De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu heeft dinsdag en woensdag na een lange periode van wrijving tussen de twee landen Israel bezocht. Beide landen willen de economische samenwerking intensiveren. Afspraken zijn gemaakt rond toerisme en El Al zal weer naar Turkije mogen vliegen.
Cavusoglu bracht ook een privébezoek aan de Tempelberg. Bron: Abu Ali Express.
Waar Turkije en Israel aan het begin van de 21e eeuw opvallend goed met elkaar bevriend waren, met gedeelde legeroefeningen en staatsbezoeken over en weer, liggen de twee landen sinds 2008 vaker met elkaar overhoop. De relatie sloeg om rond Gazaoorlog Operation Cast Lead, en Turkije zette in 2010 de Israelische ambassadeur uit na de bestorming van Turks schip Mavi Marmara bij de Gaza Flotilla. De twee landen deden in 2016 een poging tot verzoening, en wisselden ambassadeurs uit. Nadat eind 2018 Amerikaans president Donald Trump de ambassade naar Jeruzalem verplaatste, heeft Turkije de Israelische ambassadeur opnieuw uitgezet en hebben de landen sindsdien geen ambassadeurs in de respectievelijke hoofdsteden. Maar sinds het aantreden van de nieuwe Israelische regering – en vooralsnog vanwege de zeer slechte economische situatie in Turkije, zoeken de landen toenadering. Hoogtepunt was het bezoek van de Israelische president Herzog aan Turkije afgelopen maart.
Turkije is momenteel bezig met een diplomatiek offensief in de hele regio, met de hoop de economische problemen van Turkije aan te kunnen pakken, en de politieke isolatie te keren. Meer weten over de ‘stille revolutie’ tussen Israel en Turkije? Klik dan hier.
Een van de centrale agendapunten voor de Lapid-Cavusoglu-bijeenkomst was het herstel van ambassadeurs in zowel de Turkse ambassade in Tel Aviv als de Israelische ambassade in Ankara. Israel wil de banden graag herstellen, maar zou graag zien dat Turkije meer daadkrachtig optreedt tegen Hamas, dat Turkije gebruikt als basis om fondsen te werven en terreuractiviteiten op de Westelijke Jordaanoever te coördineren.
Gas naar Europa
Een ander punt op de agenda is de mogelijkheid van een Israelisch-Turkse pijpleiding om aardgas naar Europa te exporteren. Vanuit Europa klinkt de roep naar gas sterker, sinds de betrekkingen met Rusland danig zijn bekoeld. Israel heeft ervoor gezorgd dat hun naaste bondgenoten Cyprus en Griekenland op de hoogte blijven van hun gesprekken en heeft herhaaldelijk verklaard dat toenadering tot Turkije niet ten koste van hen zal gaan.
Een ander gebied van gemeenschappelijkheid; zowel Israel als Turkije hebben geprobeerd om te bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne. Zowel de Israelische premier Bennett, als de Turkse president Erdogan werpen zich op als bemiddelaar. Echter blijft dit conflict voortslepen.
Israelische analisten hebben gespeculeerd dat de verzwakkende houding van Turkije ten opzichte van Israel deel uitmaakt van hun inspanningen om de banden met de VS te herstellen. Cavusoglu bezocht vorige week de VS en had een ontmoeting met minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken, waar ze allebei toezegden “de bilaterale samenwerking te verdiepen”. Intussen liggen de beide landen binnen het NAVO-bondgenootschap wel overhoop inzake de toetreding van Finland en Zweden.
Cavusoglu langs in Ramallah
Cavusoglu begon zijn reis met een bezoek aan Ramallah en ontmoette de voorzitter van de Palestijnse Autoriteit (PA) Mahmoud Abbas en de minister van Buitenlandse Zaken Riyad al-Maliki. Hij probeerde de Palestijnen gerust te stellen: “onze steun voor de Palestijnse zaak volledig onafhankelijk is van de loop van onze betrekkingen met Israel”. Tijdens zijn ontmoeting met al-Maliki ondertekenden Turkije en de PA een reeks overeenkomsten met betrekking tot economische samenwerking.
In een van de overeenkomsten stemde Turkije ermee in de bouw van een industriële zone te financieren. Andere overeenkomsten hadden betrekking op landbouw, onderwijs en handel. Na de bijeenkomsten werd Cavusoglu door verslaggevers gevraagd commentaar te geven op de recente botsingen tussen Israelische troepen en Palestijnen. Hij zei dat de botsingen “Turkije van streek hadden gemaakt”, en voegde eraan toe: “Het is belangrijk voor alle moslims dat de heiligheid en status van de Al-Aqsa wordt beschermd.”
Cavusoglu heeft naast de Tempelberg ook Yad Vashem bezocht. Daarnaast bezocht de Turkse hoogwaardigheidsbekleder in Tel Aviv leden van de Turks-Joodse gemeenschap.
Meer weten over de relatie tussen Turkije en Israel? Klik dan hier.