Van der Staaij vraagt aandacht voor Israel en de VN tijdens debat

IN NEDERLAND / Door: LUUK SMIT / 22 sep 2020 ISRAEL RUTTE SGP SP VN

Gedurende de debatten naar aanleiding van de rijksbegroting wijdde SGP-voorman Kees van der Staaij enige momenten de positie van Israel binnen de Verenigde Naties, en de disproportionele aandacht die het land krijgt te verduren in de vergaderzalen en wandelgangen van de VN.

Van der Staaij had tijdens zijn betoog even een kort moment over voor de situatie in het Midden-Oosten. Hij noemde de recent getekende vrede tussen Israel en de Verenigde Arabische Emiraten, en de deal tussen Israel en Bahrein, een lichtpuntje in de roerige regio. De SGP-fractievoorzitter sprak zijn hoop uit voor volgende vredesakkoorden tussen Arabische landen en de Joodse staat. Vervolgens gaf hij aandacht aan de situatie van Israel in een ander roerig orgaan: de Verenigde Naties. Sinds jaar en dag hebben de VN en haar lichamen een obsessieve aandacht wat Israel betreft. Dit is met name zichtbaar in de Mensenrechtenraad, waar Israel het enige land ter wereld is met een speciaal agendapunt dat elke vergadering ter behandeling komt, agendapunt 7. Ironisch genoeg veroordelen de leden van deze raad, zelf vaak ondemocratische en onvrije landen, Israel vele malen vaker dan menig ander land ter wereld. Deze discrepantie heeft de SGP eerder benoemd in een motie, die breed door de Kamer is aangenomen. Van der Staaij vraagt tijdens de ABP daarom om een update, in hoeverre de Nederlandse vertegenwoordiging bij de VN al werk heeft gemaakt van die motie.  Ook roept hij op in de Associatieraad eens het gesprek aan te gaan met Israel, mede dus over de situatie bij de Verenigde Naties.

Premier Rutte was het een dag later grotendeels eens met de inbreng van de heer Van der Staaij. Hij was te spreken over de diplomatieke aardverschuiving in het Midden-Oosten, en hij prees zowel Israel als de VAE en Bahrein voor het aangaan van diplomatieke betrekkingen. In het licht van de veiligheidssituatie in het Midden-Oosten, waarin Rutte stelde dat Israel de militaire veiligheid van ‘de Sinaï tot Saoedi-Arabië’ garandeerde, ziet hij het aangaan van diplomatieke betrekking als een logische stap in de regio.

De notie van Van der Staaij over de VN-obsessie met Israel onderschreef Rutte. Hij was het met hem eens dat Israel disproportioneel veel aandacht kreeg binnen de VN, en de bovengenoemde motie haalde hij ook aan. De eerste stap was volgens hem gezet, met het tegen een resolutie stemmen waar voorheen altijd voor werd gestemd. Rutte bekrachtigde het streven van Nederland om het agendapunt 7 van de Mensenrechtenraad af te bouwen. Vervolgens gaf hij wel aan dat legitieme, terechte kritiek op welk land dan ook gewoon mogelijk moet blijven. Daarbij hoort dan het beleid dat Nederland elke resolutie per keer zal onderzoeken voor een standpunt zal worden ingenomen. ‘Automatisch voor dan wel tegen stemmen moet verleden tijd zijn’, aldus de premier. Ook was hij te spreken over het hervatten van de dialoog met Israel in het kader van de Associatieraad.

In tegenstelling tot de SGP was de SP een stuk kritischer over de situatie in Israel. Tijdens een schriftelijk overleg begon de SP-fractie over de situatie in de Gazastrook en de Nederlandse reactie op de ontwikkelingen daar. Zij refereren naar een onderzoek door Israel naar de gebeurtenissen in en rond Gaza in 2018. De SP stelt dat dit onderzoek vooringenomen en onjuist is uitgevoerd door de Israelische autoriteiten. Zij roepen de minister daarom ook op om de diplomatieke druk op Israel te verhogen zodat er verder onderzoek kan worden gedaan naar de voorvallen. Ook roept de SP op tot meer aandacht over de impact van het coronavirus in de kustenclave. Zij geven Israel er de schuld van en roepen op tot Europese druk om hieraan wat te doen. Opvallend hierbij is dat de SP dus geen enkele interesse toont in de enorme impact die het coronavirus in Israel zelf heeft achtergelaten.

De SGP en de SP laten dus twee verschillende geluiden horen omtrent Israel. Waar de SGP kritisch is op de VN en haar Israel-beleid, lijkt de SP daar geen enkele moeite mee te hebben en vraagt juist om meer onderzoek naar Israel in het kader van de Verenigde Naties.