EU niet te spreken over ambassades Servië en Kosovo in Jeruzalem

De Europese Unie waarschuwt dat als Servië en Kosovo ambassades in Jeruzalem openen, dit hun kansen op EU-lidmaatschap mogelijk kan ondermijnen. 

Vrijdag maakte de Amerikaanse president Donald Trump een akkoord tussen Servië en Kosovo bekend omtrent het aanhalen van economische banden. Als onderdeel van de overeenkomst, zo werd aangekondigd, zullen beide Balkanlanden een ambassade in Israëls hoofdstad Jeruzalem openen.

Na het door de VS bemiddeld akkoord, kwamen de leiders van Servië en Kosovo maandag in Brussel bijeen voor overleg. Na de Belgrado-Pristina dialoogsessie liet EU-speciaal gezant Miroslav Lajčák weten dat beide landen de “hoogste prioriteit hechten aan EU-integratie“.

De ambassade-aankondiging van Servië en Kosovo is echter tegen het zere been van de EU. “Er is geen EU-lidstaat dat een ambassade in Jeruzalem heeft”, aldus Europese Commissie-woordvoerder Peter Stano tijdens een persconferentie. “Elke diplomatieke stap die het gezamenlijke standpunt van de EU ten aanzien van Jeruzalem in twijfel trekt, baart serieuze zorgen en treurnis”.

Het besluit om ambassades in Jeruzalem te openen kan dus Servië en Kosovo problemen opleveren ten aanzien van hun relatie met de Europese Unie. Servië is kandidaat-lidstaat en is bezig met het conformeren aan EU-wetgeving om lid te kunnen worden. Kosovo kent momenteel de status van potentiële kandidaat.

Servië lijkt zich dan ook al voorzichtig terug te trekken uit de ambassade-toezegging. Volgens de Servische minister van Buitenlandse Zaken moet de uiteindelijke beslissing nog binnen de regering besproken worden en zal dit besluit van een “aantal factoren” afhangen. Tijdens de bekendmaking van het economische akkoord in het Witte Huis, leek de Servische president Aleksandar Vučić verrast te zijn door Trumps opmerking dat Servië zijn ambassade in Israël naar Jeruzalem gaat verplaatsen.

De EU is tegen het openen van diplomatieke posten in Jeruzalem, zolang de “uiteindelijke status” van de stad nog niet is bepaald. In 1967 veroverde Israel tijdens de Zesdaagse Oorlog Oost-Jeruzalem, wat tot die tijd bezet werd door Jordanië. In 1980 wordt de Jeruzalemwet aangenomen, waarmee Israel de stad “in haar volledigheid en herenigd” als hoofdstad aanduidt. De Palestijnen leggen echter claim op het oosten van Jeruzalem voor hun staat, en Israels soevereiniteit over de stad wordt dan ook niet internationaal erkend.

De verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem werd dan ook door de EU veroordeeld. Van een gezamenlijk standpunt van alle EU-lidstaten kan men echter niet spreken: de Tsjechische president verwelkomde de ambassadeverplaatsing en Hongarije opende in 2019 een handelsmissie in Jeruzalem. Opmerkelijk genoeg opereert de EU in Jeruzalem wel een diplomatieke vertegenwoordiging voor de Palestijnse gebieden.