Abbas hoopt op meer steun van de EU

HV van de EU Federica Mogherini en PA-president Mahmoud Abbas. Bron: European External Action Service.

Nu de Palestijnse president Abbas in de VS niet langer een vredespartner ziet, hoopt hij op meer steun van de Europese Unie. Eind januari gaat Abbas naar Brussel met een eisenpakket.

De relaties tussen de Verenigde Staten en de Palestijnse Autoriteit zijn behoorlijk bekoeld. Omdat de Amerikaanse president Trump Jeruzalem als hoofdstad van Israel heeft erkend, heeft PA-president Abbas aangegeven geen enkel Amerikaans vredesvoorstel te zullen accepteren. Daarnaast dreigt Trump de geldkraan naar de Palestijnen dicht te draaien, omdat hij vindt dat de PA niet genoeg doet om vrede met Israel te bewerkstelligen.

Abbas hoopt het gapende gat van de VS op te vullen door de betrekkingen met de EU te verbeteren. Volgens de Arabische krant al-Hayat gaat de PA-president 22 januari naar Brussel met drie eisen: 

  • Onmiddellijke erkenning van de staat Palestina, gebaseerd op de bestandslijnen van voor 1967 en met als hoofdstad Oost-Jeruzalem.
  • Steun voor volledig lidmaatschap van Palestina bij de Verenigde Naties.
  • Meer financiële steun om het gat te vullen dat mogelijk gaat vallen als Trump zijn bezuinigingsdreigingen doorzet.

 

De EU is de PA beter gezind dan de huidige Amerikaanse regering. Na Trumps Jeruzalembesluit bracht de Europese Dienst voor Extern Optreden (EEAS) meerdere persberichten uit die de hoofdstad-erkenning veroordelen. Een afkeurende VN-resolutie werd op vijf landen na door alle EU-lidstaten gesteund. De Hoge Vertegenwoordiger Federica Mogherini beloofde in een toespraak zelfs Oost-Jeruzalem aan de Palestijnen. “Inshallah”, aldus de EU-buitenlandchef. Om onduidelijke redenen is deze Arabische kreet uit het transcript gelaten.

Daarnaast zijn EU-lidstaten verdeeld over de erkenning van Palestina. De meeste landen – waaronder Nederland – vinden dat dit moet voortkomen uit onderhandelingen met Israel. Minister Zijlstra noemt dit “gelijk oversteken” voor het bereiken van een tweestatenoplossing. Een aantal landen – waaronder Zweden – erkent de staat Palestina echter wel, ongeacht (het uitblijven van) de vredesbesprekingen.

Desondanks moet men vaststellen dat de EU tot nu toe minder succesvol dan de VS is geweest in de onderhandelingen tussen Israel en de Palestijnen. De laatste keer dat de Israelische premier Netanyahu en de Palestijnse president Abbas elkaar aan de onderhandelingstafel ontmoetten, was in 2013 onder auspiciën van toenmalig president Obama. Nadat dit faalde gaf de toenmalige Amerikaanse administratie aan de EU de kans om een leidende rol in het vredesproces te nemen. De Europeanen wist de twee partijen echter geen enkele keer samen aan tafel te krijgen. Een Frans initiatief om een vredesovereenkomst te schrijven zonder aanwezigen van Israel of de Palestijnen, liep ook op niks uit.

De Amerikanen zelf zijn dan ook niet voornemens om het vredesproces op te geven. President Trump heeft meerdere keren gezegd het vertrouwen te hebben dat onder zijn administratie een overeenkomst bereikt zal worden. Zijn gezant aan het Midden-Oosten Jason Greenblatt is het al gelukt om een aantal interim-akkoorden tussen de partijen te sluiten.