Verkiezingen in Israel: Partijportret Kulanu

In de aanloop naar de Israelische verkiezingen op 9 april publiceert CIDI een serie ‘portretten’ van de verschillende partijen. Kulanu, geleid door Moshe Kachlon, is een seculiere, centrumrechtse partij die zich richt op de hervorming van het economisch beleid.

Als minister van Communicatie maakte hij furore. Door de telecomsector succesvol te privatiseren, met een beter aanbod en lagere prijzen als gevolg, werd Moshe Kachlon in de kabinetsperiode 2009-2013 een van de populairste ministers. Ontevreden over de koers van zijn partij Likoed was hij wel. In 2013 stelde hij zich niet opnieuw verkiesbaar en in 2015 lanceerde hij zijn eigen partij: Kulanu (“Wij allemaal”).

Economische hervormingen
Bijna iedere verkiezingen is het weer raak: dan wordt er een nieuwe middenpartij opgericht die de noodzaak van economische hervormingen benadrukt. De kosten van wonen en levensonderhoud rijzen in Israel de pan uit. Een huis kopen is voor veel dertigers onbereikbaar. Intussen blijven de veiligheidssituatie en het conflict bovenaan de politieke agenda staan.

Kulanu beloofde hierin verandering te brengen. Door bestaande oligopolies op te breken wil de partij het leven goedkoper maken. Kachlons partij trok kiezers uit alle lagen van de samenleving aan, maar overtuigde in het bijzonder Mizrachische Joden (Joden met wortels in het Midden-Oosten) uit de (lagere) middenklasse, vaak voormalige kiezers van Likoed. In totaal behaalde Kulanu 10 van de 120 zetels.

Na de verkiezingen trad Kulanu toe tot Netanyahu’s nieuwe regering. Die bestond verder alleen uit rechtsere en religieuzere partijen dan Kulanu. Partijleider Kachlon werd minister van Financiën. De algemene consensus is dat er van zijn gewenste hervormingen niet heel veel is terechtgekomen. Het lijkt erop alsof de partij daarvoor afgestraft gaat worden. In de meeste peilingen staat Kulanu net boven de kiesdrempel, op vier of vijf zetels. Een fors verlies ten opzichte van de uitslag in 2015.

Verstandig rechts
In het verleden heeft Kachlon telkens vermeden zichzelf als links of rechts te omschrijven. Maar in het Israelische ‘blokkensysteem’ wordt een middenpartij meestal gedwongen kleur te bekennen: stemt de partij op de linkse of op de rechtse premierskandidaat, die vervolgens een regering mag formeren? 

Kachlon heeft ditmaal aangegeven Benjamin Netanyahu te zullen steunen als premierskandidaat. Deze steun kan Netanyahu het beslissende duwtje in de rug geven om meer stemmen te behalen dan Benny Gantz. Dan kan Netanyahu een nieuw kabinet vormen.

Wel neemt Kachlon afstand van de in zijn ogen te rechtse koers van Likoed. Met de slogan “verstandig rechts” valt hij impliciet de toenadering van Netanyahu ten aanzien van de uiterst rechtse partij Joodse Kracht aan. Zo hoopt Kachlon kiezers aan te trekken die ook in de eerste plaats rechts zijn, maar twijfels hebben bij de koers van Likoed of de schandalen rond premier Netanyahu. In het bijzonder gaat het hierbij ook om twijfelaars tussen Kulanu en Nieuw Rechts.

Of Kachlon hiermee de kiesdrempel gaat halen, blijft de vraag.