Terugblik: een bewogen jaar voor Benny Gantz

IN ISRAEL / Door: JOS HUMMELEN / 28 dec 2021 BENNY GANTZ KNESSET

Als het net iets anders was gelopen, was Benny Gantz inmiddels premier van Israel in een coalitie met Netanyahu. In plaats daarvan viel de coalitie met Likoed uiteen en nam Gantz plaats in de huidige coalitie als minister van Defensie. In deze terugblik leest u over zijn carrière in het leger, zijn worsteling met Netanyahu en zijn rol in de huidige coalitie.

Benny Gantz, Minister van Defensie.

Een beknopt portret

Benny Gantz werd in 1959 geboren in Kfar Ahim, een mosjav (coöperatieve landbouwnederzetting) in centraal Israel. Zijn vader en moeder, Nahum en Malka, waren Holocaustoverlevenden. Als jongeman ging Gantz naar een kostschool in een dorp in de buurt van Tel Aviv. Nadat hij er zijn scholing in 1977 afrondde, ging hij in dienst bij de Israel Defense Forces (IDF) en trad toe tot de Parachutistenbrigade. Zijn eerste opdracht was om te helpen bij het beveiligen van het historische bezoek van de Egyptische president Anwar Sadat aan Israel. Twee jaar later studeerde hij af aan de IDF-officiersschool en werd hij compagniescommandant in de Parachutistenbrigade. Vanaf dat moment klom hij gestaag op in de gelederen.

Gantz speelde een sleutelrol in belangrijke militaire campagnes, waaronder in mei 1991 toen hij leiding gaf aan de elitecommando-eenheid van de Israelische luchtmacht bij de operatie waarbij duizenden Ethiopische Joden in slechts 36 uur per vliegtuig naar Israel werden vervoerd. In 1999 was hij feitelijk de hoogste Israelische officier in het bezette zuiden van Libanon geworden – een functie die hij innam nadat zijn voorganger was gedood door een bermbom. Gantz heeft naar eigen zeggen als laatste soldaat de grens overgestoken en sloot in die hoedanigheid de terugtrekking van de IDF uit Libanon in eigen persoon af.

Gantz’ carrière bracht hem later van de Westbank terug naar Libanon en als attaché naar Washtingon. Gantz kwam weer terug in de rol van chief of staff en gaf in die hoedanigheid leiding tijdens de Gazaoorlog van 2012 en 2014. Gantz had een belangrijke rol in zowel operatie Pillar of Defence, alsmede tijdens Protective Edge, acties van de IDF die internationaal onder een vergrootglas lagen. Gantz was daar bewust van en deed er naar eigen zeggen alles aan om slachtoffers te minimaliseren.

Gantz versus Bibi

Alhoewel Netanyahu Gantz prees als chief of staff, was hij kritischer op Gantz zodra hij de politieke arena betrad. Netanyahu noemde hem ‘zwak links’, voordat hij Gantz’ hand schudde om samen te werken. Nadat hun kabinet was gevallen werden de woorden steviger. In de eerste maanden van het afgelopen jaar maakten Gantz en Natanyahu meermaals ruzie in de Knesset. Tijdens de campagne voor de vierde verkiezingen op rij, leek het alsof Gantz was afgeschreven. Volgens de peilbureaus zou hij worden afgestraft door zijn kiezers dat hij met Netanyahu in zee was gegaan, hem had vertrouwd en inmiddels met lege handen stond. Meermaals zakte hij sterk terug in de peilingen, maar elke keer kwam hij weer terug. Zijn boodschap was helder: “Ik maakte de fout door met Bibi in zee te gaan, laten we dat niet nogmaals doen.” Blijkbaar oordeelde in elk geval een deel van het electoraat dat zijn intenties de juiste waren.

Gantz keerde met acht zetels terug in de Knesset en sloot zich al snel aan bij het zogenaamde ‘anti-Bibi-blok‘. Hij weigerde om nogmaals met Netanyahu te praten over een nieuwe rechtse regering, het vertrouwen was naar eigen zeggen verleden tijd. Gantz wendde zijn blik richting zijn voormalige politieke partner Yair Lapid en de huidige premier Naftali Bennett. In ruil voor die politieke steun kon Gantz aanblijven in een coalitie, inmiddels als minister van Defensie. In plaats van alternatieve premier werd hij een van de twee vicepremiers. 

“Gantz keerde met acht zetels terug in de Knesset en sloot zich al snel aan bij het zogenaamde ‘anti-Bibi-blok’.”

Oog voor de Palestijnse economie 

De nieuwe regering ging voortvarend te werk. Er kwam al snel een onderzoekscommissie naar de ramp bij de Berg Meron tijdens Lag BaOmer, een vurige wens van Gantz. “Dit onderzoek is onze morele verplichting jegens het Israelische volk en de families die dierbaren hebben verloren”, stelde Gantz destijds. Ook was Gantz fel op het Iraanse atoomprogramma en verklaarde hij zes Palestijnse ngo’s tot terreurorganisaties. Zij zouden namelijk hulpgelden uit onder andere Nederland doorsluizen naar terreurcellen. 

Opvallend was het bezoek van Gantz aan de Palestijnse president Mahmoud Abbas eind augustus. Het was voor het eerst sinds jaren dat een Israelische minister in gesprek ging met Abbas. Eerder had Gantz al gewaarschuwd voor het gevaar van een zwakke Palestijnse Autoriteit en met dit bezoek wilde hij Abbas stutten. Zo beloofde Gantz Israelische steun voor de zwakke Palestijnse economie. Tot nieuwe vredesonderhandelingen is Gantz tot nog toe niet gekomen, vanwege de tegenstellingen binnen de coalitie.  

Beschimpt, beschadigd, maar Gantz worstelde en kwam boven. In de regering Bennett-Lapid speelt hij een grote en belangrijke rol, maar volledig solo in de schijnwerpers zal hij in 2022 niet staan. 

 

Benny Gantz is ook onderwerp van gesprek in CIDI’s recente podcast ‘Mizrach‘. Deze is te beluisteren via Spotify.