Arabische wereld reageert op vredesdeal VAE – Israël: optimisme en halsstarrigheid

Egypte, Bahrein en Saoedi-Arabië reageren positief op de vredesdeal tussen de Verenigde Arabische Emiraten en Israël. De Palestijnen reageren echter woedend, Turkije spreekt van hypocrisie en Iran noemt het een “schande”.

Donderdagavond maakte de Amerikaanse president Donald Trump een historische doorbraak bekend. Israël en de VAE gaan de betrekkingen normaliseren. “Delegaties uit Israël en de Verenigde Arabische Emiraten zullen de komende weken samenkomen om bilaterale bijeenkomsten te tekenen”, aldus het Witte Huis.

De Egyptische president Abdul Fatah al-Sisi spreekt van een “historische stap”. Egypte kent sinds 1978 vrede met Israël, toen de Camp David-akkoorden door Anwar Sadat en Menachem Begin werden getekend. “Ik heb met grote interesse en waardering het tripartiete statement tussen de Verenigde Staten van Amerika, onze broeders de Verenigde Arabische Emiraten, en Israël gevolgd met betrekking tot het akkoord om Israël’s annexatie van Palestijnse gebieden te stoppen en stappen te nemen ter bevordering van vrede in het Midden-Oosten”, aldus Al-Sisi.

Jordanië, dat sinds 1994 een vredesakkoord met Israël heeft, benadrukt dat de Israëlische regering zich aan de afspraak niet over te gaan tot uitbreiden van soevereiniteit moet houden. “Het besluit de annexatie van Palestijnse landen te bevriezen dat inbegrepen is in de overeenkomst tussen de VAE en Israël moet door Israël opgevolgd worden, door een einde te maken aan alle illegale maatregelen die de kansen op vrede ondermijnen en Palestijnse rechten schenden”. De Jordaanse minister van Buitenlandse Zaken Ayman al-Safadi stelt dat “Israël onmiddellijk directe, serieuze en effectieve onderhandelingen moet aangaan om vrede gebaseerd op de tweestatenoplossing en in lijn met internationale wetgeving te bereiken”.

De Saoedische minister van Cultuur en Informatie Adel al-Toraifi noemt de vredesdeal tussen de VAE en Israël een “historisch besluit”. “Het is tijd dat de landen in de Samenwerkingsraad van de Arabische Golfstaten (GCC) verder gaan dan het destructieve discours van vals Arabisch nationalisme en terroristische islamisten. GCC-staten zouden de Palestijnen moeten aansporen het terrorisme van Hamas te laten vallen en een moderne staat na te streven”, aldus de Saoedische minister. Officieel kennen Saoedi-Arabië en Israël geen diplomatieke betrekkingen.

Bahrein het eerstvolgende land dat vrede met Israël sluit?

De regering van Bahrein spreekt van een “historische stap die bij zal dragen aan het versterken van de stabiliteit en vrede in de regio”. Het stoppen van de “annexatie van Palestijnse land brengt de regio dichter bij vrede”, aldus Bahrein.

Israël is naar verluidt in een vergevorderd stadium om de betrekkingen met Bahrein te normaliseren. Tijdens zijn toespraak naar aanleiding van de vredesdeal met de VAE, zei de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dat er sprake is van een “nieuw tijdperk van Israëlische relaties met de Arabische wereld”. Volgens Netanyahu zullen andere Arabische en islamitische landen zich aansluiten bij de “cirkel van vrede”.

Trumps schoonzoon Jared Kushner sprak tijdens een persconferentie de hoop uit dat meer Arabische landen toenadering tot Israël zullen zoeken. “We hopen dat dit een ijsbreker is waarbij Israël nu de betrekkingen met andere landen kan normaliseren”, aldus Kushner. De adviseur van de Amerikaanse president denkt dat er een “zeer goede kans” is dat nog een Arabisch land binnen een aantal maanden een akkoord met Israël zal sluiten.

Een ander land dat genoemd wordt als mogelijke volgende vredespartner, is Oman. Het sultanaat spreekt zijn steun uit voor de beslissing van de VAE en spreekt van een “historische gezamenlijke verklaring”. Een woordvoerder van het Omaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt hoopvol te zijn dat het besluit “bij zal dragen aan een allesomvattende, rechtvaardige en duurzame vrede in het Midden-Oosten”.

Palestijnse Autoriteit: ‘verachtelijk verraad’

De Palestijnen zijn woedend over de vredesdeal tussen de VAE en Israël. De Palestijnse Autoriteit spreekt van een “verachtelijk verraad” en roept de Emiraten op zich terug te trekken uit het akkoord. “Het Palestijnse leiderschap verwerpt de acties van de Emirati-regering en beschouwt het als een verraad van het Palestijnse volk en Jeruzalem en al-Aqsa” aldus een woordvoerder van de PA die donderdagavond een verklaring voorlas op televisie. De verklaring kwam nadat PA-president Mahmoud Abbas een spoedvergadering had belegd naar aanleiding van de overeenkomst tussen Israël en de VAE.

Dat met het akkoord tussen Israël en de VAE de Israëlische soevereiniteitsplannen voor delen van de Westoever voorlopig van de baan zijn, ziet het Palestijnse leiderschap slechts als een “vermomming”. “De VAE, of welke partij dan ook, heeft geen recht namens het Palestijnse volk te spreken”, aldus de PA-woordvoerder. De Palestijnse Autoriteit eist een spoedbijeenkomst van de Arabische Liga en de Organisatie van Islamitische Samenwerking om de vredesdeal te veroordelen. Daarnaast heeft de PA haar diplomatieke vertegenwoordigers uit de VAE teruggehaald.

Secretaris-generaal van het Centrale Comité van Fatah, Jibril Rajoub, zegt niet verrast te zijn door het akkoord tussen Israël en de VAE. “Het moeras is opgedroogd en nu is iedereen naakt”, aldus Rajoub. Hanan Ashrawi, lid van het uitvoerend comité van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO), noemt de vredesdeal “verraad”. “Israël wordt beloond voor het niet openlijk verklaren wat het Palestina illegaal en aanhoudend heeft aangedaan sinds het begin van de bezetting”, zo reageerde Ashrawi.

Hamas: ‘messteek in de rug van de Palestijnse zaak’

De Palestijnse terreurbeweging Hamas hekelt de normalisatie tussen de VAE en Israël. “De overeenkomst tussen de VS en Israël is gevaarlijk en vertegenwoordigt een ‘gratis beloning’ voor de misdaden en schendingen van de mensenrechten van het Palestijnse volk door de Israëlische bezetter”, aldus Hamas-woordvoerder Fawzi Barhoum. Barhoum noemt de vredesdeal een “messteek in de rug van de Palestijnse zaak”.

Turkije spreekt van ‘hypocriet gedrag’ door VAE

“Noch de geschiedenis, noch het collectieve geweten van de regio zullen ooit het hypocriete gedrag van de VAE vergeten en vergeven”, aldus het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken over de aankondiging van normalisatie. “Terwijl het de Palestijnse zaak verraadt voor zijn eigen bekrompen belangen, probeert de VAE dit te presenteren als een soort daad van zelfopoffering voor Palestina”.

Volgens Turkije is het “ongeloofwaardig” dat de vredesdeal de Palestijnse zaak bevordert, daar het “niet eist dat Israël zich volledig terugtrekt uit de bezette Palestijnse gebieden”. “De VAE, die geheime ambities nastreeft met betrekking tot een doodgeboren, ongeldig en nietig plan van de VS, negeert de wilskracht van Palestina”, aldus het statement van het Turkse ministerie, refererend naar het Trump-vredesplan.

Iran zal de normalisering ‘nooit vergeven’

Iran noemt de vredesdeal een “dolk in de rug van alle moslims”. In een verklaring spreekt het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken van “strategische domheid” van de VAE. Volgens Teheran zal de normalisatie “ongetwijfeld de as van weerstand in de regio versterken”. “Het onderdrukte volk van Palestina en alle vrije landen in de wereld zullen nooit de normalisering van betrekkingen met het criminele Israëlische regime en de medeplichtigheid aan diens misdaden vergeven”, aldus het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het Iraanse regime spreekt van een “schandelijk besluit door Abu Dhabi”. “De regering van de Emiraten en alle vergezellende staten zullen de verantwoordelijkheid voor alle gevolgen dragen”, aldus Iran, dat waarschuwt tegen Israëlische interferentie in de Golfregio. In een impliciete sneer naar Saoedi-Arabië zegt het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat de “heersers die vanuit hun glazen paleizen de bevolking van Palestina en Jemen krenken, op correcte wijze onderscheid moeten gaan maken tussen vriend en vijand”.