Rest van de Maghreb nog niet klaar voor normalisatie

Terwijl Marokko de stap naar normalisatie met Israel heeft gezet, kwamen er andere geluiden uit zowel Algiers als Tunis. Hoewel Tunesië begrip had voor de diplomatieke handreiking van Marokko, sprak men in Algerije van de komst van “zionisten aan de grenzen”.

Net als Marokko kent Tunesië een lange Joodse geschiedenis, zo woont er al eeuwen een Joodse gemeenschap op het eiland Djerba. Net als in Marokko zijn wel de meeste Joden decennia geleden vertrokken naar Israel. In tegenstelling tot Marokko hebben eigenlijk amper ondergrondse banden bestaan tussen Israel en Tunesië, zowel voor als na de revolutie.

De Tunesische premier Hichem Mechichi zei eerder de Marokkaanse beslissing te respecteren, maar ook dat normalisatie met Israel niet op de agenda van Tunesië staat. Het parlement ging echter nog een stapje verder en kwam met een voorstel om elke vorm van normalisatie met Israel te verbieden. Het voorstel, ingediend door het Democratische Blok, moet een “duidelijke scheiding brengen tussen verraderlijke krachten die voor normalisatie zijn en patriotten die duidelijk tegen normalisatie zijn”.

In Algiers was men niet wars van nog hardere statements betreffende Marokko en de normalisatie. De twee landen kunnen elkaar niet luchten of zien, en hebben een langdurige strijd over de Westelijke Sahara. Nadat het nieuws bekend werd, kwamen er uit Algerije afkeurende geluiden. Zo stelde de Algerijnse premier Abdelaziz Djerad dat “buitenlandse machten Algerije willen verzwakken” en dat “de zionisten nu aan onze grenzen staan”. Algerije is de grootste sponsor van het Polisario Front, een groep die een onafhankelijk Westelijke Sahara wil. De stap van Marokko tot normalisatie is daarom des te pijnlijker voor Algerije, daar nu de VS de Westelijke Sahara als Marokkaans territorium erkent.

Hangen er nieuwe deals in de lucht?

Na de normalisatie tussen Marokko en Israel is men weer gaan speculeren over mogelijke volgende landen die de banden aanhalen met Israel. Zo stelden analisten dat Oman wel eens het volgende land zou kunnen zijn, daar zij eerder banden had met Israel en omdat Netanyahu enkele jaren terug al een bezoek bracht aan het sultanaat. Ook wordt Saoedi-Arabië steeds meer genoemd, maar men verwacht dat zij de boot afhouden totdat Joe Biden president is geworden, om zo meer uit de deal te kunnen halen.

Normalisatie met Mauritanië, dat eerder banden met Israel had, en Libië, dat verwikkeld is in een burgeroorlog, ligt momenteel niet in de lijn der verwachtingen.

Opvallend is ook dat Indonesië, het grootste moslimland ter wereld, genoemd wordt als een van de landen die mogelijk over zal gaan tot normalisatie. Hoewel de landen vroeger al clandestiene banden hadden, heeft Indonesië zich de laatste decennia achter de islamitische consensus geschaard. Een ander opmerkelijk feit is dat een Pakistaanse delegatie heimelijk recentelijk Tel Aviv zou hebben bezocht. Hoewel normalisatie tussen beide landen praktisch ondenkbaar is, zit er misschien meer achter dit bezoek. Geopolitiek blijft het Midden-Oosten nog wel even in flux, zo is de verwachting.