Arabische partijen krijgen concurrentie van nieuwe partij, vormen gezamenlijke lijst

IN ISRAEL / Door: PAUL VAN DER BAS / 12 jul 2019 KNESSET

De Arabische partijen in de Knesset deden bij de afgelopen verkiezingen mee in twee aparte lijstcombinaties. Met de nieuwe verkiezingen op komst slaan de partijen de handen ineen en vormen zij – evenals in 2015 – één Verenigde Arabische Lijst.

Activisten van de Verenigde Arabische Lijst in 2015

Activisten van de Verenigde Arabische Lijst in 2015. Foto: Zaher332

In totaal zijn er vier Arabische partijen vertegenwoordigd in de Knesset: Hadash, Ra’am, Ta’al en Balad. Hadash is een communistische partij, Ra’am heeft een islamistische signatuur en Ta’al en Balad hebben een seculier karakter. De vier partijen hebben gemeen dat zij antizionistisch zijn – dat wil zeggen, tegen het Joodse karakter van de staat Israel. In 2015 vormden de vier partijen voor het eerst een gezamenlijke lijst. Aanleiding voor de Verenigde Arabische Lijst was de verhoging van de Israelische kiesdrempel. Om te voorkomen dat ze niet onder de kiesdrempel zouden belanden, besloten de partijen om met één lijst de verkiezingen in te gaan. Dat bleek een electoraal succes: de lijst kreeg 13 zetels, die vervolgens werden verdeeld onder de vier aparte partijen. 

Breuk 
Ondanks het succes kwam het samenwerkingsverband in aanloop naar de vorige verkiezingen (afgelopen april) ten einde. Het communistische Hadash en het seculiere Ta’al maakten de inschatting dat zij meer zetels zouden halen als ze met zijn tweeën een lijst vormden, dus zonder Ra’am en Balad. Die laatste twee partijen vormden vervolgens ook een gezamenlijke lijst, waardoor er bij de laatste verkiezingen twee Arabische lijsten waren: Hadash-Ta’al en Ra’am-Balad. Dat leverde geen zetelwinst op, in tegenstelling tot de verwachtingen van Hadash en Ta’al. Hun zeteltal bleef gelijk aan dat van de vorige verkiezingen met zes zetels. Voor Ra’am en Balad was de splitsing in de Verenigde Arabische Lijst een regelrecht fiasco: zij haalden nipt de kiesdrempel met vier zetels, terwijl ze de verkiezingen ervoor nog zeven zetels kregen. 

Hernieuwde samenwerking
Bij de laatste verkiezingen bleek dus dat de twee aparte Arabische lijsten geen succes waren: Hadash en Ta’al bleven gelijk in zeteltal en Ra’am en Balad verloren flink. In totaal haalden de Arabische partijen tien zetels, terwijl ze in 2015 nog 13 zetels wisten binnen te slepen met hun Verenigde Arabische Lijst. Reden genoeg om voor de komende verkiezingen de handen weer ineen te slaan

Concurrentie van een nieuwe partij
Er is nog een reden dat de vier Arabische partijen elkaar weer opzoeken. Ze krijgen namelijk concurrentie van een nieuwe Arabische partij: Al-Wahada Al-Shabiya, wat zoiets betekent als “nationale eenheid”. Het initiatief komt uit de koker van As’ad Ghanem, hoogleraar aan de universiteit van Haifa. Reden voor de nieuwe partij is dat de bestaande Arabische partijen een gesloten blok vormen: alleen trouwe partijleden komen in aanmerking voor een plek op de kieslijst, waardoor politieke invloed alleen is weggelegd voor carrièrepolitici met de juiste connecties. Een succesvolle Arabisch-Israelische journalist of academicus die politiek actief wil worden, maakt geen schijn van kans om op de lijst te komen. Veel Arabische kiezers voelen zich niet meer vertegenwoordigd door de bestaande Arabische partijen, aldus Ghanem. 

Nieuwe gezichten
Of de gevestigde Arabische partijen tegemoet zullen komen aan de wens van het Arabische publiek om nieuwe, andere mensen op hun lijst te plaatsen, is nog maar de vraag. Voorlopig lijken ze de inschatting te maken dat een verenigde kieslijst voldoende is om de concurrentie de loef af te steken. Zij lopen hierdoor wel het risico dat het enthousiasme onder het Arabische publiek om te gaan stemmen alleen nog maar verder zal afnemen. De opkomst is onder Israelische Arabieren zeer laag, wat een belangrijke factor was in het tegenvallende resultaat bij de vorige verkiezingen. Als de gevestigde partijen weigeren om te hervormen, zal dat probleem voorlopig niet verdwijnen.