Israelische regering wil kashrut-regels omgooien

IN ISRAEL / Door: LUUK SMIT / 21 jul 2021 ISRAEL KOOSJER

De Israelische minister van Religieuze Zaken, Meir Kahana (Yamina), komt met een zeer gevoelig voorstel. Hij wil het kashrut-systeem in Israel omgooien en meer private partijen toelaten. Het voorstel om dit systeem, wat het koosjer eten in Israel beheert, te veranderen stuit op veel verzet vanuit het Opperrabbinaat en de charedische partijen Shas en Verenigd Torah Jodendom.

(bron: Flickr / Dr. Michael P. O’Brien)

Kashrut wordt momenteel in Israel overzien door het Opperrabbinaat, die onder meer aan restaurants en winkels certificaten geeft waarin staat dat het etablissement koosjer eten serveert. Deze certificaten, hechsjers genoemd, prijken vaak vol in het zicht van de klant, zodat de klant weet dat de keuken koosjer is. Deze hechsjers zijn niet goedkoop voor de gewone ondernemer. Het Opperrabbinaat is momenteel de enige instantie die deze certificaten mag uitreiken aan ondernemers. 

De discussie over de monopolie over de hechsjer is in Israel al langer gaande. Veel kleine restaurants zijn overgegaan tot ‘eigen kasjroet verklaring’ om zo de kosten en procedurele rompslomp te besparen. Verrassend genoeg begon deze trend juist in Jeruzalem, bij restaurants met orthodoxe eigenaren.

Kahana wil het systeem veranderen door er competitie aan toe te voegen en dus het monopolie van de Opperrabbinaat openbreken. Zo wil hij private marktpartijen hechsjers laten uitreiken, maar wel onder strikte richtlijnen die bepaald worden door het Opperrabbinaat. Met deze veranderingen hoopt Kahana door middel van marktwerking de prijs van de hechsjer te doen laten zakken. Deze marktpartijen, zo verwacht hij, zullen wel moeten worden geleid door een lokale gecertificeerde rabbijn. Deze voorgestelde nieuwe private marktpartijen zouden ook, indien het lokale rabbinaat akkoord is, certificaten kunnen uitgeven aan restaurants die bijvoorbeeld op de shabbat open willen zijn.

Het Opperrabbinaat noemde de voorstellen van Kahana ‘gevaarlijk’ en enkele charedische parlementariërs verweten Kahana dat hij ‘alles wat Joods is in Israel wil vernietigen’. Kahana hoopt met zijn hervormingen het kashrut-systeem in Israel te moderniseren, te verbeteren en te stroomlijnen. Nu stelt hij dat het systeem verouderd, langzaam en veel te duur is voor de gewone ondernemer. Bij de aankondiging van zijn plannen refereerde hij naar de zaak waar een 23-jarige vrouw met een zware allergie voor zuivel overleed nadat zij zonder te weten slagroom at in een koosjer restaurant. Dat restaurant bleek ondanks de hechsjer zijn keuken totaal niet op orde te hebben, en had standaard slagroom ingekocht, wat niet mag in een restaurant dat vlees serveert. De slachtoffer ging er echter van uit dat de slagroom parve (vlees noch zuivel) was.

Daarnaast is nog maar de vraag of het voorstel door de Knesset komt, de coalitie heeft tenslotte een flinterdunne meerderheid van een zetel. Indien het voorstel de meerderheid haalt, zal het kashrut-systeem in Israel voor het eerst in jaren een hervorming mee maken, die volgens voorstanders een groot succes zal worden, maar aldus tegenstanders tot een grote deceptie zal leiden.