Hoe gaat het verder tussen Israel en Soedan?

In Soedan zijn grote mensenmassa’s de straat op te gaan om hun ongenoegen te uiten tegen de militaire coup in het Noord-Afrikaanse land. Ze riepen op om een burgerregering te installeren. Artsen hebben gemeld dat er minstens drie doden zijn gevallen in ongeregeldheden. Dit gebeurt in een tijd dat Israel de banden met dit islamitische land net heeft aangehaald en geformaliseerd. 

Soedanese demonstrant bij de COP26-klimaattop in Glasgow. (bron: screenshot Twitter / @LahavHarkov)

Afgelopen maandag heeft het Soedanese leger premier Abdalla Hamdok en andere topfunctionarissen vastgezet, de regering ontbonden, de landelijke noodtoestand uitgeroepen en een dodelijke repressie ingezet tegen vreedzame demonstranten.

Generaal Abdel Fattah al-Burhan – de feitelijke leider van Soedan sinds de afzetting van president Omar al-Bashir in 2019 – leidde de overname en zei dat het bedoeld was om, naar eigen zeggen, “de koers te corrigeren” van de overgang na Bashir. Burhan was de meest prominente speler die de normalisatie-inspanningen in Israel leidde. 

Premier Abdalla Hamdok daarentegen was iets huiveriger voor de normalisatie, mede omdat hij vreesde voor de reacties vanuit de Soedanese bevolking. Ook stelde hij dat zijn overgangsregering niet het mandaat zou hebben voor zo’n grote diplomatieke beslissing.

Reactie vanuit Washington en Jeruzalem

Terwijl een groot deel van de westerse wereld de staatsgreep heeft veroordeeld, is Israel opvallend stil gebleven. Soedanese militaire leiders hebben kennis genomen van de reactie in Jeruzalem en zijn van mening dat dit een goedkeuring van hun acties betekent, aldus het rapport. Dit heeft alles te maken met de recente akkoorden tussen Soedan en Israel, waarbij sinds het tekenen ervan, weinig voortgang is geboekt.

Voormalig Amerikaans president Donald Trump, onder wiens leiding de Abraham Akkoorden tot stand kwamen, stemde ermee in Soedan toen te steunen. Trump beloofde het land te schrappen van een lijst van staatssponsors van terrorisme. Afgelopen vrijdag informeerde een hoge Amerikaanse functionaris enkele verslaggevers en zei dat hij niet dacht dat dit het moment was voor Washington om door te gaan met inspanningen om Soedan onder druk te zetten om zijn normalisatieovereenkomst met Israel af te ronden. De Verenigde Arabische Emiraten, met wie de dezelfde Akkoorden zijn gesloten, zouden een bemiddelende rol kunnen spelen.

Naar verluidt heeft een Israëlische delegatie de afgelopen dagen Soedan bezocht, waar ze militaire leiders hebben ontmoet die betrokken waren bij de recente staatsgreep om een beter beeld te krijgen van de onstabiele situatie in het Noord-Afrikaanse land. De vraag blijft wat de invloed van dit bezoek gaat zijn. Het is van groot belang dat er diplomatieke betrekkingen blijven en uitgebreid worden, ter bevordering van normalisatie tussen Arabische landen en Israel.