Fatah en Hamas kondigen samenwerking tegen Israëlische annexatieplannen aan

IN ISRAEL / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 2 jul 2020 ANNEXATIE FATAH HAMAS

Israël is op woensdag 1 juli (nog) niet overgegaan tot het uitbreiden van Israëlisch recht naar delen van de Westelijke Jordaanoever. Donderdag hebben de rivaliserende Fatah en Hamas Palestijnse eenheid tegen de Israëlische annexatieplannen aangekondigd.

Saleh al-Arouri (Hamas) en Jibril Rajoub (Fatah) tijdens de persconferentie op 2 juli

Het regeerakkoord van de nieuwe Israëlische coalitie bevat een provisie waarmee Netanyahu’s Likoed vanaf 1 juli een voorstel in stemming mag brengen omtrent het toepassen van Israëlisch recht in bepaalde delen van de Westelijke Jordaanoever. Het uitbreiden van dit Israëlische recht zou in lijn zijn met het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump. Hoewel er juridisch-technisch gezien geen sprake is van annexatie – dan moet het gaan om het annexeren van territoir van een andere soevereine staat – wordt het uitbreiden van Israëlisch recht naar de Joodse gemeenschappen op de Westoever in de volksmond annexatie genoemd.

De mogelijkheid tot annexatie op 1 juli leidde tot grote internationale druk. EU-Hoge Vertegenwoordiger Josep Borrell waarschuwde dat een dergelijke actie “significante gevolgen” zou hebben voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Israël, en verschillende nationale parlementen van EU-lidstaten – waaronder de Tweede Kamer – hebben moties aangenomen die oproepen tot sancties of andere strafmaatregel-opties mocht Israël haar plannen doorzetten.

Op 1 juli gebeurde echter niks. De Israëlische regering is niet overgegaan tot het uitbreiden van Israëlisch recht naar delen van de Westelijke Jordaanoever en heeft hier ook geen concrete aankondiging toe gedaan. De verwachting was dat in verband met de internationale druk ‘slechts’ soevereiniteit over enkele nederzettingsblokken zoals Gush Etzion, Ma’ale Adumim of Ariel uitgesproken zou worden – maar ook hier was geen sprake van.

Volgens het kantoor van premier Netanyahu wordt er nog gediscussieerd met de Trump-administratie. Eerder liet plaatsvervangend premier Gantz al weten dat de 1 juli-datum “niet heilig is”. De Blauw-Wit leider acht het van belang dat een annexatie niet unilateraal moet plaatsvinden, maar hand in hand moet gaan met een brede diplomatieke campagne – waar ook de Palestijnen voordeel uit kunnen halen.

Fatah en Hamas ‘spreken met één stem’

Op 2 juli werd een persconferentie in Ramallah georganiseerd. Jibril Rajoub sprak namens de PLO dominerende Fatah-factie. Namens Hamas deed Saleh al-Arouri vanuit Beiroet mee aan het persmoment. Rajoub en Al-Arouri kondigden “Palestijnse eenheid” aan om de annexatieplannen van Israël tegen te gaan.

Op de persconferentie kondigde Rajoub “volksverzet waaraan iedereen deelneemt” aan. “Vandaag spreken we met één stem”, aldus de secretaris-generaal van het Centrale Comité van Fatah over de nieuwe samenwerking met terreurbeweging Hamas. Bij een eerder persbijeenkomst dreigde Rajoub al dat “vingers op de trekkers” zijn en dat de Palestijnen “geen witte vlag zullen hijsen”. Volgens de PA-functionaris “staan alle opties open” als Israël de annexatieplannen doorzet.

Arouri riep tijdens de persconferentie op tot “loyale en waarachtige” samenwerking om te verzetten tegen het vredesplan van Trump. “Wij en Fatah en alle andere Palestijnse facties staan oog in oog met een existentiële dreiging, en we moeten samenwerken”, aldus de terreurchef die de activiteiten van Hamas op de Westelijke Jordaanoever leidt. 

Het Amerikaanse ministerie heeft vijf miljoen dollar uitgeloofd voor informatie die leidt tot de arrestatie van Arouri. De Hamas-leider is verantwoordelijk voor verschillende aanslagen, waaronder de kidnapping van en de moorde op drie Israëlische tieners in juni 2014, waarbij een van de slachtoffers teven de Amerikaanse nationaliteit had. 

“We behoren toe aan verschillende organisaties, maar we delen bloed en een gedeelde toekomst”, aldus Rajoub over Arouri. “De tijd is gekomen voor ons om als één man actie te ondernemen in de meest gevaarlijke periode die het Palestijnse volk ooit heeft meegemaakt”.

Het is onduidelijk wat de aangekondigde samenwerking tussen Fatah en Hamas voor gevolgen heeft voor Israël. Vorige week publiceerde de gewapende tak van Hamas een statement waarin het stelt dat annexatie gelijkstaat aan een “oorlogsverklaring” aan het Palestijnse volk. Aan de zijde van de Palestijnse Autoriteit wordt ondertussen gedreigd met het opheffen van de veiligheidscoördinatie met Israël als de plannen voor het uitbreiden van soevereiniteit worden doorgezet.

Hamas-aanhangers op de Westoever moeten overigens niet te vroeg juichen. Een paar uur na de persconferentie over de samenwerking tegen de annexatieplannen gingen sympathisanten van de terreurbeweging de straat op in Jenin, waarop ordediensten van de Palestijnse Autoriteit de demonstratie afbraken. Het is dan ook niet voor het eerst dat Fatah en Hamas aankondigen zich te verzoenen, terwijl in de praktijk die hierop volgt van een dergelijke samenwerking voor Palestijnse eenheid weinig overblijft.