Gaan de VS alle financiële steun aan UNRWA stopzetten?

Er gaan onbevestigde berichten rond dat de Verenigde Staten alle financiële steun aan de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA stop gaan zetten. De geruchten vallen samen met berichtgeving dat de Trump-administratie het Palestijnse recht op terugkeer niet langer wil erkennen.

Het besluit om alle Amerikaanse financiële steun aan UNRWA stop te zetten zou begin deze maand al zijn gemaakt. Belangrijke actoren zouden daarnaast al ingelicht zijn over de aankomende koerswijziging door de VS. Het State Department is op de geruchten tot nu toe niet ingegaan, en laat slechts weten dat Amerikaans beleid ten aanzien van UNRWA onder “frequente evaluatie en interne discussie” staat. In januari bezuinigden de VS overigens ook al behoorlijk op UNRWA door de Amerikaanse subsidies voor de VN-organisatie te halveren. 

Aanpassing mandaat
Eerder deze maand lekten al e-mails uit van Trump zijn schoonzoon Jared Kushner, waaruit blijkt dat er gekeken wordt naar aanpassing van het mandaat van UNRWA. In plaats van dat de organisatie de vluchtelingenstatus van de inmiddels vijf miljoen Palestijnen in stand houdt, dient UNRWA de mensen te helpen te integreren in de landen waar zij momenteel verblijven. Alleen de vluchtelingenstatus van de oorspronkelijke vluchtelingen – waarvan ongeveer twintigduizend nog in leven zijn – zouden de Amerikanen als vluchteling willen blijven erkennen. In het Amerikaanse Congres ligt een wetsvoorstel op tafel om alleen de oorspronkelijke Palestijnse vluchtelingen – en niet hun nakomelingen – als zodanig te erkennen. 

Met deze voorgenomen mandaatwijziging valt het stopzetten van Amerikaanse financiële steun samen. Met het zwaar gewijzigde mandaat heeft UNRWA minder geld nodig om haar taken te vervullen, zo luidt de redenering. In de uitgelekte e-mails valt te lezen dat de kosten voor integratie van de Palestijnse vluchtelingen opgehoest moeten worden door de landen waar zij momenteel woonachtig zijn en andere actoren in de regio.

Overigens is niet geheel duidelijk voor hoeveel vluchtelingen UNRWA zorg draagt. Vorig jaar kwam het nieuws naar buiten dat ruim een kwart miljoen Palestijnen uit Libanon zouden zijn vertrokken. Een groot deel van hen zou inmiddels geïntegreerd zijn in landen waar zij geen hulp nodig hebben van de VN-organisatie. 

Palestijnse veroordeling
De Amerikaanse voornemens worden door het Palestijnse leiderschap veroordeeld. Volgens Nabil Shaath – adviseur van PA-president Abbas – proberen de VS de realiteit te veranderen om zo tegemoet te komen aan eisen van Israel. PLO-vertegenwoordiger Hanan Ashrawi spreekt van een “onverantwoordelijk en gevaarlijk besluit.” Volgens Ashrawi zal de gehele regio lijden als de VS de voornemens doorzetten.

Financieel gat
Toen de VS in januari op hun financiële steun aan UNRWA bezuinigden, maakten verschillende landen – waaronder Nederland – hun reeds toegezegde jaarbijdrage versneld over om acute problemen te voorkomen. Daarnaast werd door verschillende actoren de oproep gedaan meer geld te doneren aan de VN-organisatie om het door de Amerikanen gecreëerde gat op te vullen. Dit gat zal als de regering Trump zich volledig terugtrekt echter nog groter worden.

Politiek instrument
Palestijnse vluchtelingen genieten een speciale status ten aanzien van andere vluchtelingen. Voor alle vluchtelingen in de wereld is de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in het leven geroepen, alleen Palestijnse vluchtelingen hebben een eigen organisatie. De Israelische premier Benjamin Netanyahu beschuldigde onlangs UNRWA ervan niets te doen om het lijden van de Palestijnse vluchtelingen te verlichten. Hij suggereerde dan ook UNRWA in de UNHCR te laten opnemen. 

Het niet integreren van de Palestijnse vluchtelingen valt samen met de weigering van hun Arabische gastlanden Israel te erkennen. De vluchtelingenstatus wordt kunstmatig generatie op generatie in stand gehouden om te gebruiken als instrument tegen de Joodse staat. Als demografisch wapen willen de Arabische leiders die het bestaansrecht van Israel ontkennen het  land overspoelen met miljoenen Palestijnen, om zo van Israel een Arabische staat net als haar buurlanden te maken en zo het einde van de Joodse staat te bewerkstelligen.