We leven in een tijd waarin er oorlog is op ons eigen continent, aan de oostgrens. Een tijd waarin de grillige Trump aan de macht is, die een afkeer lijkt te hebben van Europa. In ons eigen land zijn er grote problemen: de stikstofcrisis, de woningcrisis, de energiecrisis en migratiecrisis. Maar toch schrijft Oxfam Novib-directeur Michiel Servaes in het NRC dat één thema dat voorrang moet krijgen in de Nederlandse politiek: Gaza. Ja, er zijn honderdduizenden mensen die zich zorgen maken over dit conflict. Maar de echte zorgen van de meeste Nederlanders liggen op een heel ander vlak.
Rode lijn
Het is waar: de Rode-Lijn-demonstraties brachten veel mensen op de been. Oxfam Novib telt echter simpelweg alle Rode-Lijn-protesten bij elkaar op en komt zo uit op “een half miljoen”. De politie onderschrijft die aantallen niet. Dat is wel heel erg creatief tellen als het gaat om aantallen mensen die hen steunen.
Ook Rob Jetten was aanwezig bij die demonstraties. Samen met Henri Bontenbal heeft Jetten een ‘positieve agenda’ geschreven voor Nederland. Zoals het stuk omschrijft staat onze veiligheid onder druk in Europa, door de oorlog in Oekraïne. In ons eigen land kampen we met vele crises die schreeuwen om een oplossing. En dan hebben we het nog niet gehad over president Trump en de onzekerheid die zijn beleid brengt voor Europa. Servaes spreekt over Trumpiaanse sprookjes, maar het lijkt erop dat het met Europa niet goed afloopt in deze sprookjes. Maar in deze positieve agenda was er geen aandacht voor Gaza. En dat was tegen het zere been van Servaes.
Gaza
Voor mensen die zich sterk betrokken voelen bij Gaza is het ongetwijfeld pijnlijk dat er nu minder aandacht is voor de situatie daar. Er is dan wel een wapenstilstand, maar echte vrede is nog ver weg. De situatie voor de Palestijnen in Gaza is somber. Het land ligt in puin, als gevolg van de aanvallen van 7 oktober 2023 en de daarop volgende oorlog. In de plannen van Trump is er maar weinig inbreng mogelijk van Palestijnen zelf. En niet te vergeten: Hamas is nog steeds aan de macht. De terreurbeweging sleepte heel Gaza mee in de oorlog, maar ondanks alles is de terreurbeweging nog steeds aan de macht.
Servaes beschuldigt anderen van dubbele standaarden. Maar die zijn er ook in de keuzes die Oxfam Novib maakt. Wie kijkt naar de website en alle activiteiten ziet dat er disproportioneel veel aandacht is voor Gaza. Eerlijk is eerlijk, ook andere conflicten worden genoemd. Maar het is een keuze om vooral het Palestijnse leed centraal te zetten. Waar het bij andere landen blijft bij woorden, daar wordt het rondom Gaza omgezet in daden. Rechtszaken, demonstraties en nu ook oproepen aan een nieuw te vormen regering om Israel te gaan boycotten.
Realiteit
Elk mens moet zich verhouden tot de rauwe realiteit. De stelling van Servaes dat de meeste mensen in Nederland het morele falen en de dubbele standaarden niet langer pruimen is een discutabele. Want in Nederland kunnen we nota bene onze eigen bewindslieden kiezen. Dan zijn we ook zelf verantwoordelijk voor die vermeende sof. De dubbele standaarden in de wereld zien we ook overal. De Verenigde Arabische Emiraten hebben scherpe kritiek op Israel, maar sponsoren het geweld in Sudan. Turkije schreeuwt over genocide, maar kan er niet toe komen om over het eigen Armeense verleden te spreken. Zuid-Afrika sleept Israel voor de rechter, maar heeft zelf innige banden met Rusland en Iran.
Langzaam maar zeker zien we dat in de wereld weer het recht van de sterkste geldt. Eigenlijk is dat nooit anders geweest, maar het is wellicht het Westen geweest dat machtspolitiek overgoot met een sausje van morele verhevenheid. Het is overigens ook de internationale rechtsorde zelf die zijn eigen positie ondermijnt. Een meerderheid van landen is net zoals Oxfam Novib geobsedeerd door het Israelisch-Palestijnse conflict. Voor dat conflict hebben ze veruit de meeste aandacht. Door slim te opereren binnen de Verenigde Naties in een blok van voornamelijk islamitische landen duwen zij hun eigen politiek mening over Israel bij iedereen door de strot, onder de vlag van het internationaal recht. Maar recht valt of staat met rechtsgelijkheid: bij iedereen moet dezelfde maatstaf toegepast worden.
Dat mensen dubbele standaarden hebben en vooral de fouten van anderen goed zien, dat is universeel. Wie zichzelf een beetje kent weet dat. Wij in Nederland en Europa zijn daar niet meer schuldig aan dan andere landen in de wereld. Wie goed kijkt naar Nederland ziet dat de meeste mensen gewoon bezig zijn met de eigen sores en de vele crises in ons land. Gaza is nu eenmaal niet het middelpunt van ons politieke universum, althans niet voor de meeste mensen in ons land. De eis dat Gaza nu toch prominent wordt opgenomen in de plannen is niet zo zeer democratisch, maar vooral activistisch.