‘Minderheid van Britten heeft antisemitische denkbeelden’

De Britse organisatie Campaign Against Antisemitism (CAA) heeft samen met King’s College London en YouGov een groot opinieonderzoek gedaan naar antisemitisme in het Verenigd Koninkrijk. In de Antisemitism Barometer 2020 blijkt dat 45% van de ondervraagden het eens was met een of meer antisemitische stellingen.

CAA ondervroeg mensen op basis van twaalf stellingen, over zowel ‘klassiek’ antisemitisme als antizionistisch antisemitisme. Ondervraagden moesten eens of oneens antwoorden op stellingen als ‘Joden beheersen de media’ en ‘Israel is net zo erg als de nazi’s’. CAA vroeg ook naar zaken als sociale uitsluiting en de herinnering van de Holocaust. Verder onderzocht CAA bij Britse Joden hun opinie over zaken als veiligheid, het openlijk Joods zijn en hun vertrouwen in justitie en de politiek.

Uit het opinieonderzoek bleek dat 55% van de ondervraagden geen van de 12 stellingen onderschreef. Hoewel de meerderheid dus geen enkele antisemitische stelling onderschrijft, was 1 op de 10 het eens met meer dan 4 van de stellingen.

Stellingen als ‘Joden zijn net zo betrouwbaar als andere Britten’ en ‘Joden zijn net zo loyaal als de rest’ konden rekenen op een grote meerderheid, meer dan tweederde van de ondervraagden waren het daarmee eens. In 2020 was er een daling in het aantal personen die het oneens met deze twee stellingen waren. Ook gaf driekwart aan dat zij geen enkel probleem hebben met vrienden van Joodse afkomst.

Maar 1 op de 10 ondervraagden was het eens met de stelling dat Joden teveel macht zouden hebben in de media, waarmee die dalende trend van de afgelopen jaren doorzet. Eenzelfde daling was te zien bij de stellingen over het misbruiken van de Holocaust voor politieke doeleinden en dat Joden een voorliefde voor geld zouden hebben. Alsnog meent nog steeds 42% van de ondervraagden dat Joden “te veel macht in de media” hebben, in 2019 weliswaar zelfs 54%, en meent een meerderheid (63%!) van de ondervraagde Britten dat Joden alleen maar praten over de Holocaust om hun politieke doeleinden te bevorderen.

11% van de Britten zegt moeite te hebben om om te gaan met mensen die positief staan tegenover Israel. Een derde zou er totaal geen moeite mee hebben, en een grote meerderheid maakt het niets uit. Daarnaast vind de helft van de ondervraagden dat Israel het recht heeft om te bestaan als thuisland van het Joodse volk.

Een minieme minderheid van de ondervraagden vind dat Israel geen recht heeft om zichzelf te verdedigen. De groep die het niet eens noch oneens is kent lichte groei. Als het gaat over de zogenaamde slechte invloed die Israel en haar supporters hebben in de Britse politiek dan is maar 14% het daar mee eens. Dat Israel teveel invloed zou hebben in de mediawereld in het Verenigd Koninkrijk, wordt maar door 16% onderschreven.

De stelling dat Israel de Palestijnen hetzelfde zou behandelen als de nazi’s de Joden behandelden kan rekenen op steun van 1 op de 5 ondervraagden. Deze stelling wordt gezien als antisemitisme volgens de werkdefinitie van antisemitisme, die is opgesteld door de International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) en die breed wordt onderschreven, onder meer door de Britse regering, de regeringen van Schotland en Wales, meerdere Britse universiteiten en de Engelse Premier League. Al eerder namen ook de Europese Raad, de Assemblée Nationale en de Tweede Kamer de IHRA-definitie aan.

CAA ondervroeg ook Britse Joden over hun gevoelens van veiligheid, vertrouwen en openheid in de samenleving. De meesten van hen stelden dat zij zich meer welkom voelden na het aftreden van Jeremy Corbyn als partijleider van Labour. Zij zien islamisten als een grotere dreiging dan links- en rechtsextremisten. Hoewel zij wel vertrouwen houden in de politie, en de aangiftebereidheid  hoog blijft (80%), is het vertrouwen in het OM afgenomen. Ook denkt 78% van hen dat de politiek te weinig doet om Joden te beschermen.

Opvallend is ook dat 87% getuige was van antisemitische opmerkingen die werden verhuld als antizionisme of kritiek op Israel. 83% voelde zich geïntimideerd door oproepen tot het boycotten van Israel, en negen op de tien is van mening dat de Britse overheid Hamas volledig moet classificeren als terreurorganisatie. 90% vond dat de media bijdroeg aan het verslechterde klimaat voor Joden in het Verenigd Koninkrijk. Zo vind tweederde dat de BBC zaken als antisemitisme slecht behandeld, de helft denkt hetzelfde over Channel 4.

Antisemitisme is de voornaamste reden tot emigratie vanuit het VK. Het aftreden van Corbyn als Labourleider en zijn expulsie uit de parlementaire fractie van de partij deed wel velen van gedachten veranderen. Het gevoel van welkom zijn is mede daardoor ook weer toegenomen onder Britse Joden, maar een meerderheid verhult nog steeds openlijk Joodse symbolen zoals keppeltjes en kettinkjes met davidsterren. Een grote meerderheid van hen is ondanks het vertrek van Corbyn als partijleider dat Labour nog steeds te tolerant is voor antisemitisme, vier op de tien denkt dat over UKIP, de Green Party en de Brexit Party. Een minderheid denkt dat partijen als de Conservatives, de Liberal Democrats en de DUP te tolerant zijn voor antisemitisme. De nationalistische partijen werden meer verdacht van antisemitisme, zowel de Schotse SNP, waar MP Neale Heavey in opspraak kwam na antisemitische berichten online, de Welsh Plaid Cymru, dat een intern onderzoek naar antisemitisme instelde na klachten van de Britse Board of Deputies over uitingen door Plaid-MP Sahar Al-Faifi, en (Noord-)Ierse nationalisten Sinn Féin, waarvan Iers parlementslid Réada Cronin Israel met de nazi’s vergeleek en beweerde dat de Mossad de verkiezingscampagne van Corbyn dwarsboomde. 

Uit het opinieonderzoek van CAA is te concluderen dat hoewel de meerderheid van de Britten geen antisemitisme denkbeelden heeft, die meerderheid nog lang niet groot genoeg is. Antisemitisme is nog steeds een probleem, al lijken Britse Joden iets positiever te zijn over de situatie van het VK. Uit een vergelijkbaar onderzoek bleek dat een meerderheid van de Fransen antisemitisme als een groeiend probleem ziet. CST meldde eerder dat het aantal gemelde incidenten was gedaald in het Verenigd Koninkrijk.