Het duurde 843 dagen sinds 7 oktober 2023, maar nu is het eindelijk zover. Het lichaam van de laatste gijzelaar is teruggekeerd naar Israel. Voor zijn familie maar ook voor het hele land is dit een belangrijke gebeurtenis. Hiermee komt een einde aan een persoonlijke tragedie voor alle families van de gijzelaars. Het doel om alle gijzelaars thuis te krijgen is daarmee behaald.
Gijzelaars
Op 7 oktober 2023 gijzelde Hamas meer dan 250 onschuldige Israeli’s. Maar ook daarvoor hield Hamas al twee levende en twee overleden gijzelaars vast in de Gazastrook. Het ging onder meer om de lichamen van twee omgekomen soldaten. Maar nu zijn alle levende en overleden gijzelaars terug naar Israel.
Israel heeft een aantal levende gijzelaars weten te bevrijden met spectaculaire acties. Daarnaast heeft het leger gedurende de oorlog heel wat lichamen van gijzelaars teruggevonden. Maar de meeste gijzelaars kwamen vrij tijdens deals met Hamas. De laatste deal van oktober 2025 leidde uiteindelijk tot de terugkeer van de laatste groep gijzelaars.
Het lichaam van Ran Gvili is teruggevonden op een begraafplaats. Dat gebeurde in het gedeelte van Gaza dat inmiddels onder controle is van Israel. Toen Rvan Gvili op 7 oktober 2023 hoorde van de aanval trok hij zijn uniform. Hij snelde naar het aangevallen gebied. Hij heeft meerdere bezoekers van het Novamuziekfestival gered. Later op de dag echter is hij bij een vuurgevecht om het leven gekomen. Terroristen van Hamas namen zijn lichaam mee naar Gaza.
Misdaden
Volgens president Trump heeft Israel het lichaam gevonden op basis van informatie van de terreurbeweging Hamas. Jared Kushner benadrukte de rol van landen zoals Qatar en Turkije in dit proces. Het past in de pogingen van Amerika om het succes van het twintigpuntenplan van Trump te benadrukken. Premier Netanyahu prees vooral de inzet van het Israelische leger.
Het feit blijft dat het een grove misdaad was van Hamas om onschuldige burgers te gijzelen. Ze vervolgens alleen willen vrijlaten als Israel Palestijnse gevangenen loslaat is niets anders dan chantage. De harde werkelijkheid is dat de gijzelaars niet bevrijd zijn, maar zijn vrijgekomen in ruil voor Palestijnse gevangenen. Daarmee heeft de terreurbeweging Hamas gekregen wat het wilde.
Ontwapening van Hamas
De volgende horde is het ontwapenen van Hamas. En dat lijkt een veel moeilijkere horde te worden. Zowel Trump als Netanyahu benadrukten het feit dat Hamas nu moet ontwapenen. Maar in tegenstelling tot het vrijlaten van de gijzelaars krijgt Hamas niets terug voor deze stap. Wat precies verstaan moet worden onder ontwapening is nog niet helemaal duidelijk. Wat wel duidelijk is dat het moet gebeuren via politieke druk op Hamas, niet via militaire druk. Het is intussen wel duidelijk geworden dat de internationale stabilisatiemacht niet gaat vechten tegen Hamas. Israel maakt wel dreigementen, maar is in deze fase afhankelijk van de wil van president Trump.
Hamas heeft eerder al gezegd dat ‘gewapend verzet’ tegen Israel een basisrecht is. De beweging wil wel accepteren dat er een andere regering in Gaza komt, maar volledige ontwapening lijkt er niet te gaan komen. De vraag is of er nog druk gaat komen van landen zoals Qatar en Turkije, overduidelijk landen die een goede band hebben met de terreurbeweging Hamas. Typerend is dat Hamas nu probeert om de politiemacht van Hamas op te laten gaan in een nieuwe politiemacht in Gaza. Op die manier ontstaat er op papier een nieuw orgaan, maar de loyaliteit blijft grotendeels bij Hamas liggen.
Nieuw scenario
Zo ontstaat er langzaam maar zeker zicht op het scenario dat Hamas lijkt na te streven: op papier akkoord gaan met een nieuwe regering en achteroverleunen, maar in de praktijk toch proberen om invloed te blijven houden in het gebied. Want na jarenlange overheersing is de grip van Hamas op de Gazastrook groot. Dat blijft ook in de toekomst een groot risico.
Daarbij blijft een andere doelstelling van Israel in nevelen gehuld: een einde maken aan Hamas als beweging. Maar het is nu in ieder geval wel gelukt om alle gijzelaars terug te krijgen. Dat is misschien nog wel belangrijker voor de cohesie en het vertrouwen in Israel.