De komende twee weken zijn cruciaal als het gaat om het uitbannen van antisemitisme in Palestijnse schoolboeken. De Europese Raad lijkt nog geen meerderheid te hebben om de eisen te stellen aan de schoolboeken van de Palestijnse Autoriteit (PA). In deze schoolboeken staat helaas ook onverbloemd antisemitisme. De Europese Commissie stelde dat er een einde moest komen aan deze activistische en propagandistische schoolboeken voor jonge Palestijnen. De Europese Commissie wil dit afdwingen door een deel van de subsidie voor de noodlijdende PA achter te houden als ze deze schoolboeken niet veranderen. Momenteel is er geen meerderheid in de Europese Raad. Nederland stevent intussen af op het onthouden van zijn stem.
Afbeelding uit het EU-rapport over Palestijnse schoolboeken. Deze afbeelding uit een wiskundeboek beeldt heel Israel, Gaza en de Westelijke Jordaanoever af als ‘Palestina’. Steden met veel Arabieren worden vermeld op de kaart, behalve steden gesticht door Joden. Jeruzalem wordt geclaimd als hoofdstad van Palestina.
De Europese Raad bespreekt momenteel haar jaarlijkse steunpakket aan de Palestijnse Autoriteit. De Europese Commissie heeft voorgesteld om het geld in te houden totdat de PA enkele hervormingen doorvoert met betrekking tot de antisemitische inhoud in haar leerboeken. Dit idee heeft op dit moment echter niet de benodigde meerderheid in de Raad. Een van de landen die er niet voor stemmen is Nederland. Eerder gaf de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking van het vorige kabinet aan hier meer aandacht voor te willen.
Binnen de Europese Unie bestaat het Neighbourhood, Development and International Cooperation Instrument (NDICI), het belangrijkste instrument voor samenwerking en ontwikkeling van de EU met partnerlanden, inclusief financiering van de Palestijnse Autoriteit. Dit omvat tevens financiering voor de Palestijnse onderwijssector. De financiering kan echter afhankelijk worden gesteld van bepaalde hervormingen. Meestal zullen die eerst worden voorgesteld en als een land geen hervormingen doorvoert, kan er bezuinigd worden op de financiering. De Europese Commissie heeft een financiering voor de PA voorgesteld die eist dat de PA het antisemitische materiaal en de ophitsing in haar leerboeken aanpast. Als er niets verandert, wordt er bezuinigd op de financiering van de onderwijssector, hoewel andere delen van de PA nog steeds de normale financiering ontvangen.
Dit voorstel van de Commissie moet worden goedgekeurd door de lidstaten in de Europese Raad, hoewel de stemming niet unaniem hoeft te zijn. Als niet genoeg lidstaten het steunen, zal de Commissie op een later tijdstip met een nieuw voorstel komen. Nederland onthoudt zich momenteel van stemming. Een onthouding komt echter in de praktijk neer op een nee-stem, omdat er voldoende stemmen voor moeten zijn.
Het probleem met de Palestijnse schoolboeken
Verschillende onderzoekscommissies concluderen dat schoolboeken van de Palestijnse Autoriteit niet vrij zijn van haatzaaien jegens Joden en daarnaast ook een stevig anti-Israel sentiment uitdragen. Zo wordt het vermoorden van Israelische Olympiërs tijdens de Spelen van München in 1972 neergezet als een ‘overwinning voor de Palestijnen’. Een ander goed voorbeeld is dat terroriste Dalal Magrabi neer wordt gezet als rolmodel. Magrabi speelde een hoofdrol in de zogenaamde ‘Kustwegaanslag‘. Hierbij kwamen 38 inzittenden, waaronder 13 Israelische kinderen om het leven.
Het Israelische Impact SE deed onderzoek naar schoolboeken in de regio en schreef dit rapport over de Palestijnse schoolboeken. Zo deed zij eerder ook onderzoek naar de schoolboeken van UNRWA, wat onder meer leidde tot Kamervragen en een veroordeling van het Europees Parlement.
De Europese Commissie heeft daarna ook opdracht gegeven voor een studie naar de schoolboeken van de PA. Deze werd uitgevoerd door het Duitse Georg-Eckert-Instituut. De studie concludeert dat Palestijnse leerboeken in overeenstemming zijn met de UNESCO-normen en dus ‘vrede en tolerantie’ bevorderen. Het volledige onderzoek maakt echter duidelijk dat dit niet altijd het geval is. Terwijl sommige boeken inderdaad vrede en tolerantie promoten, bevatten andere boeken antisemitisch materiaal en duidelijke ophitsing. Dat gaf de directeur van het Georg-Eckert Instituut ook toe tijdens een hoorzitting in het Europees Parlement.
‘Zero Tolerance’ in de praktijk
Zowel de EU-lidstaten als de Commissie hebben herhaaldelijk ‘zero tolerance‘ afgekondigd voor ophitsing en antisemitisme. Helaas zijn jaren van beraadslaging en onderhandelingen met de PA grotendeels vruchteloos gebleven. Palestijnse kinderen worden nog steeds mishandeld: hen wordt immers geleerd te haten. In het voorstel van de Commissie krijgt de PA de tijd om het probleem op te lossen en worden überhaupt niet alle gelden ingehouden. Bij niet-naleving wordt er opnieuw gewogen en proportioneel ingegrepen in de geldstromen. Juist omdat het de financiële levensvatbaarheid van de PA niet bedreigt, zien voorstanders deze stap als noodzakelijk. Zodoende kan de EU de PA stimuleren om ervoor te zorgen dat al haar schoolboeken voldoen aan de UNESCO-normen.
Zo’n stap zou ook aantonen dat de EU ‘zero tolerance‘ serieus neemt. Temeer daar de EU in december 2020 onder het Duitse EU-voorzitterschap besloot de strijd tegen antisemitisme uit te breiden tot alle beleidsterreinen van de EU, met inbegrip van het buitenlands beleid, terwijl de Commissie in oktober 2021 haar eerste alomvattende EU-strategie voor de bestrijding van antisemitisme publiceerde.
CIDI stelt dat er een sleutelrol is weggelegd voor Palestijns onderwijs in het verkleinen en uiteindelijk oplossen voor het conflict tussen Israel en de Palestijnen. Hoewel CIDI de EU-financiering voor de PA van harte steunt, mag het geld van de EU-belastingbetaler nooit worden misbruikt voor ophitsing. CIDI moedigt politici aan om actief een einde te maken aan haatzaaien en antisemitisme in Palestijnse schoolboeken, die met geld uit de internationale gemeenschap tot stand zijn gekomen. Er moet erkenning komen voor het bestaansrecht van de staat Israel en het Palestijnse onderwijssysteem zou een boodschap van verzoening moeten uitdragen. Dit is voor de huidige generatie, maar ook voor de volgende generatie Palestijnen van groot belang. In het licht van de democratische waarden van de Europese Unie, waarvan Nederland medeoprichter is, moet dit zeker nagestreefd worden.
Meer over dit onderwerp weten? Luister naar Mizrach Mezze.