EU-Hoge Vertegenwoordiger Mogherini spreekt Arabische Liga toe

“Als Europeanen en Arabieren hebben wij een gemeenschappelijk belang in het bewaren van het unieke karakter van onze gemeenschappelijke heilige stad, Jeruzalem.” De Hoge Vertegenwoordiger van de EU Federica Mogherini liet voor het gemak even het belang van Israel in de voor Joden heilige stad achterwege in haar toespraak tot de conferentie van de Arabische Liga.

Zondag startte de 29ste conferentie van de Arabische Liga. Bij de opening sprak de EU-Hoge Vertegenwoordiger Federica Mogherini de Arabische leiders toe. Verschillende onderwerpen kwamen in de toespraak aan de orde, waaronder het Israelisch-Palestijnse conflict en de status van de stad Jeruzalem.

In haar speech liet Mogherini weten dat zowel de Europeanen als de Arabieren een belang hebben in het bewaren in het “unieke karakter” van Jeruzalem. De Hoge Vertegenwoordiger noemde de stad de “gemeenschappelijke heilige stad.” Dat Israel ook een belang heeft in de stad die ook voor joden heilig is, liet de buitenlandchef van de EU echter achterwege.

Vindt Mogherini Israel een bedreiging voor Jeruzalem?
Door Israel in haar speech achterwege te laten, definieert Mogherini deze als ‘de ander’ – een schijnbare dreiging voor de status van Jeruzalem waar Europeanen en Arabieren gezamenlijk voor zouden moeten waken.

Hiermee lijkt Mogherini zich achter schaamteloze complotdenkers te scharen als de Turkse president Erdoğan en PA-president Abbas. Zij beweren dat Israel de stad Jeruzalem probeert te “verjoodsen”, en dat hierin een gevaar schuilt voor moslims en christenen. Deze gelovigen zouden volgens de paranoïde leiders gevaar lopen hun geloof niet meer te kunnen uitoefenen in Jeruzalem.

Onder Israelisch bewind vrijheid van religie
Het tegendeel is echter waar. Sinds Israel in 1967 Jeruzalem heeft herenigd, kunnen alle volgelingen van alle religies – joden, christenen en moslims – hun geloof vrijelijk in de Heilige Stad belijden. Anders was het voor 1967, toen Oost-Jeruzalem inclusief de oude stad in handen was van Jordanië. Toen werd het joden verboden te bidden bij joodse heilige plekken in de Jordaanse bezette gedeelten van de stad.

Vorig jaar was er sprake van een tijdelijke sluiting van de Tempelberg / Haram al-Sharif. Dit gebeurde nadat gewapende mannen vanuit de voor zowel joden als moslims heilige berg een dodelijke aanslag op politieagenten hadden gepleegd. Na een paar dagen werd de toegang tot de heilige plek met extra veiligheidsmaatregelen heropend. Tegen deze maatregelen werd echter geprotesteerd door de Palestijnen, tot uiteindelijk de detectiepoorten weer ontmanteld werden.

Toenadering tot de Arabische wereld
De uitspraken van Mogherini laten zien dat zij toenadering zoekt tot de Arabische wereld. Wellicht is dat ook een van de redenen dat de EU-buitenlandchef het Israelische belang in Jeruzalem – de stad die Israel nota bene haar hoofdstad noemt – achterwege laat. Ze wil de Arabische leiders niet tegen het zere been schoppen. 

Daarnaast deelt de EU-Hoge Vertegenwoordiger de eis van PA-president Abbas dat een levensvatbare Palestijnse staat alleen mogelijk is met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. Deze overtuiging herhaalde zij dan ook in haar toespraak voor de Arabische Liga. 

Dat de Europese Commissie bang is voor ‘verjoodsing’ of Israelisering van Jeruzalem, is al langer bekend. In januari maakte de Commissie nog een financieel assistentiepakket bekend, bedoelt om de Palestijnen te sterken in hun claim op het oosten van de stad. 

EU wil leidende rol in het vredesproces
Sinds de toenmalige president van de Verenigde Staten Barack Obama de vredesonderhandelingen tussen Israel en de Palestijnen heeft opgegeven, probeert de EU een leidende rol in het vredesproces te nemen. Het is echter nog maar de vraag of de EU hierin succesvol kan zijn. In tegenstelling tot de VS, is het de EU nog nooit gelukt om de leiders van Israel en de Palestijnen aan één tafel te krijgen. Daarnaast bestaat de twijfel of de EU wel als neutrale onderhandelaar tussen de partijen kan optreden.

HV Mogherini heeft dan ook in haar statements moeten bekennen dat een vredesoplossing zonder de VS niet mogelijk is. Wel probeert ze de grote rol van de Amerikanen te matigen: “geen vredesproces zonder de VS, geen vredesproces met de VS alleen.”