Kamermeerderheid: breng mogelijke sancties tegen Israel in kaart

Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft dinsdag ingestemd met een motie van Sadet Karabulut (SP) die minister Blok (Buitenlandse Zaken) oproept om eventuele sancties tegen Israel in kaart te brengen. Die sancties moeten mogelijk volgen als Israel er vanaf woensdag voor kiest om delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren, in lijn met het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump. De SP-motie, ingediend samen met de PvdA en GroenLinks, haalde het door steun van coalitiepartijen CDA en D66.

Drie andere moties van Tunahan Kuzu (DENK), die opriepen tot het erkennen van een Palestijnse staat en het zoeken naar internationaal draagvlak hiervoor, konden dinsdagmiddag niet op een Kamermeerderheid rekenen.

Israelisch recht op de Westoever

Volgens het regeerakkoord tussen premier Netanyahu (Likoed) en plaatsvervangend premier Gantz (Blauw-Wit) mag Likoed vanaf woensdag een voorstel in stemming brengen omtrent het toepassen van Israelisch recht in bepaalde nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Hoewel er juridisch-technisch gezien geen sprake is van annexatie – dan moet het gaan om het annexeren van territoir van een andere soevereine staat – wordt het uitbreiden van Israelisch recht naar de Joodse gemeenschappen op de Westoever in de volksmond annexatie genoemd.

“Voor het eerst sinds 1948 is er een historische kans om in samenspraak [met de VS] soevereiniteit toe te passen als een diplomatieke, soevereine daad van de Staat Israel in Judea en Samaria,” aldus de premier eind mei. “Dit is een kans die we niet mogen missen.” Israelische en Amerikaanse functionarissen werken op dit moment in een gezamenlijk comité aan het bepalen van de exacte grenzen. Het uitgangspunt is hierbij de door de Amerikaanse president Trump in januari gepresenteerde kaart.

Instellen van sancties

Nederland is tegen de Israelische annexatieplannen. Dit standpunt is door de regering al meerdere malen geuit, waaronder recent in antwoord op Kamervragen. Volgens kabinet zijn de nederzettingen, evenals het uitbreiden van Israelisch recht naar deze nederzettingen, in strijd met het internationaal recht. De EU deelt dit standpunt. EU-Hoge Vertegenwoordiger Josep Borrell waarschuwde eerder deze maand voor “significante gevolgen” als Israel de annexatievoornemens doorzet. Of dit gaat gebeuren is overigens nog maar de vraag: volgens Amerikaanse bronnen zal er op 1 juli nog niks gebeuren. Ook Gantz liet deze week weten dat de coronapandemie nu prioriteit heeft.

Tijdens het notaoverleg Mensenrechtenrapportage weigerde minister Blok vorige week dan ook uitspraken te doen over het al dan niet instellen van sancties tegen Israel als het zijn voornemens doorzet. De SP diende vervolgens echter een motie in die Blok oproept om toch in kaart te brengen welke stappen Nederland kan nemen bij een eventuele annexatie. De motie werd ontraden door de minister, maar haalde toch een meerderheid door de steun van coalitiepartijen CDA en D66. Naast mede-indieners PvdA en GroenLinks stemden ook nog de Partij voor de Dieren, DENK, 50PLUS en de groep Krol/van Kooten-Arissen voor.

‘Ondiplomatiek’

De motie roept minister Blok op om, bij voorkeur met gelijkgestemde andere landen, “opties in kaart te brengen van (mogelijk) te nemen maatregelen indien Israel overgaat tot annexatie van Palestijns gebied”. Volgens de tekst van de motie is annexatie “een grove schending van het internationale recht”. Karabulut brengt in herinnering dat Nederland en de EU in het verleden vaker maatregelen hebben genomen tegen landen die het internationale recht schenden. In NRC vergelijkt het SP-Kamerlid de Israelische plannen met de Russische annexatie van de Krim: een vergelijking die, zoals reeds eerder aangegeven, niet opgaat.

De andere twee coalitiepartijen – de VVD en de ChristenUnie – lieten zich kritisch uit over de SP-motie. VVD-buitenlandwoordvoerder Sven Koopmans noemde Karabulut’s motie op Twitter “ondiplomatiek”. “Annexatie door Israel zou illegaal zijn en moet voorkomen worden,” aldus Koopmans. “Dat doen we natuurlijk niet door te stemmen voor een ondiplomatieke SP-motie maar door te werken aan een duidelijk en gezamenlijk Europees antwoord.” Joël Voordewind (CU) wees Karabulut er vorige week al op dat er eigenlijk helemaal geen sprake is van annexatie.

De regering van premier Netanyahu overweegt na 1 juli delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren. Wilt u hier meer over weten? Lees alle artikelen van CIDI over de mogelijke annexatie →

Afbeelding: Alias 0591