Israel heeft afgelopen nacht stevige aanvallen uitgevoerd op doelen van Hamas in de Gazastrook. Daarmee lijkt een einde te komen aan het toch al wankele staakt-het-vuren. Het kan echter ook bedoeld zijn als drukmiddel tegen Hamas, om hen te dwingen om toch akkoord te gaan met een nieuwe deal. We vergeten bovendien soms dat de terreurbeweging eerst en vooral verantwoordelijk is voor het nog steeds gegijzeld houden van Israelische burgers. De aanvallen zorgen wel voor grote zorgen over het lot van de gijzelaars in de Gazastrook.
Aanvallen
De aanvallen van afgelopen nacht van Israel waren gericht op meerdere Hamasleiders. Die zijn gedood bij de aanvallen. Israel geeft hiermee een helder signaal af aan Hamas. De terreurbeweging stelt dat er meer dan 300 Palestijnen om het leven zijn gekomen bij de aanvallen, zonder daarbij te melden om hoeveel Hamas-militanten het gaat. Premier Netanyahu geeft aan dat de aanvallen het gevolg zijn van de weigering van Hamas om nog gijzelaars vrij te laten. Bovendien stelde Israel dat Hamas plannen had om opnieuw Israel aan te vallen.
Het belangrijkste is dat we voortdurend in ogen houden dat Hamas eerst en vooral verantwoordelijk is. Het volharden in het gegijzeld houden van Israelische burgers is zeer verwerpelijk. Dat uitgangspunt verdwijnt soms uit het zicht. Daarbij komt dat Hamas categorisch weigert om akkoord te gaan met nieuwe voorstellen over het vrijlaten van de gijzelaars. De terreurbeweging legt daarmee de toekomst van de Gazastrook in de waagschaal.
Andere kant
Maar de andere kant is dat Israel eerder akkoord is gegaan met een gijzelaarsdeal, bestaande uit drie fasen. De eerste fase van deze deal is nu achter de rug, die liep op zaterdag 1 maart al af. De bedoeling was om tijdens deze fase te onderhandelen over fase twee. Maar dat heeft niet geleid tot een akkoord tussen Israel en Hamas. De Israelische Minister Sa’ar van Buitenlandse Zaken stelde eerder dat Israel de gijzelaarsdeal niet zou schenden als de tweede fase niet ingaat, omdat dit geen automatisme zou zijn.
Het punt is wel dat het vooral Israel is dat moeite lijkt te hebben met fase twee. Toen Israel de deal afsloot is de uiterst rechtse politicus Ben-Gvir al uit de coalitie gestapt. En een andere coalitiegenoot, minister Smotrich, dreigde dat hij dat zou doen als Israel de oorlog tegen Hamas definitief stop zou zetten. Dat zou een einde maken aan de meerderheid in het parlement voor de regering van premier Netanyahu. Daarbij komt dat Israel zich nog meer terug moet trekken in fase twee, terwijl Hamas zich weer verder kan oprichten en bewapenen.
Gijzelaars
De vraag is echter wat een hervatting van de oorlog zou betekenen voor de gijzelaars. De eerdere oorlogsmaanden hebben laten zien dat het heel moeilijk is om gijzelaars te bevrijden. Bij de laatste succesvolle actie in juni vorig jaar bevrijdde Israel vier gijzelaars. Maar Hamas heeft daarna gezegd dat ze bij een dreigende bevrijding de gijzelaars zouden gaan executeren. Hamas voegde daarna de daad bij het woord, door zes gijzelaars in koele bloede te vermoorden toen het Israelische leger in de buurt was.
De meerderheid van 70 % van de Israeli’s is voor het sluiten van een deal, zo bleek eerder uit een poll. Ook voor hen staat buiten kijf dat de dreiging van Hamas niet kan blijven bestaan, maar zij willen dat eerst de gegijzelden terugkomen. Daarna kan dan alsnog een einde gemaakt worden aan de terreurbeweging. De wanhoop en het verdriet bij de families van de nog resterende gijzelaars is zeer groot.
Vernieuwing oorlog
In de komende dagen moet blijken wat de bedoeling is van Israel. Gaat Israel inderdaad weer verder met de oorlog, of is het de bedoeling om Hamas alsnog te dwingen nieuwe gijzelaars vrij te krijgen? De Amerikaanse gezant Witkoff heeft eerder nieuwe voorstellen gedaan, om alsnog de deal te verlengen. Premier Netanyahu lijkt te vertrouwen op de Amerikaanse steun. De voorstellen passen beter bij de lijn van Netanyahu, namelijk om zo veel mogelijk gijzelaars vrij te krijgen zonder grote concessies te doen. Daarbij blijft dan de coalitie van premier Netanyahu in stand. Het is balanceren op een dun koord.
Bij dit balanceren heeft Israel te maken met een nietsontziende vijand, die er niet voor terugdeinst om Israelische gijzelaars te gebruiken als pionnen in een spel. Dat maakt het voor het land zeer ingewikkeld, want daarmee schuift de verantwoordelijkheid voor het leven van de gijzelaars naar Israel. Dat is de wrange conclusie van deze afschuwelijke oorlog.