Saoedi-Arabië: geen normalisatie met Israël voor er vrede met Palestijnen is

Er zal geen normalisatie van de betrekkingen tussen Saoedi-Arabië en Israël plaatsvinden zolang er geen vredesakkoord met de Palestijnen is, aldus de Saoedische minister van Buitenlandse Zaken. Tegelijkertijd stelt hij dat het normalisatie-akkoord met de Verenigde Arabische Emiraten “als positief kan worden beschouwd”.

Minister Faisal bin Farhan al-Saud deelde het Saoedische standpunt woensdag mee tijdens een persconferentie in Berlijn. “Vrede moet bereikt worden tussen de Israëli’s en de Palestijnen, op basis van internationale parameters. Als dit doel eenmaal is bereikt, is alles mogelijk”, aldus prins Faisal.

Saoedi-Arabië is voorstander van het Arabische vredesinitiatief, dat in 2002 door de Arabische Liga werd gelanceerd. In dit voorstel wordt opgeroepen tot Israëlische terugtrekking uit de (resterende van de) in 1967 door Israël veroverde gebieden, een rechtvaardige oplossing voor het Palestijnse vluchtelingenprobleem en de oprichting van een Palestijnse staat met als hoofdstad Oost-Jeruzalem — alles in ruil voor erkenning van Israël en volledige normalisering van de betrekkingen.

“Toen we in 2002 het Arabische vredesinitiatief lanceerden, hadden we ons volledig voor ogen dat er betrekkingen zouden zijn tussen alle Arabische staten, inclusief Saoedi-Arabië, en Israël”, aldus de Saoedische minister van Buitenlandse Zaken. De voorwaarden hiervoor zijn volgens prins Faisal “duidelijk”: namelijk een vredesakkoord tussen Israël en de Palestijnen.

De Verenigde Arabische Emiraten is ook ondertekenaar van het Arabische vredesinitiatief, maar is toch overgegaan tot normalisatie met Israël. De Saoedische minister van Buitenlandse Zaken is hier echter niet negatief over: hij zegt dat het akkoord “als positief kan worden beschouwd”. Prins Faisal is positief over de afspraak dat “eenzijdige Israëlische acties worden opgeschort”. Als onderdeel van de normalisatie, zijn de plannen van Israël om soevereiniteit uit te breiden naar delen van de Westelijke Jordaanoever van de baan.

“We beschouwen elke unilaterale Israëlische maatregel die wordt genomen om Palestijnse gebieden te annexeren of om nederzettingen te bouwen als onwettig en schadelijk voor de tweestatenoplossing”, aldus de Saoedische prins. “Elke poging om die eenzijdige stappen op te schorten wordt gewaardeerd.”

Op de avond dat de normalisatie bekend werd, noemde de Saoedische minister van Cultuur en Informatie Adel al-Toraifi de vredesdeal tussen de VAE en Israël een “historisch besluit”. “Het is tijd dat de landen in de Samenwerkingsraad van de Arabische Golfstaten (GCC) verder gaan dan het destructieve discours van vals Arabisch nationalisme en terroristische islamisten. GCC-staten zouden de Palestijnen moeten aansporen het terrorisme van Hamas te laten vallen en een moderne staat na te streven”, aldus de Saoedische minister. Verschillende Golfstaten hebben dan ook positief gereageerd op de normalisatie.

Trumps schoonzoon Jared Kushner sprak vorige week de hoop uit dat meer Arabische landen toenadering tot Israël zullen zoeken. “We hopen dat dit een ijsbreker is waarbij Israël nu de betrekkingen met andere landen kan normaliseren”, aldus Kushner. De adviseur van de Amerikaanse president denkt dat er een “zeer goede kans” is dat nog een Arabisch land binnen een aantal maanden een akkoord met Israël zal sluiten.

De adviseur van de Amerikaanse president benadrukte dat Trump “voorlopig” niet akkoord zal gaan met een Israëlische annexatie van delen van de Westelijke Jordaanoever. “President Trump is vastbesloten om hen [Israël] hieraan te houden, en Israël is met ons overeengekomen geen verdere stappen te zetten zonder onze toestemming.” Op dit moment is de VS niet van plan deze toestemming te verlenen, aldus Kushner.

Momenteel wordt gewerkt aan het opzetten van vluchten tussen Israël en de VAE. Ondanks dat Saoedi-Arabië Israël niet erkent, zullen de vliegtuigen naar verwachting gebruik mogen maken van het Saoedische luchtruim. Al enige tijd is niet meer sprake van een vliegverbod voor toestellen die van of naar de Joodse staat vliegen: sinds 2018 wordt tussen Israël en India gevlogen en hierbij wordt het luchtruim van Saoedi-Arabië niet vermeden.

Naar verluidt werken Israël en Saoedi-Arabië achter de schermen samen. Beide staten zijn beducht voor de toenemende invloed van Iran in de regio en de dreiging die daarvan uitgaat. Waar Israel zowel het kernwapenprogramma van Iran als de macht van Hezbollah in Libanon vreest, ziet Saoedi-Arabië toe hoe de invloed van Iran in landen als Libanon, Qatar, Irak en Jemen is toegenomen. Met andere woorden: de dreiging van Iran verenigt Saoedi-Arabië en Israel op geopolitiek niveau. Van normalisatie is (nog) geen sprake, maar wel van een ontdooiing van de betrekkingen.