Kosovo en Servië gaan ambassades in Jeruzalem openen

Kosovo en Israël gaan over tot wederzijdse erkenning. De Kosovaarse republiek gaat tevens, net als Servië, een ambassade in Jeruzalem openen. De acties zijn onderdeel van een door de Verenigde Staten bemiddeld normalisatie-akkoord tussen de twee Balkanlanden.

De Amerikaanse president Donald Trump kondigde vrijdag een akkoord aan tussen Servië en Kosovo. Sinds de onafhankelijkheid van Kosovo in 2008, is de republiek in conflict met Servië. In Washington hebben de twee Balkanlanden bekendgemaakt de economische banden aan te gaan halen. De Servische president Aleksandar Vucic spreekt van een grote stap voorwaarts, ondanks dat er nog grote onenigheden zijn.

Israël speelt een belangrijke rol in de bemiddelingen door Trump-administratie. In navolging van de VS, gaat Servië zijn ambassade verplaatsen naar Jeruzalem. Daarnaast gaat Kosovo over tot normalisatie van de betrekkingen met Israël.

Kosovo en Israël kenden al uitwisselingen op gebieden als cultuur en handel, maar de Kosovaarse republiek werd tot nu nog niet als soevereine staat erkend door Israël. In 2018 gaf de Kosovaarse president Hashim Thaçi te kennen dat als Israël Kosovo zou erkennen, hij een ambassade in Jeruzalem zou openen.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft aangekondigd dat de Kosovaarse ambassade net als de Servische in Jeruzalem geplaatst worden. Hiermee zal Kosovo het eerste land met een islamitische meerderheid zijn dat een dergelijke actie onderneemt. De Kosovaarse president Hashim Thaçi bevestigt de belofte van het openen van een “diplomatieke missie in Jeruzalem”.

Volgens Trump gaat Servië deze maand nog een commercieel kantoor openen in Israëls hoofdstad en zal in juli een verplaatsing van de Servische ambassade naar Jeruzalem plaatsvinden. Op Twitter spreekt de Amerikaanse president van “weer een geweldige dag voor vrede in het Midden-Oosten”. De commander in chief voorspelt dat meer islamitische en Arabische landen in de voetsporen van Kosovo zullen volgen met betrekking tot normalisatie met Israël.

Vorige maand werd een normalisatie-akkoord tussen de Verenigde Arabische Emiraten en Israël aangekondigd. Hierop vond de eerste commerciële vlucht ooit door een Israëlische luchtvaartmaatschappij naar Abu Dhabi plaats, en werd een intentieverklaring omtrent financiën door Israëlische functionarissen met de VAE gesloten.

In een statement dankt Netanyahu de Servische president Aleksandar Vučić  voor het erkennen van Jeruzalem als Israëls hoofdstad. Daarnaast spreekt de Israëlische president zijn dank uit richting Trump voor zijn “bijdrage aan deze prestatie”. De Israëlische premier prijst Servië als eerste land in Europa dat zijn ambassade naar Jeruzalem verplaatst, en roept andere Europese landen op dit voorbeeld te volgen.

Jared Kushner, adviseur en schoonzoon van de Amerikaanse president, spreekt van een historische doorbraak. “Dit is alweer een hoofdstuk dat deze regering heeft kunnen schrijven om de wereld veiliger en vreedzamer te maken”, aldus Kushner.

Nederland was vroeger één van de weinige landen die haar ambassade in Jeruzalem had gehuisvest. Hier kwam in 1980 verandering in, toen de Knesset de zogenoemde Jeruzalemwet aannam. Deze wet verklaarde heel Jeruzalem als ondeelbare hoofdstad van Israel, inclusief het oostelijk deel dat in 1967 op de Jordaanse bezetter was veroverd. De Palestijnse Autoriteit ziet in oost-Jeruzalem de hoofdstad voor een toekomstige Palestijnse staat. Daarom wordt Israels annexatie van oost-Jeruzalem door een groot deel van de wereld, inclusief Nederland, niet erkend. De paar landen die een ambassade in Jeruzalem hadden, verhuisden deze naar Tel Aviv in protest tegen de Israelische Jeruzalemwet.

De Palestijnse diplomaat Saeb Erekat is niet te spreken over het akkoord. Volgens de secretaris-generaal van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) is “Palestina slachtoffer geworden van de verkiezingsambities van president Trump”. Erekat spreekt van “schending van internationaal recht en VN-resoluties, het ontkennen van Palestijnse rechten door landen aan te moedigen geannexeerd Jeruzalem op illegale wijze als Israëls hoofdstad te erkennen”. De PLO-leider roept op tot sancties tegen de VS, Kosovo en Servië.