Alle ogen lijken nog steeds op Gaza gericht te zijn, maar aan Israels noordgrens doemt een oude dreiging opnieuw op. In Libanon slaagt de politiek en het staatsleger er niet in om de afspraken na te komen en Hezbollah te ontwapenen. Daarvoor ontbeert het centrale gezag zowel de mankracht als de motivatie om de terreurgroep aan te pakken. De Libanese overheid en het leger zijn notoir zwak, terwijl Hezbollah kan rekenen op binnenlandse – en buitenlandse steun. Gesterkt door de onmacht van de regering probeert de sjiitische militie zich weer te herpakken.
Staart tussen de benen
Dat Hezbollah zich moet herpakken is nog voorzichtig geformuleerd. Daags na de gruwelen van 7 oktober sloot de Libanese terreurbeweging zich aan bij Hamas en lanceerde het vrijwel dagelijks raketten richting Israel. Die beslissing zou ze duur komen te staan. Na een rakettenregen van een jaar was het Israelische geduld op. De Joodse staat reageerde doortastend en liet de terreurgroep op eigen terrein alle hoeken van de kamer zien. Het bal werd geopend met de ‘pieper’-aanval die zo uit een Bondfilm had kunnen komen, waarna niet veel later ook terreurleider Hassan Nasrallah werd uitgeschakeld.
Het was een vernedering voor de door Iran gesteunde terreurgroep, met name omdat pijnlijk duidelijk werd hoe diep de Israelische geheime diensten binnen de rangen van Hezbollah waren geïnfiltreerd. In het grondoffensief dat volgde op de spectaculaire opening kon de terreurbeweging eveneens geen vuist maken. Met het schaamrood op de kaken moest ‘de Partij van God’ zijn meerdere erkennen in de Joodse staat en akkoord gaan met een wapenstilstand. Cruciaal onderdeel daarvan is de volledige ontwapening van de terreurgroep.
Onmacht
Juist op dat punt gaat het mis. Net als Hamas lapt Hezbollah de gemaakte afspraken aan zijn laars en piekert het er niet over om de wapens in te leveren. Dat zet kwaad bloed bij de Verenigde Staten en Israel, die langzaamaan hun geduld beginnen te verliezen met de Libanese regering. Die moet toezien op de ontwapening van Hezbollah, maar blijkt totaal onmachtig en niet in staat de opdracht uit te voeren. Schrijnend voorbeeld hiervan is dat het Libanese leger inmiddels door zijn voorraad explosieven heen is en daardoor geen wapens meer kan vernietigen. Het leidde er al toe dat Israel meermaals zelf aanvallen uitvoerde op Hezbollahdoelen.
Er is de Joodse staat veel aan gelegen dat Hezbollah als militaire dreiging verdwijnt. Op het punt van ontwapening zal Israel geen concessies doen. Doet Libanon het niet zelf, dan neemt de Joodse staat het heft in eigen handen. Vanuit Washington klinkt, in tegenstelling tot het dossier-Gaza, hier geen roep richting Israel om terughoudendheid te betrachten. De Amerikaanse gezant voor Syrië en Libanon, Tom Barrack, noemde Libanon een ‘failed state’ en ziet het land als te incapabel om Hezbollah het hoofd te bieden.
Herbewapening
Op die zwakte wijst ook Hezbollah zelf. Op gewiekste wijze presenteert de terreurbeweging zich als de enige actor die Israel militair het hoofd kan bieden. Het wijst Israel consequent aan als een enorme bedreiging voor Libanon en de gehele regio. Zo noemde Nasrallah de Joodse staat een kankergezwel dat uitgeroeid moet worden. Het Libanese leger is onmachtig en te zwak om iets tegenover de militaire macht van Israel te stellen, aldus Hezbollah. Voor de bescherming van Libanon moet Hezbollah dan ook over zijn wapens blijven beschikken, zo klinkt het vanuit de terreurbeweging.
Hezbollah levert dan ook zeker geen wapens in, maar is zelfs bezig zich te herbewapenen. De toevoer van wapens is een stuk lastiger geworden sinds het Assadregime gevallen is. Syrië gold onder het bewind van de voormalige despoot als belangrijkste doorvoerhaven van Iraans wapenmaterieel richting Libanon. De nieuwe HTS-machthebbers, hoe verderfelijk ook, hebben geen enkele intentie om dat te faciliteren. De landroute functioneert daardoor fors minder goed.
Onder directe begeleiding van de Iraanse Revolutionaire Garde wordt door de terreurgroep echter gewerkt aan de wederopbouw van militaire infrastructuur en aan de productie en reparatie van wapens, waaronder drones en precisieraketten. Civiele bedrijven en (wederop)bouwprojecten dienen daarbij vaak als dekmantel voor militaire activiteiten. Het zwaartepunt van Hezbollah’s operaties is bovendien verschoven van Zuid-Libanon naar gebieden ten noorden van de rivier de Litani, waar nieuwe bases en wapenopslagplaatsen verrijzen. De Libanese strijdkrachten kijken daarbij machteloos toe, ook omdat Hezbollah populair blijft onder een deel van de bevolking en zieltjes probeert te winnen door diensten te leveren die het centrale gezag niet kan bieden.
Lokale wapenproductie in Libanon is voor Hezbollah strategische noodzaak geworden. Na het wegvallen van belangrijke smokkelroutes via Syrië en Iran, bouwt Hezbollah aan een eigen, hybride militaire industrie: een combinatie van grootschalige productie van eenvoudige munitie én ontwikkeling van meer geavanceerd materieel zoals precisieraketten en drones. De terreurgroep probeert zijn afhankelijkheid van externe toevoer om te buigen naar een meer zelfvoorzienend model.
Existentiële strijd
Voor het westerse brein is het moeilijk te bevatten dat Hezbollah ervoor kiest om weer te dansen op de vulkaan. Rationeel is het ook niet te verklaren dat een strijdende partij na desastreuze verliezen opnieuw de confrontatie kiest met een veel sterkere tegenstander. Bij jihadistische groeperingen als Hamas en Hezbollah gaat de ratio echter al snel overboord. Deze bewegingen denken in streng islamitische dogmatiek. Het vernietigen van het Joodse volk en hun staat is hun enige, door god ingegeven doel. De radicale interpretatie van de islam ziet de jihad tegen de Joden als een existentiële strijd, allesbeslissend voor de overwinning van de islam en de dag des ordeels. De heilige strijd zal dan ook altijd worden voortgezet, hoe groot de eigen verliezen ook, tot dat doel is bereikt. Gisteren nog maakte Hezbollah zijn nieuwe credo bekend voor ‘martelaardag’ (11 november aanstaande): ‘We zijn niet verslagen — als we winnen, winnen we, en als we worden gedood, winnen we.’ Het is exemplarisch voor de islamitische doodscultus.
Voor Hamas en Hezbollah geldt dat die vernietigingsdrang hun hele bestaansrecht vormt. Zonder wapens verliezen zij hun raison d’être. Vanuit die optiek is het dan ook niet vreemd dat beide groeperingen weigeren hun wapens in te leveren. Hamas liet eerder al weten bereid te zijn politiek alles op te geven, maar het peinst er niet over de wapens in te leveren. Datzelfde geldt voor Hezbollah. Nog meer dan Hamas geldt de Libanese terreurgroep als een pion van het Iraanse regime, dat de vernietiging van Israel ziet als zijn goddelijke taak. Het regime geldt als ideologisch vormgever van Hezbollah. Het is dan ook uitgesloten dat de Libanese terreurbeweging ooit tot bezinning zou komen en de strijdbijl zou begraven. Datzelfde geldt voor Hamas. Jihadisme is een compromisloze ideologie.