouw voormalige commandant zeg ik: Je mag niet meer aan het stuur, zowel voor jouw eigen belang als voor die van het land dat je zo lang hebt gediend. Met het doel onze volk de hoop terug te geven en om ons geliefde land terug naar het juiste pad te brengen hebben wij een nieuw politiek platform gecreëerd.”  

Samenwerking?

Barak riep de leiders van Blauw-Wit om een front te vormen tegen Netanyahu. In verkapte woorden nodigde hij hen uit tot samenwerking. Waarom hij zich niet gewoon bij Blauw-Wit aansloot is niet bekend. Er wordt gesproken over een positionering links van Blauw-Wit en over mogelijkheden om samen te gaan met de arbeidspartij (nu 8 zetels) en Meretz (4 zetels). Eerder riep Meretz-leider Tamar Zandberg de arbeidspartij op om in een gezamenlijke lijst te gaan. Beide partijen staan niet goed in de peilingen. Zo zou Blauw-Wit zich nog sterker als centrumpartij kunnen profileren. Likoed-woordvoerders proberen de komst van Barak te bagatelliseren en zeggen “zich niet te willen mengen in de activiteiten van links”. Ook andere rechtse partijen reageerden op een vergelijkbare manier. Kritiek kwam vooral van ‘het eigen kamp’, van voormalige partners van Barak in de verschillende politieke samenwerkingen.