Gantz op bezoek bij Abbas in Ramallah

IN ISRAEL / Door: LUUK SMIT / 30 aug 2021 ABBAS BENNY GANTZ PA RAMALLAH

Voor het eerst in jaren is er een officiële ontmoeting geweest tussen een hoge Israelische minister en Mahmoud Abbas, de president van de Palestijnse Autoriteit (PA). Minister van Defensie Benny Gantz (Blauw-Wit) bracht een bezoek aan Ramallah, en sprak met Abbas over onder meer de economische en veiligheidssituatie op de Westelijke Jordaanoever.

De Palestijnse president Mahmoud Abbas, die ondertussen in het 16e jaar van zijn 4-jarige ambtstermijn zit.

PA in lastige economische positie

Gedurende het gesprek kwam naar voren dat Israel bereid is om de slecht presterende Palestijnse economie te ondersteunen en om te zorgen dat de Palestijnse Autoriteit niet instort. De PA ligt al maanden onder vuur, mede vanwege het voor de achtste keer afgelasten van de verkiezingen en het harde optreden tegen activisten, dissidenten en demonstranten. Gantz en Abbas spraken ook over de noodzaak van het herbouwen van vertrouwen tussen beide kampen, om zo de situatie te kunnen verbeteren. Sinds 2010 was er namelijk geen contact meer op dit hoge niveau.

De Palestijnse economie kreeg zware klappen wegens de coronapandemie, maar verloor de afgelopen jaren ook veel financiële steun van zowel Israel, het Westen en de Arabische wereld. In 2019 ontving de PA eind juni ongeveer $300 miljoen aan financiële steun. In 2021 kregen ze echter slechts $30,2 miljoen – nauwelijks meer dan een tiende van het bedrag. Zo houdt Israel al tijden Palestijns belastinggeld in en is ook de Amerikaanse steun verminderd, beide vanwege het Palestijnse ‘pay-to-slay’-programma, waarmee nabestaanden van terroristen maandelijks geld krijgen van de PA. Deze uitkeringen bedroegen in 2020 ongeveer €160 miljoen. Ook Arabische landen maken minder geld vrij voor de Palestijnen, mede door de felle reactie van Ramallah op de normalisatiedeals met Israel. 

“Geen vredesonderhandelingen”

Ondanks de ontmoeting tussen Gantz en Abbas ziet de Israelische premier Naftali Bennett (Yamina) nog geen heil in nieuwe vredesonderhandelingen. Bennett wil wel de PA economisch en politiek gebied ondersteunen, maar stelde eerder dat onder zijn termijn er geen Palestijnse staat zou komen. Dit werd later bevestigd door alternatieve premier en minister van Buitenlandse Zaken Yair Lapid (Yesh Atid), die stelde in een interview met het Israelische Channel 11 dat er momenteel binnen de regering geen consensus is over vredesonderhandelingen. Na de ontmoeting tussen Gantz en Abbas riep parlementariër Mossi Raz van het linkse Meretz juist wel op tot vredesonderhandelingen: “Schandalig! Waarom zou er geen diplomatiek proces zijn? Een diplomatiek proces is in het belang van Israel,” tweette hij.  Het was niet de eerste ontmoeting tussen Israelische en Palestijnse politici, enkele weken terug ontmoette minister van Volksgezondheid Nitzan Horowitz (Meretz) zijn Palestijnse collega in Jeruzalem.

Daarnaast lijkt ook de Palestijnse Autoriteit weinig zin te hebben in nieuwe onderhandelingen. Zo stelde een hoge functionaris aanvullende eisen aan het herstarten van mogelijke onderhandelingen met Israel. Zo zouden zij niet  meer alleen onder toezicht van de VS gehouden mogen worden, iets wat de PA ook eiste toen Trump president was. Tevens spreken acties luider dan woorden, aangezien de PA zelf de ‘verwarringsprotesten’ nabij Evyatar heeft aangemoedigd. Bij die demonstraties werd een enorme davidsster met daarin een hakenkruis in brand gezet en riepen aanwezigen op tot het in brand zetten van Joodse huizen. De wens om vrede komt ook niet echt terug in zowel de opmerkingen van enkele notabelen als de educatieve materialen van de PA, waarop laatst nog felle kritiek kwam, uit zowel Brussel als Den Haag.

Vredesonderhandelingen tussen Israel en de Palestijnen liggen sinds de mislukte tussenkomst van Amerikaans buitenlandminister John Kerry in 2016 stil, ondanks dat het vredesproces in de jaren ’90 nog vooruitgang boekte. Het vertrouwen zakte de afgelopen jaren tot een dieptepunt, en ondanks pogingen vanuit binnen- en buitenland lijkt er nog weinig ruimte voor een nieuwe ronde. Het vredesplan van Amerikaans president Donald Trump in 2020 leidde juist tot een verslechtering in onderlinge relaties: naar aanleiding van het voorstel zegde president Abbas maandenlang de veiligheidssamenwerking met Israel op.

Meer weten over de geschiedenis van de vredesonderhandelingen?

Zie hier ons dossier en onze uitleganimatie.