Mogherini: Geen twee-statenoplossing betekent geen oplossing

De Europese Unie wijst het concept van Israelische soevereiniteit op de Westelijke Jordaanoever af, aldus Hoge Vertegenwoordiger Federica Mogherini in het Europees Parlement gisteren. De EU past dit beleid ook toe ten aanzien van de Golan, aldus de EU-buitenlandchef.

Als Israel de Westelijke Jordaanoever annexeert, zal dat chaos en geweld in het Midden-Oosten teweeg brengen, zo zei Mogherini gisteren in het Europees Parlement in Straatsburg. Een dergelijke actie zal de mogelijkheid van een twee-statenoplossing voor het Israelisch-Palestijns conflict vernietigen, aldus de Hoge Vertegenwoordiger. “Als er geen twee-statenoplossing komt, komt er geen oplossing.”

De kansen op een twee-statenoplossing worden volgens Mogherini momenteel al gedecimeerd door Israels nederzettingenpolitiek. Het perspectief op twee staten vervaagt daarmee niet alleen, maar wordt stukje voor stukje ontmanteld, aldus de EU-buitenlandchef. De woorden komen nadat de Israelische premier Benjamin Netanyahu in aanloop naar de Knesset-verkiezingen had gezegd Israelische wetgeving te willen gaan toepassen in nederzettingen op de Westoever. Uit de Amerikaanse regering kwamen hierop reacties die niet afwijzend waren. Er doen zelfs geruchten de ronde dat het aankomende vredesplan van de VS geen volledige soevereiniteit voor de Palestijnen zal bevatten.

In de Zesdaagse Oorlog (1967) veroverde Israel de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem op Jordanië. Na deze oorlog verklaarde de Israelische regering zich bereid om de veroverde gebieden, met uitzondering van Jeruzalem, terug te geven in ruil voor vredesverdragen met de Arabische buurlanden. De Arabische wereld wees dit voorstel tijdens een topconferentie in Khartoem af. Joden gingen dorpen en steden in het gebied bouwen, een proces wat vanaf 1977 in een stroomversnelling raakte. Er zijn 130 erkende Joodse nederzettingen op de Westoever, met in totaal 413.400 inwoners (2017).

Israels soevereiniteit over de Golan wordt ook door Mogherini niet erkend. “De EU erkent de Israelische soevereiniteit over de gebieden die sinds juni 1967 zijn bezet niet, in overeenstemming met het internationaal recht en met resolutie 242 en 497 van de VN-Veiligheidsraad. Dit geldt ook voor de Golanhoogten.” De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken liet eerder deze week in antwoord op Kamervragen weten dat ook in de ogen van Nederland Israel de Golan illegaal bezet.

In haar toespraak voor het Europees Parlement wist de Hoge Vertegenwoordiger te vertellen op dit vlak samen te werken met landen van de Arabische Liga. De positie van de EU ten aanzien van de twee-statenoplossing en de Golan zijn volgens Mogherini een belangrijk discussiepunt wat Europeanen en Arabieren samenbrengt. Ze liet dan ook weten uit te kijken om op dit punt verder samen te werken.

Hierbij verwees ze ook naar eerdere bijeenkomsten van de EU en de Arabische Liga. Bij een van die vergaderingen zette de EU-buitenlandchef Israel neer als een bedreiging voor de status van de stad Jeruzalem, waar Europeanen en Arabieren een gezamenlijk belang hebben het “unieke karakter” van de stad te bewaren.