De oorlog tussen Hamas en Israel kent vele gezichten. In de afgelopen maanden leek het er soms wel eens op dat de terreurbeweging verdwenen was. Dat paste op dat moment goed in het verhaal van Hamas, want de terreurbeweging beweerde dat Israel genocide zou plegen. Maar nu er een deal is en de wapens zwijgen, komt de terreurbeweging weer tevoorschijn. Een comeback die luister wordt bijgezet met wanstaltige filmpjes, waarin de gijzelaars nog maar eens mentaal mishandeld worden. Het laat de ware aard van Hamas zien, maar de beweging lijkt er helaas mee weg te komen.
Doelen Hamas
Als we kijken naar wat de terreurbeweging nastreefde met de aanval van 7 oktober 2023, dan stemt dat niet vrolijk. Het grote einddoel van de terreurbeweging is dat er een einde komt aan de staat Israel. Hamas stelt dat het daartoe bereid is om 7 oktober 2023 nog vele malen te herhalen. Een heel concreet doel van de aanval was om zoveel mogelijk Israeli’s te gijzelen, om hen te ruilen tegen Palestijnse gevangenen. Met de deal gaat dit gebeuren.
Een ander prominent doel was om de internationale druk op Israel te verhogen. Met alle processen die nu lopen bij internationale gerechtshoven heeft Hamas ook dit bereikt. In de afgelopen maanden verdween Hamas naar de achtergrond. Israel heeft voortdurend uitgelegd dat het streed tegen een terreurbeweging, maar Hamas zelf stelde dat Israel zich richtte op de vernietiging van de Palestijnen. Dat is een zeer succesvol frame gebleken. De terreurorganisatie was eigenlijk heel stil: geen informatie over gesneuvelde of gewonde strijders, maar gewoon afwachten.
Oogsten
Nu de deal ervoor zorgt dat de wapens zwijgen komt de terreurbeweging weer prominent tevoorschijn. De organisatie maakt propagandafilmpjes van de vrijlating van de gijzelaars. De Israelische gijzelaars worden gedwongen om mee te doen. Ze worden in het openbaar getoond. Onder luid gejoel van honderden inwoners van de Gazastrook worden ze overgedragen aan het Rode Kruis. Sommigen kregen zelfs een goodie bag mee, met daarin een vrijlatingscertificaat. Het leidde tot chaotische en masculiene taferelen, terwijl de angst zichtbaar was bij de gegijzelden.
Vanuit Israel en het westen kijkt men met afgrijzen toe, maar de filmpjes dienen vanuit het perspectief van Hamas twee doelen. Enerzijds schofferen de filmpjes Israel en de wereld, met het doel om het land te vernederen en te laten zien dat Hamas er gewoon nog is. Maar de filmpjes worden ook gebruikt voor de eigen achterban. Daarbij wordt gezegd dat Hamas de gijzelaars goed heeft behandeld, in tegenstelling tot wat Israel zegt. Wij zien bovendien vooral chaos en veel gewapende mannen, de Palestijnen zien ook vastberadenheid, opoffering en kracht. Allemaal waarden die belangrijk zijn in het radicaal islamitische gedachtegoed van Hamas.
In de ogen van veel Palestijnen laat de beweging opnieuw zien dat het tegen Israel opgewassen is. De organisatie is niet zoals de Palestijnse Autoriteit, die met Israel samenwerkt. Daarbij komt dat Hamas uiteindelijk erin slaagt om honderden Palestijnse gedetineerden vrij te krijgen. Dat zien niet alleen Hamasleden, maar ook Palestijnen die lid zijn van rivaliserende terreurbewegingen. Daarmee oogst de beweging veel populariteit.
Gevangenen
De deal dwingt Israel om honderden Palestijnen vrij te laten die levenslang in Israelische gevangenissen moeten zitten. En met goede reden, vanwege hun betrokkenheid bij terreuraanslagen. Een voorbeeld is Zakaria Zubeidi, door NRC eufemistisch omschreven als theaterregisseur en verzetsstrijder. In werkelijkheid was hij de leider van de terreurbeweging Al-Aqsa Martelarenbrigade in Jenin. Hij was het brein achter meerdere aanslagen, waarbij vele onschuldige burgers omkwamen door terreurdaden. Dat heeft niets te maken met verzet. Hij zat een levenslange gevangenisstraf uit.
Een ander voorbeeld is Yasser Abu-Bakr. Hij zat een gevangenisstraf uit van meer dan honderd jaar. Hij zorgde voor de wapens bij een aanslag in maart 2002, waarbij een meisje om het leven kwam en tientallen gewonden vielen. De vrijgelaten Palestijn ontving zelfs een telefoontje van president Abbas om hem geluk te wensen vanwege zijn vrijlating.
Het geeft te denken dat er zoveel vreugde is vanwege de vrijlating van deze mannen. Ze worden door de Palestijnen niet gezien als terroristen, maar als verzetsstrijders. Maar zelfs als we mee zouden gaan in dit frame, dan valt het vermoorden van onschuldige burgers hier toch echt niet onder.
Uit de holen
Terug naar de Gazastrook. De terreurbeweging schaamt zich er niet voor dat de militanten over zijn gegaan tot een guerrillatactiek, waarbij de strijders gebruik maakten van de tunnels en zich verborgen achter burgers. De beweging heeft ontegenzeggelijk grote klappen gehad, met als voorbeeld de dood van Hamasleider Yahya Sinwar. Maar recente polls laten zien dat Hamas nog steeds de meest populaire partij is onder de Palestijnen. De ‘overwinningen’ die Hamas nu binnenhaalt zullen de populariteit alleen maar laten groeien. De terugkeer van honderden gewapende Hamasstrijders – die voor de gelegenheid de uniformen hadden afgestoft die ze vijftien maanden lang niet hadden gedragen – laat zien dat de Gazastrook nog volledig onder hun controle is.
Het zou te hopen zijn dat mensen nu het ware gezicht van Hamas zien. Een opportunistische terreurbeweging, die zich niet schaamt voor de oorlog die de beweging is gestart. Een terreurgroep die blij is met de vele burgerslachtoffers onder de eigen bevolking. Een beweging die tot op het laatst de gijzelaars mishandelt en angst inboezemt. Een nietsontziende club van fundamentalistische, gewelddadige mannen.